Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Een NSB'er, een foute pastoor en een racistische aanduiding - over straten met nieuwe namen

Ondanks dat er de laatste jaren steeds vaker over straatnamen wordt gediscussieerd, worden er in de praktijk eigenlijk maar zelden straatnamen aangepast. Heel soms besluit een gemeente dat een straatnaam echt niet langer houdbaar is en dan krijgt de alsnog een nieuwe naam. In de afgelopen stonden er ineens drie straatnamendiscussies in de landelijke pers. Ik zal ze eens voor je op een rijtje zetten. Burgemeester Van der Voort van Zijplaan in Utrecht In Utrecht lag de Burgemeester Van der Voort van Zijplaan onder vuur. Niet vanwege de lengte van de straatnaam, maar omdat hij een fascist was. Coenraad van der Voort van Zijp was van 1924 tot zijn dood in 1935 burgemeester van Maartensdijk. Een paar jaar later werd er in de Maartensdijkse wijk Tuindorp een straat naar hem genoemd. In 1954 werd de wijk onderdeel van de stad Utrecht.  Op 4 mei van dit jaar kwam de Socialistische jongerenorganisatie ROOD in actie: ze plakten een sticker over de straatnaam en maakten er Hannie Schaftdreef . Z
Recente posts

Kalix Berna, Palmpol en Han Stijkel - over de bijzondere namen van verzorgingsplaatsen

Langs de Nederlandse snelwegen liggen vele tientallen verzorgingsplaatsen met vaak bijzondere namen, zoals Hondsiep, Uilengoor, Swentibold en De Gagel. Meestal rijden we er gedachteloos aan voorbij, zonder te weten dat er achter die namen vaak een interessante geschiedenis schuilgaat. In mijn reeks artikelen voor Vemobin staat steeds de geschiedenis van één zo’n naam centraal. Eerst even kort iets over het woord verzorgingsplaats. Veel mensen hebben het gewoon over tankstations langs de snelweg, maar op die plekken zijn vaak ook winkels, restaurants, laadstations, parkeerterreinen en recreatiemogelijkheden. En dat alles bij elkaar heet dus officieel een verzorgingsplaats. Sterker nog: er zijn ook verzorgingsplaatsen zónder tankstation. Han Stijkel Wie vanuit Lemmer over de A6 richting de Flevopolder rijdt, komt een eindje voorbij Emmeloord langs verzorgingsplaats Han Stijkel. Deze plek is genoemd naar een persoon uit de Tweede Wereldoorlog. Ik weet niet of hij ooit in de Noordoostpolde

Nootmuskaat of toch liever mierikswortel - over een Amsterdamse straatnamenklucht

In Amsterdam houden ze wel van een goede namenklucht op zijn tijd. Zo was er de laatste jaren veel gedoe bij de benoeming van namen op het Centrumeiland en ook rondom de zoektocht naar een geschikte  voor de vernoeming van Johan Cruijf. Dat de CNOR (Commissie Naamgeving Openbare Ruimten) in 2021 de laan uit werd gestuurd om vrij baan te maken voor de ANOR (Adviesraad Naamgeving Openbare Ruimten), past ook wel in dit rijtje. Het leek inmiddels al een tijdje stil, maar gelukkig was er onlangs weer eens wat ophef. Het begon allemaal zo mooi. Voor een nieuwbouwproject langs de Jan van Galenstraat in Amsterdam moest de ANOR op zoek naar nieuwe thema. Op die plek staat sinds 1934 de Markthal en de nieuwe wijk werd daarom Marktkwartier gedoopt. Vanuit de langdurige geschiedenis van het Food Center Amsterdam kwam het voorstel om de straten in de wijk te noemen naar kruiden en specerijen. Een prachtig thema waar toch makkelijk een stuk of twintig straatnamen bij te vinden zouden moeten zijn. In

Een overzicht van 2023 in zestien straatnamen

Wat was er in 2023 allemaal in het nieuws? Ik maakte een jaaroverzicht in zestien straatnamen. Ik zocht ook een toepasselijke straatnaam bij zestien mensen die in 2023 overleden zijn:

Bosweg, Beatrixstraat en Beukenlaan - over nieuwe straatnamen voor Monopoly

Jullie weten natuurlijk allemaal hoe de straatnamen voor het Nederlandse Monopoly-spel gekozen werden: hoe Frederik Verster op een avond tijdens de Tweede Wereldoorlog aan zijn keukentafel zat en allemaal straten koos die iets met zijn bedrijf Perry te maken hadden. Daarmee werd de Nederlandse versie van het spel de eerste uitvoering waarin straten van meer dan één stad voorkwamen. ( Lees hier het uitgebreide verhaal dat ik daar ooit over schreef .) En toen vroeg ik me dus af: hoe zou het Nederlandse Monopoly-spel eruit hebben gezien als ik de straatnamen had mogen kiezen? Toen Frederik Verster de Nederlandse editie samenstelde, werd het spel al in allerlei landen gespeeld. En overal had het spel steeds straatnamen uit één stad. In de originele Amerikaanse editie van het spel werden straatnamen gebruik uit Atlantic City en omgeving. In Nederland speelden we aanvankelijk de Engelse versie met allemaal straatnamen uit Londen. Het zou dus voor de hand liggen om voor de Nederlandse uitvoe

Van Penny Lane naar de Oude Maasweg - over de straatnamen in de Top2000

Op Eerste Kerstdag begint de uitzending van de  Top 2000 op Radio 2 . We kunnen dan de rest van het jaar luisteren naar de 2000 populairste popliedjes aller tijden. Dancing in the Street, Streets of Philadelpia, Walk That Way... van die dingen. In die lange lijst komen ook af en toe liedjes voorbij waarin straatnamen een belangrijke rol spelen. Ik zet de straatnaamnummers voor je op een rij, in de volgorde waarin ze afgespeeld worden. Dan heb je wat om naar uit te kijken! Nummer 1838: Moon Over Bourbon Street - Sting Een vampier dwaalt in het licht van de volle maan rond over de  Bourbon Street  in New Orleans op zoek naar een prooi. Bij het schrijven van de songtekst was Sting geïnspireerd op het boek Interview With The Vampire van Anne Rice. Hij koos bewust voor het perspectief van de vampier, omdat hij het interessant vond om te beschrijven wat voor tweestrijd die in zijn hoofd voert. (De straat is genoemd naar het Franse vorstenhuis Bourbon, en dus niet naar de Amerikaans whiskey h

Van de 1e Dwarsstraat tot de 8e Vegelindwarsstraat - over genummerde dwarsstraten

We moeten het eens hebben over de genummerde dwarsstraten, zoals de Eerste Laurierdwarsstraat en de Tweede Molendwarsstraat . Honderd jaar geleden was dergelijke naamgeving bijzonder populair, maar tegenwoordig wordt die nog maar weinig toegepast. Jammer eigenlijk, want de methode van de genummerde dwarsstraten geeft de straatnamen een persoonlijk karakter en draagt tegelijk ook bij aan een goede vindbaarheid.  We hebben in Nederland 132 genummerde dwarsstraten van de 1e Spijkerdwarsstraat in Arnhem tot de 1e Guiswegdwarsstraat in Zaandijk en van de 1e Hogerwaarddwarsweg in Rilland tot de 2e Dwarsweg in Gennep. Wat valt daar allemaal voor interessants over te vertellen? De rangtelwoorden komen zowel in letters ('Eerste') als in cijfers ('1e') voor. Ongeveer 60% van de genummerde dwarsstraten gebruikt een cijfer. Van de rangtelwoorden komt Eerste (of 1e) 56 keer voor, Tweede (of 2e) 52 keer, Derde (3e) 18 keer, 4e en 5e allebei twee keer en 6e en 8e allebei een keer