Doorgaan naar hoofdcontent

Buddingh'hof of Buddinghhof, wat moet je met die apostrof?

C. Buddingh' (1918-1985) was een Nederlands schrijver, dichter en vertaler. Hij vertaalde bijvoorbeeld de toneelstukken van Shakespeare in het Nederlands, maar hij is vooral bekend vanwege zijn vrolijke gedichten zoals die over de Blauwbilgorgel. Sinds 1988 wordt jaarlijks de C. Buddingh'-prijs uitgereikt voor het beste debuut in de Nederlandstalige poëzie. Iemand met een eigen poëzieprijs op zijn naam verdient toch ook wel een eigen straatnaam, zou je zeggen. Maar wat doe je dan met die rare apostrof in zijn naam?

Ik zal eerst even wat vertellen over zijn voor- en achternaam. Zijn officiële voornaam is Cornelis (met een C), maar zijn roepnaam was Kees (met een K). Als schrijversnaam gebruikte hij C. Buddingh', dus met alleen de initiaal. Zelf vertelde hij daarover: "Een heleboel mensen kunnen, vreemd genoeg, niet tegen initialen in schrijversnamen. Dat je als C. Buddingh' publiceert nemen ze - bewust of onbewust - ergens niet: die 'C' moet en zal een naam worden. En zo prijk je - zonder dat je het zelf wilt - op de meest uiteenlopende plaatsen als 'Cees', een voornaam die ik zelf wel als laatste zou uitkiezen." Maar dat is niet het meest opvallende aan zijn naam. Zijn achternaam eindigt namelijk officieel op een apostrof. Die wordt daar gebruikt als weglatingsteken (net als wanneer je het als 't schrijft en mijn als m'n). De naam Buddingh' is afgeleid van het oude boetrechtheer (boetingheer of buddingheer), waarbij de apostrof dus op de plaats komt van het weggelaten -eer.

Wat moet je nou met die apostrof als je een straat naar C. Buddingh' wilt noemen? Ik heb in Nederland vier plaatsen kunnen vinden waar ze een daadwerkelijk een straat naar deze schrijver hebben vernoemd. In de schrijversbuurten van Almere en De Meern hebben ze respectievelijk een Cees Buddinghstraat en een Cees Buddinghlaan. In beide gevallen laten ze de apostrof gemakshalve maar achterwege. En ook opvallend: in beide gevallen noemen ze hem Cees met een C, terwijl hij dat zelf nooit zou doen! In Hoorn in Noord-Holland hebben ze in één wijk allemaal Nederlandse dichters vernoemd. Tussen de Jacques Bloemhof, de Gerard den Brabanderhof, de Bertus Aafjeshof en de Gerrit Achterberghof ligt ook de Cees Buddingh'hof. Netjes met apostrof, maar ook hier schrijven ze Cees weer met een C. Een Buddinghhof zonder apostrof ziet er - door die dubbele h - wel vreemd uit, maar met apostrof oogt het toch ook wat raar. Maar ja, zo heette die goede man nou eenmaal.

In zijn geboortestad Dordrecht hebben ze een paar jaar geleden natuurlijk ook een straat naar C. Buddingh' genoemd. En niet zo maar een straat in een schrijversbuurt, maar een heus plein in de oude binnenstad.Het plein heet gewoon Buddingh'plein. Aan de discussie of hij C., Cornelis, Cees of Kees heette, hebben ze hun vingers hier maar niet gebrand, maar ze schrijven het hier in ieder geval wel netjes mét apostrof.

Als je op internet zoekt, kom je ook nog vaak de schrijfwijze Buddingh' Plein tegen, met een extra spatie. Blijkbaar raken mensen door die apostrof toch af en toe in de war. Volgens mij is het beter om na de apostrof een koppelteken in te voegen, net zoals we dat doen bij 65+-leeftijd, 10%-regeling, A4-formaat en 250cc-klasse. Dat is ook de oplossing die ze voor de C. Buddingh'-prijs hebben gekozen. Ik vind Buddingh'-plein ook wat duidelijker dan Buddingh'plein.

De apostrof is in deze straatnamen natuurlijk niet heel kritisch. Als je een postbode of politieagent naar het Buddinghplein of zelfs het Budding Plein stuurt, komt die waarschijnlijk ook wel op de goede plek terecht. Maar dat ene kleine krulletje maakt de straatnaam wel net af. Het is eervol als ze een straat naar je noemen, maar dan moeten ze je naam wel goed schrijven!

Reacties

Henk Bakker zei…
Hoe zit het dan met de gedichten van Buddingh', wordt dat dan Buddingh's gedichten?
Hazkan zei…
Henk: dat denk ik wel

Ik kan me trouwens voorstellen dat je eerder als straatnaam de "laan/straat/plein van Buddingh'" zou kiezen om dit soort botsingen te voorkomen.
Tineke Plooij zei…
Deze blog deed me aan een andere straatnaam denken.
In Amsterdam Zuidoost is er een straat genoemd naar Charlotte Brontë.

Om voor mij totaal onduidelijke redenen wordt de straatnaam als volgt gespeld:

Charlotte Brontéstraat.

Voor zover ik weet horen er toch echt dubbele puntjes op die laatste e, en niet een accent aigu.

Als ik op haar naam googel dan kom ik ook pagina's tegen zonder enig accent, maar die accent aigu kom ik verder nergens tegen.
Dinx zei…
@Tineke:
Emily en Charlotte Brontë hebben samen in Nederland twee straatnamen: eentje voor Emily en eentje voor Charlotte. In Arnhem hebben ze een Emily Brontësingel, netjes met puntjes op de e. Waarom ze in Amsterdam Charlotte Brontéstraat met een streepje op de e schrijven, is voor mij ook een raadsel.

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...