Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Posts uit 2021 weergeven

De Oom Keesweg in Wieringerwerf - over een paard, twee zeugen, een school bruinvissen én Oom Kees

In de Wieringermeerpolder loopt van het dorp Wieringerwerf richting IJsselmeer een weg met een intrigerende naam: de Oom Keesweg . Naar welke Oom Kees zou deze straat zijn genoemd? In 1927 werd begonnen met de aanleg van deze polder in de kop van Noord-Holland en vanaf 1934 werd het nieuwe land in gebruik genomen. Er werden wegen aangelegd om de dorpen en boerderijen te ontsluiten en daarvoor moesten natuurlijk namen bedacht worden. In de Schager Courant van 21 juli 1932 schreef men het volgende over de namen van nieuwe dorpen en straten: "In de 'Staatscourant' zijn thans officieel afgekondigd de aardrijkskundige benamingen in de Wieringermeer, wat betreft polderafdeelingen, dorpen, wegen, kanalen, vaarten en tochten, elk met een kleine toelichting er bij. [...] Bij de wegen vinden wij o.m. den Schelpenbolweg, Wierweg, Havenweg, Sluitgatweg en ook Oom-Keesweg. Hoe men aan laatstgenoemde benaming komt, blijkt niet. Dolfijnweg, Praamweg en Schervenweg zijn begrijpelijker; d

Rondjes rijdend de wereld rond - over cirkels op de kaart

Mensen met interesse voor straten en straatnamen zijn vaak ook geïnteresseerd in kaarten, plattegronden en luchtfoto's. Ik in ieder geval wel - en ik houd ook wel van curiositeiten op de kaart. Zo heb ik hier allemaal 'rondjes op de kaart' verzameld. Het is niet mijn bedoeling om alle rotondes en cirkelvormige gebouwen in de wereld op de lijst te hebben. Er staan er wel een paar in deze lijst, maar ik heb vooral gezocht naar perfecte rondwegen, ronde parken en andere prachtig ronde elementen in het landschap. Als je nog mooie aanvullingen hebt, dan hoor ik dat natuurlijk graag. Veel plezier ermee! Manicouagan Reservoir, Québec (Canada) Het Manicouagan Reservoir (ook bekend als Lake Manicouagan) is een ringvormig kratermeer in het noorden van Quebec, Canada. Het meer is het overblijfsel van een inslagkrater die vermoedelijk 212 miljoen jaar geleden is ontstaan.  Diameter: 60 km. Bekijk op Google Maps Bitonto (Italië) Diameter: 5,9 km. Bekijk op Google Maps Rotonda, F

Houdt goeden moed - over de zeehelden van Ter Heijde

Waren Michiel de Ruyter en Maarten Tromp zeehelden die vochten voor volk en vaderland, of waren het moordenaars en piraten? Die vraag wordt de laatste jaren veelvuldig gesteld. We noemen graag straten naar helden, maar liever niet naar moordenaars. Met die gedachte in je achterhoofd is het wel interessant om eens rond te lopen door Ter Heijde, want daar is meer dan twee derde van alle straten naar een zeeheld genoemd! Ter Heijde is een dorp in het Westland, tussen Monster en de Zee. Dat er in het dorp zo veel straten naar zeehelden genoemd zijn is niet zo vreemd, want het dorp is vooral bekend van de Slag bij Ter Heijde. In augustus 1653 vond daar voor de kust een zeeslag plaats tussen de Nederlandse en de Engelse vloot. Bekende namen zoals Maarten Tromp, Michiel de Ruyter en Witte de With waren bij de slag betrokken. Tromp overleed zelfs in de strijd. De Nederlandse vloot leed stevige verliezen maar het doel werd wel bereikt: de Engelse blokkade van de Nederlandse havens werd opgeheve

Irenestraten - alledaags erfgoed van de wederopbouw

In 2020 verscheen het boek Irenestraten van Leo van den Berg en Madeleine Steigenga. Het boek biedt een tocht langs alle straten die in Nederland naar prinses Irene zijn genoemd - en dat zijn er nogal wat. Het geeft een beschrijving van die straten, maar tegelijk ook achtergronden bij de architectuur van de wederopbouw. Ik heb hier al eens eerder boeken besproken over straten die allemaal naar één persoon genoemd zijn, zoals Mandela en Willem-Alexander . Maar dat waren toch vooral fotoboeken. Voor het boek Irenestraten doken de auteurs veel dieper in het onderwerp en zij kwamen met veel interessants boven. Er zijn in de loop der tijd allerlei straatnamentrends door ons land getrokken. Aan de straatnamen in een buurt kun je daardoor vaak zien hoe oud die is. Een Oost-Indische buurt is van eind negentiende eeuw, een Transvaalbuurt van rond 1900, een wijk waar de straatnamen op -mos en -kruid eindigen is van rond 1980 en straatnamen zoals Schaap Veronica en Middeleeuwen zijn van na 2000.

Waterwolf en Landleeuw - over straatnamen uit een gedicht van Vondel

Er zijn in Nederland ongeveer 150 straten naar Joost van de Vondel genoemd. Daarmee scoort Vondel net zo goed als De Ruyter en Van Gogh. Dat grote aantal is niet zo vreemd, want Vondel wordt gezien als de grootste Nederlandse dichter en toneelschrijver. Wist je dat er ook straten zijn genoemd naar woorden uit zijn werken? Waar je dus als het ware in zijn gedichten kunt wonen? In 1641 schreef Vondel het gedicht Aenden Leevw van Hollant ( Aan de leeuw van Holland ). Het was een steunbetuiging voor de plannen van Jan Adriaanszoon Leeghwater om de Haarlemmermeer droog te leggen. Het wilde water was in die tijd maar moeilijk te beteugelen en bedreigde het omringende land. Er waren zelfs al enkele dorpen verzwolgen. In het gedicht stelt Vondel het water voor als een waterwolf - een begrip dat Leeghwater ook al gebruikte - die de Hollandse leeuw van binnenuit aanvalt. Het gedicht werd gebruikt op een kaart met de inpolderplannen van Jacob Bartelsz Vernis: Provisioneel concept ontwerp ende vo

Als je voorname personen vernoemt, vernoem je ze dan met of zonder voornaam?

Stel: de gemeente gaat een straat noemen naar Carola Lootsman. Moeten ze dat dan de Lootsmanstraat of de Carola Lootsmanstraat noemen? Wie bepaalt eigenlijk of de voornaam van de persoon die je vernoemt ook in de straatnaam gebruikt wordt? Straatnamen worden in Nederland vastgesteld door de gemeente, vaak na advies van een straatnaamcommissie. Daar wordt dus bepaald of een straatnaam met of zonder voornaam wordt vastgesteld. Er zijn geen landelijke regels voor straatnaamgeving . Er zijn wel wat richtlijnen van de VNG die door veel gemeentes worden aangehouden, zoals dat straten pas naar personen vernoemd mogen als ze al een tijdje dood zijn (met een uitzondering voor leden van het koningshuis). Maar in die richtlijnen staat verder niks over het gebruik van voornamen. Gemeentes zijn daar dus volledig vrij in. Maar ook in de gemeentelijke regels en richtlijnen die ik ken, staat niks over het gebruik van voornamen. Bij de keuze voor het al dan niet gebruiken van voornamen komt het

Over Nieuwendijk, waar maar één straat niet naar iets Noors is genoemd

Nieuwendijk is een dorpje aan het Haringvliet met ongeveer 350 inwoners en elf straten. Daarvan zijn er tien naar Noorse plaatsen en personen genoemd. Hoe komt dat zo? Nieuwendijk is zwaar getroffen bij de Watersnoodramp van 1953. Bijna alle woningen van het dorp stonden toen nog op de dijk en een groot deel werd verwoest. Na de ramp droegen veel landen bij aan de wederopbouw. Uit Oostenrijk en de Scandinavische landen kwamen veel bouwmaterialen en soms zelfs complete huizen. Om die steun te herdenken, kregen nieuwe straten in allerlei plaatsen toepasselijke namen. In Nieuwe-Tonge kwamen Finse woningen aan het Finlandplein en in Zuidzijde staan Zweedse woningen aan de Malmöstraat en de Stockholmstraat . Zoiets gebeurde ook in Nieuwendijk toen er nieuwe straten werden aangelegd (áchter de dijk). Aan de oostkant werden die naar Noorse personen genoemd: Amundsenstraat , E. Griegstraat , Henrik Ibsenstraat, Koning Haakonstraat en de  Vikingstraat . Aan de westkant vind je Noorse steden:

Hein Duvel - hoe komt die straat nou weer aan zijn naam?

Walter wees me via Twitter op de bijzondere straatnaam Hein Duvel in Laren. Hij stuurde een foto maar kon zo snel niet achterhalen waar de naam precies vandaan komt. Tja, dan raak ik natuurlijk ook nieuwsgierig. Een naam die associaties oproept met magere Hein en de duivel... wat zou daar voor verhaal achter schuilen? De straat Hein Duvel ligt aan de rand van Laren tussen het Rozenlaantje en Pruisenbergen . Het is een smal straatje met aan weerszijden een paar vrijstaande villa's. Een straat verder ligt de Drift . Geen verkeerde buurt om te wonen, lijkt me. En de intrigerende straatnaam spreekt me ook wel aan. Al googelend kwam ik al snel uit bij een pagina over een villa aan de Drift . Die villa heet Hein Duvel, maar staat ook wel bekend als het Blookerhuis. Bewoner Elias Stark was tandarts en kunstenaar, en blijkbaar ook uitvinder van de tandpasta in een tube. Bijzonder interessant... maar ik vond daar niet waarom en sinds wanneer de villa Hein Duvel genoemd werd. Ik las elde