Doorgaan naar hoofdcontent

Een Van Goghstraat in de Schilderswijk - en toch heeft de schilder er niks mee te maken

Vincent van Gogh is een van de bekendste Nederlandse kunstschilders. Een beetje schilderswijk kan dus niet zonder een Vincent van Goghstraat. Het ligt ook voor de hand om aan te nemen dat iedere Van Goghstraat wel zal kruisen met een andere straat die naar een schilder is genoemd. Maar dat is niet. Sterker nog: niet iedere Van Goghstraat is naar de schilder genoemd!

Laten we eens een kijkje nemen in de bekendste schilderswijk van Nederland: de Schilderswijk in Den Haag. Die wijk heet natuurlijk zo omdat de straten er zijn genoemd naar schilders: Brueghelstraat, Van Ostadestraat, Segherstraat, Hobbemastraat... enzovoorts. In het noorden van de wijk ligt - parallel aan de Loosduinsekade - de Van Goghstraat. Deze is vreemd genoeg omgeven door allerlei straten die helemaal niet aan schilders doen denken, zoals de Zusterstraat (genoemd naar een zusterklooster) en de Schapenlaan (een oude schaapherdersroute). Veel van de straten in deze buurt zijn een verwijzing naar een familie of gebouw in de directe omgeving. De naastgelegen Groenesteinstraat werd genoemd naar een boerderij aan de Loosduinseweg. Je voelt het misschien al aankomen: de Van Goghstraat in de Schilderswijk is helemaal niet naar de schilder genoemd! Toen de straat aan het eind van de negentiende eeuw een naam moest krijgen, besloot men deze te noemen naar de familie Van Gogh die een bekende houtzaagmolen had aan de nabijgelegen Loosduinsevaart. Ik vind het wel mooi dat dat dan uitgerekend in de Schilderswijk gebeurt.

Oké, van een Van Goghstraat mag je dus niet klakkeloos aannemen dat die naar Vincent is genoemd. Er zijn immers meer mensen die Van Gogh heten en waar straten naar genoemd zijn, zoals zijn broer Theo of schrijfster Anna van Gogh-Kaulbach (die met zijn neef getrouwd was). Maar van een 'Vincent van Goghstraat' mag je toch wel aannemen dat die naar Vincent genoemd is? Ja, maar dat kan natuurlijk best een andere Vincent van Gogh zijn. Neem bijvoorbeeld de Vincent van Goghstraat in Benschop. Deze straat is niet naar de schilder genoemd, maar naar zijn grootvader die van 1816 tot 1822 predikant was in Benschop.

Natuurlijk gaat het hier om uitzonderingen, net als bij de Piet Heinstraat in Utrecht. Als je ergens een Van Goghstraat ziet, is de kans best groot dat die gewoon naar de schilder genoemd is.

Reacties

Anoniem zei…
Saillant detail is dat Vincent van Gogh (de schilder) zelf in de Haagse Schilderswijk heeft gewoond.
Andreas Dijk zei…
Een straat naar Vincent van Gogh vernoemen in de Haagse Schilderwijk zou ongepast zijn. De straten in de Schilderwijk zijn vernoemd naar schilders uit de Gouden Eeuw. Van Gogh hoort thuis in het Benoordenhout, waar straten zijn vernoemd naar Mauve, Mesdag, Israëls, Weissenbruch enz.

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne