Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Van Thorbeckeplantsoen tot Van Agtlaan - over straatnamen voor premiers

In Nederland bestaat de traditie om straten te noemen naar personen die zich op een of andere manier verdienstelijk hebben gemaakt. Raadspensionarissen, burgemeesters, zeehelden, schrijvers en schilders hebben zo hun straatnamen gekregen. Maar wat zien we van de premiers terug in ons straatbeeld? Is de populariteit van premiers af te lezen aan het aantal straten dat hun naam draagt? Sinds 1848 zijn er 42 premiers aangetreden, van Gerrit Schimmelpenninck tot Mark Rutte.. Een premier leidde de genoemde Grondwetsherziening, een ander stond aan de basis van onze verzorgingsstaat, een derde voerde ons door de Tweede Wereldoorlog, en weer een ander mocht zijn karwei afmaken en werd daarmee de langst zittende premier. Ze leven allemaal in onze herinnering voort - de een wat meer dan de ander. Kunnen we aan het aantal vernoemde straatnamen zien welke premier het populairst is?Om te komen tot een ranglijst heb ik gekeken naar alle Nederlandse straatnamen waar de achternamen van deze premiers in…
Recente berichten

Hazze, hizze en huzze - over straatnamen met dubbel-zz

Vanmiddag reed ik langs de Buzziburglaan in Driebergen-Rijsenburg. Ik vond de naam grappig klinken en vroeg me meteen af of er meer straatnamen zijn met een dubbele zz erin. Natuurlijk zijn die er. We hebben er in Nederland ongeveer vijftig. De mooiste tien zz-straatnamen zet ik hier even op een rij. Spreek ze bij voorkeur uit met een lange, luie zzet:Buzziburglaan - in Driebergen-Rijsenburg (genoemd naar een oude boerderij op die plek die om onbekende reden ooit de naam 'Buzziburg' kreeg)Dwazziewegen - op de grens van Foxwolde en RodenGuozzemar - in Leeuwarden (genoemd naar een Fries meertje, net als een paar andere straten in de buurt)Hazzeleger - in Beetsterzwaag en in Hurdegaryp (hazenleger in het Fries)Hazzelnútstrjitte - in Stiens (hazelnootstraat in het Fries)Hizzaarderlaan - in Lollum (de weg naar Landgoed Hizzard, waarvan de naam via Hisaard, Hizaerd en Ysaerd teruggaat op 'Issadera mede' uit 1420)Huzzeweg - in DieverOplizzer - in Surhuisterveen (genoemd naar e…

Geld, gedoe en gewenning - waarom gemeentes zelden straatnamen aanpassen

"Ze nemen ons onze straatnamen af!", hoor ik wel eens iemand roepen. Dat gebeurt dan meestal in discussies waar ook standbeelden, feestdagen of Zwarte Piet worden genoemd. Of allemaal. Daarbij wordt vaak de indruk gewekt dat er in Nederland massaal straten worden hernoemd. Ik leg graag nog eens uit hoe dat zit met het hernoemen van straten. En ik geef ook alvast de conclusie: er worden in Nederland zelden straatnamen gewijzigd. Gemeentes houden er niet van om straatnamen te veranderen, en daar zijn een aantal redenen voor. Het komt er in het kort op neer dat het geld kost en veel gedoe oplevert. Als een gemeente een straatnaam verandert, krijgen alle bewoners (personen en bedrijven) automatisch een nieuw adres. Zij moeten dus op allerlei plekken hun adres laten wijzigen, en voor bedrijven geldt dat ze ook visitekaartjes en zo moeten laten aanpassen. Daar moet de gemeente een vergoeding voor betalen. Alles bij elkaar kan dat een flink bedrag worden. Daarnaast moet de de nieuwe…

Van de Heibloemsedijk naar de Heiblomsedijk - over straten die voorbij de gemeentegrens nét een beetje anders heten

Het is niet handig als in twee plaatsen die aan elkaar grenzen dezelfde straatnaam voorkomt. Dat kan namelijk wel eens verwarrend zijn waardoor de pizzakoerier of de ziekenwagen te laat komt. Maar bij een doorgaande weg van de ene plaats naar de andere kan het juist wel weer handig zijn als die in zijn geheel één naam heeft - mits er aan weerszijden van de grens maar verschillende huisnummers gebruikt zijn. Zo heeft men een paar jaar geleden in Delft de Provincialeweg hernoemd naar Prinses Beatrixlaan, omdat het verlengde van die weg in Rijswijk ook al zo heette. En in de volksmond werd het Delftse deel van die weg ook al vaak zo genoemd.
Het lukt niet altijd helemaal om een straat die door twee plaatsen loopt van begin tot eind dezelfde naam te geven. Het komt wel eens voor dat de straat bij het passeren van de gemeentegrens een net wat andere naam krijgt, met een iets andere spelling of een ander achtervoegsel. Ik zet een paar voorbeelden op een rij:In Heeswijk-Dinther ligt de Heiblo…

De ene Zeedijk is de andere niet - over zeedijken ver van zee

Op een fietstocht door de Bommelerwaard kun je zo maar ineens op de Zeedijk terechtkomen. De Bommelerwaard is het is het gebied tussen de Waal, de Maas en de Afgedamde Maas - een riviereiland dus. Wat doet die Zeedijk daar? Er zijn in Nederland ongeveer 60 straten die Zeedijk heten en ook nog eens ongeveer zo veel met een variant daarop zoals Westerzeedijk, Oude Zeedijk of Noordzeedijk. De meeste van al die Zeedijken liggen zoals je mag verwachten aan zee, of anders in ieder geval op een plek waar men ooit de dreiging van het wassende zeewater kon voelen. Bedenk daarbij dat het IJsselmeer ooit nog een zee was en dat de Deltawerken nog niet bestonden dus dat feitelijk heel Zeeland aan zee lag. Ik heb alle Nederlandse Zeedijken eens op de kaart gezet en dan zie je dat duidelijk terug. Maar waarom liggen er ook Zeedijken in Haaksbergen en in de omgeving van Zaltbommel, op plekken ver van zee? En hoe komen Amsterdam en Utrecht aan hun Zeedijk?Eerst even iets over die stedelijke Zeedijken. …

Eventjes domweg gelukkig, in de J.C. Bloemstraat

Gisteren liep ik in Culemborg over het J.C. Bloempad. Het is een kort straatje van ongeveer vijftig meter lang. Helemaal niet zo lang dus, maar net lang genoeg om "En dan: wat is natuur nog in dit land? Een stukje bos ter grootte van een krant." te denken. Dat zijn twee regels uit het beroemde sonnet De Dapperstraat van J.C. Bloem. Ik vond het wel toepasselijk dat zo'n kort straatje - zelf niet veel groter een krant - naar deze dichter genoemd is. Alsof hij er zelf om gevraagd heeft.
Ik was benieuwd of er meer straten in Nederland naar hem genoemd zijn en of die allemaal zo kort zijn. Ik vond er negen. Eigenlijk helemaal niet veel voor zo'n bekende dichter. Het pad in Culemborg bleek de kortste van allemaal, maar de rest was ook niet echt lang. De J.C. Bloemstraten in Den Haag en Hengelo zijn allebei 130 meter lang, net als de J.C. Bloemhove in Zoetermeer. De J C Bloemstraat in Vleuten en het J. C. Bloemplein in Zutphen hebben allebei een lengte van 140 meter. En de J…

Van Abberdaan via Jarmuiden naar Stapels - over oude havensteden en nieuwe straatnamen

Op een bedrijventerrein in het Westelijk Havengebied van Amsterdam liggen straten met mooie originele namen zoals Jarmuiden, Galwin en Bolstoen. De straatnamen in de buurt doen allemaal degelijk en ietwat ouderwets aan. En dat zijn ze ook. De eerste straten in deze wijk zijn in de jaren zeventig genoemd naar Engelse havensteden. Maar in plaats van de Engelse naam van die steden koos men voor de benaming die gebruikt werd op Nederlandse zeekaarten uit de zestiende en zeventiende eeuw. Dat leverde mooie en bijzondere namen op. Zo zijn er bijvoorbeeld straten die Abberdaan, Pleimuiden en Portsmuiden heten, de oude Nederlandse benaming voor Aberdeen, Plymouth en Porthsmouth. Ook mooi zijn Vaalmuiden (Falmouth), Herwijk (Harwich), Bornhout (Bournemouth), Kurk (Cork) en Doblijn (Dublin). 
Later zijn er bij uitbreiding van de buurt nog nieuwe straatnamen aan toegevoegd die op dezelfde manier zijn afgeleid van Franse en Spaanse havensteden. Je moet zelf maar eens bedenken welke havenplaatsen ho…
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...