Doorgaan naar hoofdcontent

Buddingh'hof of Buddinghhof, wat moet je met die apostrof?

C. Buddingh' (1918-1985) was een Nederlands schrijver, dichter en vertaler. Hij vertaalde bijvoorbeeld de toneelstukken van Shakespeare in het Nederlands, maar hij is vooral bekend vanwege zijn vrolijke gedichten zoals die over de Blauwbilgorgel. Sinds 1988 wordt jaarlijks de C. Buddingh'-prijs uitgereikt voor het beste debuut in de Nederlandstalige poëzie. Iemand met een eigen poëzieprijs op zijn naam verdient toch ook wel een eigen straatnaam, zou je zeggen. Maar wat doe je dan met die rare apostrof in zijn naam?

Ik zal eerst even wat vertellen over zijn voor- en achternaam. Zijn officiële voornaam is Cornelis (met een C), maar zijn roepnaam was Kees (met een K). Als schrijversnaam gebruikte hij C. Buddingh', dus met alleen de initiaal. Zelf vertelde hij daarover: "Een heleboel mensen kunnen, vreemd genoeg, niet tegen initialen in schrijversnamen. Dat je als C. Buddingh' publiceert nemen ze - bewust of onbewust - ergens niet: die 'C' moet en zal een naam worden. En zo prijk je - zonder dat je het zelf wilt - op de meest uiteenlopende plaatsen als 'Cees', een voornaam die ik zelf wel als laatste zou uitkiezen." Maar dat is niet het meest opvallende aan zijn naam. Zijn achternaam eindigt namelijk officieel op een apostrof. Die wordt daar gebruikt als weglatingsteken (net als wanneer je het als 't schrijft en mijn als m'n). De naam Buddingh' is afgeleid van het oude boetrechtheer (boetingheer of buddingheer), waarbij de apostrof dus op de plaats komt van het weggelaten -eer.

Wat moet je nou met die apostrof als je een straat naar C. Buddingh' wilt noemen? Ik heb in Nederland vier plaatsen kunnen vinden waar ze een daadwerkelijk een straat naar deze schrijver hebben vernoemd. In de schrijversbuurten van Almere en De Meern hebben ze respectievelijk een Cees Buddinghstraat en een Cees Buddinghlaan. In beide gevallen laten ze de apostrof gemakshalve maar achterwege. En ook opvallend: in beide gevallen noemen ze hem Cees met een C, terwijl hij dat zelf nooit zou doen! In Hoorn in Noord-Holland hebben ze in één wijk allemaal Nederlandse dichters vernoemd. Tussen de Jacques Bloemhof, de Gerard den Brabanderhof, de Bertus Aafjeshof en de Gerrit Achterberghof ligt ook de Cees Buddingh'hof. Netjes met apostrof, maar ook hier schrijven ze Cees weer met een C. Een Buddinghhof zonder apostrof ziet er - door die dubbele h - wel vreemd uit, maar met apostrof oogt het toch ook wat raar. Maar ja, zo heette die goede man nou eenmaal.

In zijn geboortestad Dordrecht hebben ze een paar jaar geleden natuurlijk ook een straat naar C. Buddingh' genoemd. En niet zo maar een straat in een schrijversbuurt, maar een heus plein in de oude binnenstad.Het plein heet gewoon Buddingh'plein. Aan de discussie of hij C., Cornelis, Cees of Kees heette, hebben ze hun vingers hier maar niet gebrand, maar ze schrijven het hier in ieder geval wel netjes mét apostrof.

Als je op internet zoekt, kom je ook nog vaak de schrijfwijze Buddingh' Plein tegen, met een extra spatie. Blijkbaar raken mensen door die apostrof toch af en toe in de war. Volgens mij is het beter om na de apostrof een koppelteken in te voegen, net zoals we dat doen bij 65+-leeftijd, 10%-regeling, A4-formaat en 250cc-klasse. Dat is ook de oplossing die ze voor de C. Buddingh'-prijs hebben gekozen. Ik vind Buddingh'-plein ook wat duidelijker dan Buddingh'plein.

De apostrof is in deze straatnamen natuurlijk niet heel kritisch. Als je een postbode of politieagent naar het Buddinghplein of zelfs het Budding Plein stuurt, komt die waarschijnlijk ook wel op de goede plek terecht. Maar dat ene kleine krulletje maakt de straatnaam wel net af. Het is eervol als ze een straat naar je noemen, maar dan moeten ze je naam wel goed schrijven!

Reacties

Henk Bakker zei…
Hoe zit het dan met de gedichten van Buddingh', wordt dat dan Buddingh's gedichten?
Hazkan zei…
Henk: dat denk ik wel

Ik kan me trouwens voorstellen dat je eerder als straatnaam de "laan/straat/plein van Buddingh'" zou kiezen om dit soort botsingen te voorkomen.
Tineke Plooij zei…
Deze blog deed me aan een andere straatnaam denken.
In Amsterdam Zuidoost is er een straat genoemd naar Charlotte Brontë.

Om voor mij totaal onduidelijke redenen wordt de straatnaam als volgt gespeld:

Charlotte Brontéstraat.

Voor zover ik weet horen er toch echt dubbele puntjes op die laatste e, en niet een accent aigu.

Als ik op haar naam googel dan kom ik ook pagina's tegen zonder enig accent, maar die accent aigu kom ik verder nergens tegen.
Dinx zei…
@Tineke:
Emily en Charlotte Brontë hebben samen in Nederland twee straatnamen: eentje voor Emily en eentje voor Charlotte. In Arnhem hebben ze een Emily Brontësingel, netjes met puntjes op de e. Waarom ze in Amsterdam Charlotte Brontéstraat met een streepje op de e schrijven, is voor mij ook een raadsel.

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne