Doorgaan naar hoofdcontent

Een Van Goghstraat in de Schilderswijk - en toch heeft de schilder er niks mee te maken

Vincent van Gogh is een van de bekendste Nederlandse kunstschilders. Een beetje schilderswijk kan dus niet zonder een Vincent van Goghstraat. Het ligt ook voor de hand om aan te nemen dat iedere Van Goghstraat wel zal kruisen met een andere straat die naar een schilder is genoemd. Maar dat is niet. Sterker nog: niet iedere Van Goghstraat is naar de schilder genoemd!

Laten we eens een kijkje nemen in de bekendste schilderswijk van Nederland: de Schilderswijk in Den Haag. Die wijk heet natuurlijk zo omdat de straten er zijn genoemd naar schilders: Brueghelstraat, Van Ostadestraat, Segherstraat, Hobbemastraat... enzovoorts. In het noorden van de wijk ligt - parallel aan de Loosduinsekade - de Van Goghstraat. Deze is vreemd genoeg omgeven door allerlei straten die helemaal niet aan schilders doen denken, zoals de Zusterstraat (genoemd naar een zusterklooster) en de Schapenlaan (een oude schaapherdersroute). Veel van de straten in deze buurt zijn een verwijzing naar een familie of gebouw in de directe omgeving. De naastgelegen Groenesteinstraat werd genoemd naar een boerderij aan de Loosduinseweg. Je voelt het misschien al aankomen: de Van Goghstraat in de Schilderswijk is helemaal niet naar de schilder genoemd! Toen de straat aan het eind van de negentiende eeuw een naam moest krijgen, besloot men deze te noemen naar de familie Van Gogh die een bekende houtzaagmolen had aan de nabijgelegen Loosduinsevaart. Ik vind het wel mooi dat dat dan uitgerekend in de Schilderswijk gebeurt.

Oké, van een Van Goghstraat mag je dus niet klakkeloos aannemen dat die naar Vincent is genoemd. Er zijn immers meer mensen die Van Gogh heten en waar straten naar genoemd zijn, zoals zijn broer Theo of schrijfster Anna van Gogh-Kaulbach (die met zijn neef getrouwd was). Maar van een 'Vincent van Goghstraat' mag je toch wel aannemen dat die naar Vincent genoemd is? Ja, maar dat kan natuurlijk best een andere Vincent van Gogh zijn. Neem bijvoorbeeld de Vincent van Goghstraat in Benschop. Deze straat is niet naar de schilder genoemd, maar naar zijn grootvader die van 1816 tot 1822 predikant was in Benschop.

Natuurlijk gaat het hier om uitzonderingen, net als bij de Piet Heinstraat in Utrecht. Als je ergens een Van Goghstraat ziet, is de kans best groot dat die gewoon naar de schilder genoemd is.

Reacties

Anoniem zei…
Saillant detail is dat Vincent van Gogh (de schilder) zelf in de Haagse Schilderswijk heeft gewoond.
Andreas Dijk zei…
Een straat naar Vincent van Gogh vernoemen in de Haagse Schilderwijk zou ongepast zijn. De straten in de Schilderwijk zijn vernoemd naar schilders uit de Gouden Eeuw. Van Gogh hoort thuis in het Benoordenhout, waar straten zijn vernoemd naar Mauve, Mesdag, Israëls, Weissenbruch enz.

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Drie grenzenweg? Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit. Neutraal Moresnet? Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de lan...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

De Hamvraag: kun je straatnamen zo maar veranderen?

Straatnamen verander je niet zo maar. Er zijn wel redenen te bedenken waarom een gemeente zou kunnen besluiten om een straatnaam te wijzigen. Het kan bijvoorbeeld zijn dat door een gemeentelijke herindeling een bepaalde straatnaam ineens dubbel voorkomt: als beide kernen die zijn samengevoegd een Kerkstraat hadden, heb je er ineens twee - en dat is niet handig. Soms verandert de verkeerssituatie waardoor een straat ineens in twee delen wordt gesplitst, en dan kan het nodig zijn om voor de duidelijkheid één van de delen een andere naam te geven. Het kan ook zijn dat de persoon waar een straat naar genoemd is toch een minder smetteloos verleden had dan was gedacht, en dan is het maar beter om de straatnaam snel te veranderen voordat de huizenprijzen kelderen. Het veranderen van een straatnaam levert altijd veel gedoe op. Bewoners willen niet dat hun geliefde straat - waar ze misschien al veertig jaar wonen - ineens een andere naam krijgt. Bedrijven gaan schadeclaims indienen omdat ze van...