Doorgaan naar hoofdcontent

De Oom Keesweg in Wieringerwerf - over een paard, twee zeugen, een school bruinvissen én Oom Kees

In de Wieringermeerpolder loopt van het dorp Wieringerwerf richting IJsselmeer een weg met een intrigerende naam: de Oom Keesweg. Naar welke Oom Kees zou deze straat zijn genoemd?

In 1927 werd begonnen met de aanleg van deze polder in de kop van Noord-Holland en vanaf 1934 werd het nieuwe land in gebruik genomen. Er werden wegen aangelegd om de dorpen en boerderijen te ontsluiten en daarvoor moesten natuurlijk namen bedacht worden. In de Schager Courant van 21 juli 1932 schreef men het volgende over de namen van nieuwe dorpen en straten:

"In de 'Staatscourant' zijn thans officieel afgekondigd de aardrijkskundige benamingen in de Wieringermeer, wat betreft polderafdeelingen, dorpen, wegen, kanalen, vaarten en tochten, elk met een kleine toelichting er bij. [...] Bij de wegen vinden wij o.m. den Schelpenbolweg, Wierweg, Havenweg, Sluitgatweg en ook Oom-Keesweg. Hoe men aan laatstgenoemde benaming komt, blijkt niet. Dolfijnweg, Praamweg en Schervenweg zijn begrijpelijker; de Praamweg herinnert aan een wrak, dat op die plaats onder het zand werd gevonden en de Schervenweg loopt langs kuilen, waar scherven uit vroeger eeuwen werden aangetroffen. De Paardetocht is zoo genoemd, omdat men er een vrij volledige paardenskelet heeft gevonden."

Blijkbaar wist de schrijver van het stuk ook niet wie Oom Kees was en stond dat ook niet in de Staatscourant vermeld. In het artikel wordt de naam van de Dolfijnweg trouwens ook niet verklaard, terwijl dat wel een leuk verhaal is. De naam verwijst naar een school bruinvissen die tijdens de drooglegging nog een tijdlang op die plek rondzwommen, en die blijkbaar geen zin hadden om te verhuizen.

We kijken nog even verder. Er liggen in de Wieringermeer veel meer straten waarvan de namen naar de geschiedenis van de locatie verwijzen, en dan niet alleen naar bodemvondsten. Ooit lagen hier in de zee bijvoorbeeld geulen met namen zoals Sloot, Ulkediep, Molendiep en Wagenpad. Die zie je terug in de namen van de Slootweg, de Ulkeweg, de Molenweg en... het Wagenpad. En ongeveer op de plek waar in juli 1929 het laatste gat in de nieuwe dijk werd gedicht, ligt nu de Sluitgatweg. Zo vond men dus volop inspiratie in oude toponiemen en het proces van inpoldering.

Vlak bij Wieringen lagen twee zandplaten die Nieuwe Zeug en Oude Zeug heetten. Men zegt dat die oude plaat zo genoemd werd omdat die de vorm van een varken had. Ik heb er eens een oude kaart van het gebied bij gepakt en probeerde in de contour van de zandplaat een varken te zien. Dat is net zoiets als een grote beer of twee vissen herkennen in een groepje sterren aan de hemel. Als iemand zo'n naam eenmaal bedacht heeft, gaat dat vaak makkelijker. Hoe dan ook: tussen die twee zandplaten lag een geul en die werd de Oom Keesree genoemd. Ree is een ander woord voor een afwateringsgeul en Kees zou - net als zeug - een aanduiding voor een varken zijn. Ik heb geen idee waar dat 'Oom' dan nog vandaan komt, maar de straatnaam Oom Keesweg verwijst dus naar die oude geul tussen de twee zeugen.




Reacties

Pieter zei…
Dat 'Kees' en varkens iets met elkaar van doen hebben zie je ook in Brabant. Een fotobijschrift uit mijn baby/kleuterboek, waar ik bij een varkenskot van opa stond, luidt: "Bij de kuus van opa".
Leo R. zei…
Een 'keu' is een woord voor 'big', dus de gegeven oplossing zou kunnen kloppen. Jammer, want ik was wel benieuwd wie Oom Kees was.

Populaire posts van deze blog

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

Een fietspad voor een wielrenkampioen - over het Annemiek van Vleutenpad in Vleuten

Tijdens het WK Wielrennen in Wollongong werd Annemiek van Vleuten wereldkampioen. Het was de bekroning van een prachtig sportjaar waarin ze eerder ook al de Giro, de Tour en de Vuelta had gewonnen. Het was voor raadslid Cees Bos van Stadsbelang Utrecht reden voor een oproep om nou eindelijk eens een straat in Utrecht naar Van Vleuten te noemen. Zo'n grote sportvrouw - in 1982 geboren in Vleuten (gemeente Utrecht) - verdient toch een mooie straat in de stad? Wat het raadslid niet wist, is dat eerder dit jaar al een pad in Vleuten naar Annemiek van Vleuten is genoemd. In juli 2021 had Stadsbelang Utrecht samen met de VVD ook al opgeroepen om een pad naar Van Vleuten te noemen. Ze had toen net een gouden en een zilveren medaille gewonnen op de Olympische Spelen in Tokio. Het college van B&W reageerde daarop wat terughoudend dat ze eerst eens advies wilden inwinnen. Op zich verrassend, want eerder werden in Utrecht ook al de sporters Anton Geesink, Jochem Uytdehaage, Dafne Schippe

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la