Doorgaan naar hoofdcontent

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Driegrenzenweg?

Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit.

Neutraal Moresnet?

Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de landsgrenzen in Europa. Het Koninkrijk der Nederlanden en Pruisen konden het niet eens worden over de grens in de buurt van de plaats Kelmis. Daar lag namelijk de belangrijke zinkmijn 'Vieille Montagne' en die wilden beide landen wel hebben. Ze kwamen er niet uit. Als compromis werd een nieuw land geïntroduceerd: Neutraal Moresnet. Beide landen kregen er een eigen regeringscommissaris en de burgemeester van Kelmis werd het staatshoofd. Moresnet lag tussen Nederland en Pruisen ingeklemd en had dus twee drielandenpunten. In 1830 werd België onafhankelijk en nam de bestuurlijke rechten over van Nederland. Vanaf dat moment lag er bij Vaals een vierlandenpunt.

Neutraal Moresnet was een droomland. De lonen waren hoog, de belastingen en invoerrechten laag, de prijzen waren laag, het stoken van alcohol was legaal en in eerste instantie was er ook geen dienstplicht. Tussen 1816 en 1856 vertienvoudigde het inwonertal van 256 tot ruim 2500. In 1885 was de zinkmijn echter volledig uitgeput, terwijl het daar ooit allemaal om begonnen was. Vanaf het begin van de twintigste eeuw werd er regelmatig over gesproken hoe België en Duitsland het land van Moresnet alsnog konden verdelen. In 1914 - aan het begin van de Eerste Wereldoorlog - werd het land bezet door Duitsland. Maar Duitsland verloor, en direct na de oorlog werd het grondgebied van Moresnet in 1919 aan België toegekend. Toen lag er bij Vaals dus weer een drielandenpunt, gemarkeerd door grenspaal nummer 193.

Een Viergrenzenweg door drie landen

De weg van Vaals naar het Drielandenpunt loopt via België door naar Duitsland. In België heet de weg Route des Trois Bornes en in Duitsland ga je dan verder over de Dreiländerweg. Maar Nederland heeft nog steeds een Viergrenzenweg, een weg die ons herinnert aan Neutraal Moresnet.

Foto: www.moresnet.nl

Reacties

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne