Doorgaan naar hoofdcontent

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen...

Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht.

Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen.

  1. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard.
  2. Zelfverwijzing - De enige straat van Legemeer heet de Legemeersterweg. Die straat is dus wel naar de plaats genoemd, maar de straatnaam is niet zoals hierboven exact gelijk aan de plaatsnaam.
  3. Omgeving - Er zijn vijf plaatsen waar de enige straat naar iets uit de omgeving (maar niet de plaats zelf) genoemd is. De Hunzeweg in Nieuw Annerveen is genoemd naar de Hunze, een nabijgelegen riviertje. De Hikkaarderdyk in Jislum is genoemd naar zate Hickaard. De Klokhúsdyk in Idzega is genoemd naar de klokkenstoel die langs de weg staat. Rotstergaastweg in Nieuweschoot is de weg naar Rotstergaast (het verlengde van de weg in Heerenveen draagt dezelfde naam). En Wielwei in Doniaga heet naar het nabijgelegen watertje De Wiel.
  4. Persoonsvernoeming - In twee plaatsen is de enige straat naar een persoon genoemd. De Troelstraweg in Teroele zal wel naar Pieter Jelles Troelstra genoemd zijn. In Eagum ligt de Master Wybrensdyk - ik heb helaas niet kunnen vinden wie de meester Wybren(s) is waar deze dijk naar genoemd is.
  5. Aanduiding - De enige weg van Eesterga heeft een nogal basale straatnaam gekregen: Straatweg. Deze naam werd vroeger wel vaker gegeven aan bestrate wegen, in een tijd dat het nog bijzonder was dat een weg verhard was.
  6. Nummering - Kan het nog eenvoudiger dan dat een verharde weg die Straatweg heet? Jazeker. In Koufurderrige, Smallebrugge, Tjalhuizum, Ypecolsga en Dijken heeft men de enige weg namelijk gewoon Nummer genoemd. Bij die eerste vier heet die weg officieel zelfs Nr. Wel zo makkelijk: je kunt daar gewoon zeggen dat je op Nummer 12 (of Nr 12) woont, en hebt daarmee meteen je officiële adres gegeven.

Stel dat jij een plaats had met één straat... hoe zou je die dan noemen?



Reacties

Unknown zei…
Erg leuke site René, net als je boek en je overige publicaties (o.a. Twitter) overigens! Ik ben zelf ook al jaren geïnteresseerd in straatnamen en heb twee maal een straatnamenboekje over mijn woonplaats gepubliceerd (met gebruikmaking van informatie uit je boek - met bronvermelding uiteraard).

Ik heb een vraag die niet zozeer over straatnamen gaat maar over huisnummers. Wij hadden in Diessen voorheen een huisnummer "A2", dat betrof een woning die nog vóór nummer 2 nieuw werd gebouwd. Om hernummering van de andere woningen te voorkomen koos men dus voor A2. Ben jij dit verschijnsel eerder tegengekomen? (Overigens heeft men het nummer inmiddels toch weer veranderd in "2A", volgens mij).

Bij voorbaat dank voor je reactie,

Wil Vennix
Dinx zei…
Hallo Wil, dank voor je complimenten!
Ik kan me niet herinneren dat ik ooit een huisnummer zoals A2 ben tegengekomen. Volgens mij is het tegenwoordig ook beleidsregel dat het huisnummer altijd moet beginnen met een nummer, dat eventueel nog kan worden gevolgd door respectievelijk een hoofdletter, een toevoeging en nog een volgnummer.
Unknown zei…
Bedankt voor de reactie, helder!
Anoniem zei…
Interessant om te lezen dat er slechts 5 plaatsen zijn die als enige straat "nummer" hebben, en dat 3 daarvan rondom mijn woonplaats liggen. Ik dacht heel even dat Indijk ook aan dat lijstje toegevoegd kon worden (dat ligt toevallig ook naast Ypecolsga), maar daar hebben ze nog "De Greiden".

Populaire posts van deze blog

Boccacciopad, Falstaffhof en Hattemattestraat - over straatnamen waar één letter opvallend vaak in voorkomt

Taaljournalist Ewoud Sanders ging deze week op zoek naar woorden met 1, 2, 3, 4 of 5 G's erin. Bij de 5G-woorden vond hij bijvoorbeeld vergiftigingspoging en regeringstoezegging. In een reactie heb ik hem een kort rijtje straatnamen gestuurd die aan zijn zoekopdracht voldoen. En toen vroeg ik me dus af: wat zijn de Nederlandse straatnamen waar de verschillende letters van ons alfabet het vaakst in voorkomen? Je hebt er verder natuurlijk niks aan. Maar je eigen straatnaam zal maar net in dit lijstje staan! Per letter heb ik zelf één mooie straatnaam uitgezocht, en soms twee of drie.  Hier komen ze: 10x E: Verlengde Tweede Koppelveenweg (in Emmer-Compascuum) 9x A: Adriaan van Alkmaarstraat (in Woudrichem) 8x N: van Nispen tot Pannerdenplantsoen (Doorwerth) 7x O: Barones van Voorst tot Voorsthof (Geldrop) 7x R: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat (Heerlen) - dat is trouwens ook een van de langste straatnamen van Nederland 6x I: Belgisch Regiment Special Air Service

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Wat zijn de meest populaire straatnamen van Nederland?

Pas vroeg iemand me naar welke personen in Nederland de meeste straatnamen zijn vernoemd. Mijn vermoeden werd bevestigd: dat zijn geen schilders of zeehelden, maar gewoon leden van het koningshuis. Dat bracht me tot de vraag: welke straatnamen komen eigenlijk het vaakst voor in Nederland? En hoe zit dat in andere landen? Dit is de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen: 1. Kerkstraat 2. Schoolstraat 3. Molenstraat 4. Dorpsstraat 5. Molenweg 6. Julianastraat 7. Parallelweg 8. Nieuwstraat 9. Wilhelminastraat 10. Sportlaan Deze tien worden op de voet gevolgd door Industrieweg, Beatrixstraat, Kastanjelaan, Stationsweg, Eikenlaan, Markt, Prins Bernhardstraat, Emmastraat en Beukenlaan . Wat zien we aan dit lijstje? Het zijn allemaal bijzonder traditionele straatnamen met een verwijzing naar een bekend gebouw (kerk, school, molen, station), een bestemming of functie (dorp, parallelweg, sport, industrie, markt), het koningshuis (Juliana, Wilhelmina, B