In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen...
Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen.
- Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard.
- Zelfverwijzing - De enige straat van Legemeer heet de Legemeersterweg. Die straat is dus wel naar de plaats genoemd, maar de straatnaam is niet zoals hierboven exact gelijk aan de plaatsnaam.
- Omgeving - Er zijn zes plaatsen waar de enige straat naar iets uit de omgeving (maar niet de plaats zelf) genoemd is. De Hunzeweg in Nieuw Annerveen is genoemd naar de Hunze, een nabijgelegen riviertje. De Hikkaarderdyk in Jislum is genoemd naar zate Hickaard. De Klokhúsdyk in Idzega is genoemd naar de klokkenstoel die langs de weg staat. De Afsluitdijk in Breezanddijk is genoemd naar de bekende dijk die het IJsselmeer afsluit. Rotstergaastweg in Nieuweschoot is de weg naar Rotstergaast (het verlengde van de weg in Heerenveen draagt dezelfde naam). En Wielwei in Doniaga heet naar het nabijgelegen watertje De Wiel.
- Persoonsvernoeming - In twee plaatsen is de enige straat naar een persoon genoemd. De Troelstraweg in Teroele zal wel naar Pieter Jelles Troelstra genoemd zijn. In Eagum ligt de Master Wybrensdyk - ik heb helaas niet kunnen vinden wie de meester Wybren(s) is waar deze dijk naar genoemd is.
- Aanduiding - De enige weg van Eesterga heeft een nogal basale straatnaam gekregen: Straatweg. Deze naam werd vroeger wel vaker gegeven aan bestrate wegen, in een tijd dat het nog bijzonder was dat een weg verhard was.
- Nummering - Kan het nog eenvoudiger dan dat een verharde weg die Straatweg heet? Jazeker. In Koufurderrige, Sandfirden, Smallebrugge, Tjalhuizum, Ypecolsga en Dijken heeft men de enige weg namelijk gewoon Nummer genoemd. Bij die eerste vijf heet die weg officieel zelfs Nr. Wel zo makkelijk: je kunt daar gewoon zeggen dat je op Nummer 12 (of Nr 12) woont, en hebt daarmee meteen je officiële adres gegeven.
Stel dat jij een plaats had met één straat... hoe zou je die dan noemen?
Update bij punt 4:
Gemma, een nazaat van Master Wybren, vertelde me dat de Master Wybrensdyk in Eagum genoemd is naar Wybren Brugts Epema (1757-1854). Hij was de enige schoolmeester van het dorp en gaf nog les toen hij al in de 90 was. Daarnaast deed hij ook veel andere dingen voor de kleine dorpsgemeenschap. Dat maakte hem zo geliefd dat de weg door het dorp bijna 150 jaar na zijn dood nog naar hem genoemd werd. Hij ligt samen met zijn vrouw begraven bij het kerkje van Eagum.
Reacties
Ik heb een vraag die niet zozeer over straatnamen gaat maar over huisnummers. Wij hadden in Diessen voorheen een huisnummer "A2", dat betrof een woning die nog vóór nummer 2 nieuw werd gebouwd. Om hernummering van de andere woningen te voorkomen koos men dus voor A2. Ben jij dit verschijnsel eerder tegengekomen? (Overigens heeft men het nummer inmiddels toch weer veranderd in "2A", volgens mij).
Bij voorbaat dank voor je reactie,
Wil Vennix
Ik kan me niet herinneren dat ik ooit een huisnummer zoals A2 ben tegengekomen. Volgens mij is het tegenwoordig ook beleidsregel dat het huisnummer altijd moet beginnen met een nummer, dat eventueel nog kan worden gevolgd door respectievelijk een hoofdletter, een toevoeging en nog een volgnummer.