Over straatnamen met name

In Nederland worden straten meestal pas naar personen genoemd nadat ze zijn overleden. Maar er zijn natuurlijk altijd uitzonderingen. In 2025 overleden twee personen waar al ergens een straat naar genoemd is. Er zijn in het afgelopen jaar best weer wat grote namen overleden, zoals Dieuwertje Blok, Joost Prinsen, Leo Beenhakker, Loretta Schrijver, Jonnie Boer, Viola Holt, Ron Brandsteder, Manuëla Kemp, Gerard Cox en Joke Bruijs, Rob de Nijs, Frits Bolkestein, Harmen Siezen en Chiel Montagne. Maar ik heb nog geen straten kunnen vinden die naar één van hen genoemd waren. Die vond ik wel voor de volgende twee personen: Op 2 januari 2025 overleed Willem van Kooten, ook bekend onder zijn pseudoniem Joost den Draaijer. Hij was een radio-dj en ondernemer. Hij bedacht in de jaren zestig voor Radio Veronica de Top 40 en introduceerde nieuwe begrippen op de radio zoals palingsound, tipparade en gouwe ouwe. Bij het Hilversumse Media Park werd de Joost den Draaijerrotonde naar hem genoemd. Op 16 m...

Van alle straatnamen van Nederland is 'Kerkstraat' de populairste . Die straatnaam komt in 516 plaatsen voor. Je zou denken dat de meeste grote plaatsen welk een Kerkstraat hebben. En dus vroeg ik me af: wat is de grootste plaats van Nederland waar géén Kerkstraat te vinden is? De 'grootste plaats' definieer ik in dit geval als de woonplaats met de meeste straatnamen (en dus niet die met de meeste inwoners of het grootste oppervlak). In Nederland hebben achtereenvolgens Amsterdam, Rotterdam, Den Haag, Utrecht en Almere de meeste straatnamen, en deze steden hebben ook allemaal ergens een Kerkstraat . Ook in Eindhoven - de nummer zes op de ranglijst - ligt een Kerkstraat . Van de dertig grootste steden hebben verder ook Amersfoort, Arnhem, Maastricht, Haarlem, Enschede, Breda, Zwolle, Groningen, Den Bosch, Helmond, Nijmegen, Alkmaar, Hengelo, Deventer, Delft en Almelo allemaal een Kerkstraat . Maar de vraag is natuurlijk: welke plaatsen hebben géén Kerkstraat ? Uit de ran...

Langs de Nederlandse snelwegen liggen vele tientallen verzorgingsplaatsen met vaak bijzondere namen, zoals Hondsiep, Uilengoor, Swentibold en De Gagel. Meestal rijden we er gedachteloos aan voorbij, zonder te weten dat er achter die namen vaak een interessante geschiedenis schuilgaat. In mijn reeks artikelen voor Vemobin staat steeds de geschiedenis van één zo’n naam centraal. Eerst even kort iets over het woord verzorgingsplaats. Veel mensen hebben het gewoon over tankstations langs de snelweg, maar op die plekken zijn vaak ook winkels, restaurants, laadstations, parkeerterreinen en recreatiemogelijkheden. En dat alles bij elkaar heet dus officieel een verzorgingsplaats. Sterker nog: er zijn ook verzorgingsplaatsen zónder tankstation. Knorrestein Wie vanuit Utrecht over de A12 naar het westen rijdt, kan bij Zoetermeer nog snel even een pitstop maken bij verzorgingsplaats Knorrestein. Of moet ik het als Knorrestèn uitspreken? We zijn immers bijna bij Den Haag. De verzorgingsplaats is n...

Er wordt de laatste jaren veel gediscussieerd over straatnamen. Helden waar ooit een straat naar genoemd is vallen van hun voetstuk omdat ze in verband worden gebracht met slavernij, fout waren in de oorlog of andere misstanden hebben begaan. In dat soort discussies wordt vaak ook geroepen dat de vernoemde personen geen straatnaam verdienen en de straat dus hernoemd zou moeten worden. "Ze pakken ons onze straatnamen af!", roepen anderen dan weer. Maar gemeentes houden er helemaal niet van om straten een andere naam te geven. Ik krijg regelmatig de vraag hoeveel straatnamen er in Nederland worden gewijzigd. Voor het antwoord op die vraag heb ik me eens verdiept in alle straatnaamwijzigingen van 2024. Alle straatnamen van Nederland worden geregistreerd in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In dat bestand worden ook de wijzigingen bijgehouden. Bert Hubert stuurde me een bestand met al deze wijzigingen in de BAG-database (waarvoor veel dank!). Dat bestand vormt de b...

De gemeente Moerdijk heeft ervoor gekozen om het dorp Moerdijk op te heffen om zo ruimte te maken voor de industrie. De 1.100 inwoners moeten verhuizen en de huizen worden gesloopt. De straatnamen van het dorp zullen daarmee ook verdwijnen. Een goede aanleiding om daar eens even in te duiken. Het dorp Moerdijk heeft 20 straten en 21 straatnamen. Ik leg verderop uit waar die extra naam vandaan komt. Maar het is alles bij elkaar behoorlijk overzichtelijk. Die namen geven samen een mooi inkijkje in de geschiedenis van het dorp: De oudste straten zijn de Steenweg en de Grintweg . De oudste bebouwing ontstond aan deze twee straten. De andere straten van het dorp zijn allemaal van na de Tweede Wereldoorlog. Tijdens de oorlog is een aanzienlijk deel van het dorp verwoest, waaronder de kerk en een groot klooster. In 1952 werd op die plek de Kloosterstraat aangelegd. Visserij was lange tijd een belangrijke bron van inkomsten voor de inwoners. Eind jaren veertig bestond de vissersvloot nog uit ...

Op de Voldersgracht en de Verwersdijk in Delft gaan mijn gedachten soms terug naar de lakenvollers en -ververs die hier eeuwen geleden hun werk deden. Maar als ik in dezelfde stad langs de Computerlaan kom, moet ik vaak even besmuikt lachen. Hoe heeft men ooit kunnen bedenken om een straat naar zo’n alledaags gebruiksartikel te noemen?  In de loop van de jaren negentig nam het computergebruik een flinke vlucht. Het is bijna niet meer voor te stellen, maar computers waren in die tijd voor veel mensen nog iets bijzonders. Bij de ontwikkeling van het Delftechpark besloot de gemeente in 1995 om daar met de straatnamen bij aan te haken: "In het park worden bedrijven gehuisvest welke een grote mate van affiniteit hebben met geavanceerde elektronische (computer)processen". Zo kwam men erop om de straatnamen Computerlaan en Elektronicaweg vast te stellen. Een paar jaar later kwam daar ook nog de Informaticalaan bij. De nieuwe straatnamen pasten ook prima bij de strategie om Delft mee...