Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Vondel versus Jansen - leeft Vondel voldoende voort in onze straatnamen?

Joost van den Vondel is misschien wel de grootste dichter uit de Lage Landen, maar zijn we ons daar nog wel voldoende van bewust? Een dag of tien geleden schreef Christiaan Weijts in een column in het NRC dat het werk van Vondel niet meer van deze tijd is en dat Vondel (samen met andere oude helden zoals Hooft, Bilderdijk en Multatuli) onherstelbare schade toebrengt aan het leesplezier van scholieren. Frank van Pamelen betoogde vandaag in de Volkskrant dat het werk van Vondel nieuw leven ingeblazen moet worden. "Is het jammer als Gijsbrecht van Aemstel of Lucifer van de leeslijst verdwijnt? Welnee. Het wordt pas jammer als we de persoon Vondel uit het geheugen wissen. Want daarmee verkwanselen we kostbaarder cultureel erfgoed dan we ons weleens realiseren."  En toen vroeg ik me dus af: leeft Vondel wel voldoende voort in onze straatnamen? Zijn er naar Vondel bijvoorbeeld meer straten genoemd dan naar alle Jansens bij elkaar? Cultureel erfgoed moet je niet verkwanselen. ...

De straatnamen van Duckstad - bestaat er ook een Donald Duckstraat?

De avonturen van Donald Duck spelen zich af in een wereld met plaatsen zoals Duckstad , Gansdorp , Hamsterdam en Eimuiden . Sommige van die plaatsnamen zijn compleet verzonnen, maar de meeste zijn gebaseerd op namen van echte steden en dorpen. Onlangs was in het nieuws dat ' Verweggistan ' door de lezers van weekblad Donald Duck was gekozen tot leukste woord uit Duckstad. Toen vroeg ik me dus ineens af wat voor namen de straten in Duckstad zouden hebben. En zou er ook een straat zijn die genoemd is naar Donald Duck zelf? Als kind heb ik jarenlang de weekbladen van Donald Duck verslonden, maar op een of andere manier hebben de straatnamen toen geen blijvende indruk op me gemaakt. Ik ben dus gewoon maar eens gaan googelen en ik vond al snel een Amerikaanse site waar alle locaties in Duckburg ('Duckstad' in het Engels) werden opgesomd. Ik las dat Duckburg een Main Street heeft (net als de meeste steden in de Verenigde Staten), een 66th Street (ook heel Amerikaans), ...

Wegwijs in Rome met 'Via Roma' - de geschiedenis van Rome in 50 straten

Straatnamen vertellen het verhaal van een stad, zo zeg ik altijd. Dat geldt voor steden zoals Delft, Deventer en Dordrecht, maar natuurlijk ook voor de Eeuwige Stad: Rome. Willemijn van Dijk laat dat zien in haar nieuwe boek "Via Roma - de geschiedenis van Rome in 50 straten". Van Dijk vertelt in haar boek hoe keizers, pausen en kunstenaars de stad in de loop der eeuwen letterlijk en figuurlijk hebben vormgegeven. Daarbij komen natuurlijk alle voor de hand liggende locaties en personen voorbij, zoals het Colosseum, de Sint-Pieter en de Trevifontein, en zoals Augustus, Bernini en Michelangelo. Maar er komen ook allerlei minder bekende onderwerpen aan bod, zoals de zevende cohorte die zich in de tijd van het keizerrijk bezighield met het blussen van brandjes in de stad (en waar de Via della VII Cohorte aan herinnert), de grote marmeren voet van een standbeeld uit de Isis-tempel (die werd teruggevonden in de straat die nu heel toepasselijk Via del Piè die Marmo heet) en da...

Straatnamen in de Top 2000 - zingen over de Oude Maasweg en Telegraph Road

Op Eerste Kerstdag begint de uitzending van de Top 2000 op Radio 2 . We kunnen dan de rest van het jaar luisteren naar de 2000 populairste popliedjes aller tijden. Bohemian Rhapsody, Hotel California, Una Paloma Blanca... van die dingen. In die lange lijst komen ook af en toe straatnamen voorbij. Ik zet veertien straatnaamnummers voor je op een rij, in de volgorde waarin ze afgespeeld worden. Dan heb je wat om naar uit te kijken! Nummer 1956: Mainstreet - Bob Seger Main Street is een van de meest voorkomende straatnamen in de Verenigde Staten. Het is dus niet wonderlijk dat er een liedje met deze straatnaam in de lijst staat. De Main Street uit het lied ligt in het centrum van Ann Arbor (in Michigan) waar veel uitgaansgelegenheden zijn. Het is de stad waar Bob Seger zelf opgroeide. Het lied speelt in de tijd dat hij nog te jong was om bij de clubs naar binnen te mogen en dus stiekem door de ramen naar de danseressen keek - en dan vooral die ene. "Unlike all the other lad...

Professoren of striphelden? De zaak Zonnebloem

Zou jij willen wonen in een straat die is genoemd naar een stripfiguur? De Mickey Mousestraat bijvoorbeeld, of de Guust Flaterstraat ? Daar lopen de meningen over uiteen. Sommige mensen vinden stripboeken veel te volks vermaak om voor straatnaamgeving uit te putten; zij zien liever straten die genoemd zijn naar beroemde professoren of zo. Anderen zouden juist heel graag willen wonen in een straat die naar hun stripheld is genoemd is.  In de Utrechtse wijk Tuindorp is een buurt waar de straten zijn genoemd naar allerlei professoren uit het begin van de twintigste eeuw. Er zijn lanen genoemd naar o.a. professor Jan Ritzema Bos, professor Jakob van Bemmelen, professor Frits Went, professor Hugo de Vries. Stuk voor stuk mannen met aanzien. In 1999 zouden er nieuwe straten bijkomen en het leek de gemeente leuk om aan de nieuwe bewoners om ideeĂ«n te vragen. Die mensen kregen dus de kans om zelf hun nieuwe straatnaam te kiezen. De gemeente stelde wel een paar eisen: he...

Ingewikkelde straatnamen... maak er toch geen punt van!

Vrienden van me wonen in de Dokter A.M. van de Poellaan. Ooit is dat in mijn adressenlijst terecht gekomen als de Dr.A.M.v.d.Poellaan, vermoedelijk omdat ik het wel lekker vond al die puntjes achter elkaar te schrijven. In werkelijkheid valt het met de twee punten in die straatnaam nog wel mee. Maar er zijn wel andere straatnamen waarin het werkelijk stikt van de punten. Er zijn in Nederland negen straatnamen waar officieel vijf punten in zitten: het Dr. H.J.A.M.Schaepmanplein (in Neede), de Ds. H. W. C. A. Visserleane (in Ysbrechtum), de Jhr.Mr.Dr. H.A. van Karnebeeklaan (in Amstelveen), de Mevr. Dr. M.A.M. Klompéstraat (in Gorinchem), de Mr. F.J.W.G. Spieringstraat (in Tiel), de Mr.Dr.C.Ch.A. van Harenstraat (in Pannerden), de Prof.Mr. C.P.M. Rommestraat (in Gorinchem), de Prof. dr. P.J.W. Debijeweg en de Prof. dr. T.M.C. Asserweg (die laatste twee liggen allebei in De Bilt). Met excuses voor het slordige onregelmatige spatiegebruik in deze namen, maar dit is nou eenmaal...

Boshoven of Boschoven? Verwarring over straatnamen kan levens kosten.

Als straatnamen te veel op elkaar lijken, kan het zo maar gebeuren dat de post steeds op het verkeerde adres bezorgd wordt of dat de pizzabezorger met een koude pizza komt omdat hij eerst voor de verkeerde deur stond. Maar verwarring over straatnamen kan nog veel grotere gevolgen hebben. Het is al vaker voorgekomen dat hulpdiensten te laat kwamen doordat men eerst naar het verkeerde adres was gereden. Gemeentes proberen er wel rekening mee te houden als ze straten een naam geven, maar toch gaat het af en toe fout. In 2006 was er bijvoorbeeld brand in een woning aan de Van Durenstraat in Deventer. Een getuige belde de brandweer en die rukte meteen uit... naar de Graaf van Burenstraat , vijf kilometer verderop. Toen ze daar de fout ontdekten, reden ze weliswaar meteen door naar de Van Durenstraat maar daar kwamen ze te laat om de woning nog te kunnen redden. Van Duren en Van Buren, wie bedenkt zoiets? 'Van Duren' is een bekend oud burgemeestersgeslacht uit Deventer, dus ...

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van...

Wat moet je doen om een zo lang mogelijke straatnaam naar je genoemd te krijgen? Zeven tips.

Geloof het of niet, maar ik krijg wel eens de vraag van mensen wat ze moeten doen om een zo lang mogelijke straatnaam naar zich vernoemd te krijgen. En ik leg dat dan natuurlijk graag even aan ze uit. Het antwoord valt in twee delen uiteen: hoe zorg je dat er een straatnaam naar je genoemd wordt en hoe zorg je dat die straatnaam zo lang mogelijk wordt? Ik geef je zeven tips. 1. Zet je in en blink uit.  Een straatnaam krijg je niet zo maar. Om ervoor in aanmerking te komen moet je goed je best doen. Personen waar een straatnaam naar is genoemd, hebben in het algemeen één ding gemeen: ze worden herinnerd omdat ze op een positieve manier zijn opgevallen. Dat geldt voor helden (sporthelden, verzetshelden). Dat geldt voor mensen die uitblinken op het gebied van kunst en cultuur (schrijvers, dichters, schilders). Dat geldt ook voor uitblinkers in de wetenschap (professoren, onderzoekers, uitvinders). Dat geldt voor mensen die zich hebben ingezet voor de lokale gemeenschap (bestuur...

Een straat voor Balthasar Gerards? Dat nooit! Of toch?

Straten noemen we naar helden, en niet naar moordenaars. Maar het is bij historische figuren soms lastig om te bepalen of het helden zijn of niet. Dat hangt bijvoorbeeld af van de omstandigheden, de tijdgeest, aan welke kant je staat, en hoe kwaad het daglicht is. Zo af en toe komt er een verhaal voorbij van iemand die vindt dat bepaalde straten hernoemd zouden moeten worden, omdat een vermeende held eigenlijk een moordenaar was. En we noemen toch geen straten naar moordenaars? Er zijn bijvoorbeeld op tientallen plekken straten en pleinen genoemd naar Jan Pieterszoon Coen. Het bekendste voorbeeld is de Coentunnel bij Amsterdam. Maar was Coen nou een VOC-held of eigenlijk stiekem gewoon een gewelddadige kolonisator? Toen de Tweede Coentunnel in 2013 werd geopend, stelde iemand voor om de naam maar helemaal te veranderen. Een jaar daarvoor besloot men in Hoorn dat een standbeeld van Coen gewoon mocht blijven staan, maar dat er wel een kritische tekst op de sokkel toegevoegd moest ...

Hoe lang is de Driehonderdmeterweg?

In Aalten ligt - niet ver van de grens met Duitsland - de Driehonderdmeterweg . Hoe lang denk je dat die weg is? Nee, dat is fout. De weg is niet driehonderd meter lang, en de werkelijke lengte ligt daar ook niet in de buurt. In werkelijkheid is de weg namelijk ruim vijf kilometer lang! Maar waarom heet die weg dan zo? De weg loopt voor een groot deel parallel aan de Duitse grens, op driehonderd meter afstand om precies te zijn. De naam is dus niet afgeleid van de lengte, maar van de afstand tot de grens. Zijn er straatnamen die wel laten zien hoe lang de straat is? Ik heb er drie kunnen vinden en toevallig zijn die allemaal even lang: de Duizendmeterweg in Bentveld, de Kilometerwei (Fries voor ' Kilometerweg ') in Nijega en De Duizendmeterweg in Amstelveen. Die laatste ligt in het Amsterdamse Bos en begint haaks op de Bosbaan, de bekende roeibaan. De Duizendmeterweg is niet alleen duizend meter lang, maar hij begint ook nog eens op duizend meter afstand van de start va...

Een straatnaam voor de gouden Dafne Schippers? Nee, daarvoor is het blijkbaar nog te vroeg.

Dafne Schippers heeft haar tamelijk succesvolle sportseizoen een paar dagen geleden afgesloten met een overwinning op de 100 meter bij de Great North CityGames in Newcastle. Het hoogtepunt van het seizoen was natuurlijk het WK Atletiek in Peking waar Schippers goud won op de 200 meter en zilver op de 100 meter. Op beide afstanden verbeterde ze haar persoonlijke record. Met de gouden medaille was ze de eerste Nederlandse vrouw ooit die een medaille won op de WK Atletiek. In december zal ze natuurlijk verkozen worden tot Nederlandse sportvrouw van het jaar. Maar krijgt ze nou ook een eigen straatnaam? Als er ergens een straat naar Dafne Schippers moet worden genoemd, denken we natuurlijk in de eerste plaats aan haar geboorteplaats: Utrecht. Die stad heeft wel een traditie met het vernoemen van sporters. Er is sowieso een klein buurtje waar de straten zijn genoemd naar de oude sporthelden Pahud de Mortanges, Jaap Eden, Fanny Blankers-Koen en Fenny ten Bosch. Anton Geesink woonde in ...

Borrelen op het Marie Heinekenplein. Biertje?

Er zijn in Nederland nauwelijks straatnamen die naar bedrijven of merken zijn genoemd. Dat is heel begrijpelijk want zo'n straatnaam zou veel te veel verbonden zijn aan de identiteit van het bedrijf. Als een bedrijf negatief in het nieuws komt, kan dat negatieve gevolgen hebben voor het imago van een straat die naar het bedrijf is genoemd. Onlangs voerde de gemeente Bergen op Zoom dat nog als reden op toen een voorstel om straatnamen aan bedrijven te gaan 'verkopen' werd afgewezen. Daarnaast willen gemeentes de straatnamen ook niet misbruiken om reclame mee te maken. Maar sluikreclame kan natuurlijk wel... In de Amsterdamse wijk De Pijp werd in 1993 een groot plein aangelegd. De ruimte voor het plein was vrijgekomen omdat een paar jaar eerder een deel van de Heineken-brouwerij was gesloopt. Het plein moest horecagebied worden en het lag voor de hand om het het Heinekenplein te noemen. De regels van de gemeente Amsterdam staan het echter niet toe dat straten naar bedri...

Wie noemt zo'n fietspad nou het Halve Zolenpad?!

Vorige week was het Halve Zolenpad in Waspik in het nieuws, nadat een masturberende man daar een vrouw had lastiggevallen. Met een verwarde man, een Halve Zolenpad en de plaatsnaam Waspik liggen de grappen voor het oprapen. Maar ik vroeg me vooral af: wie noemt zo'n fietspad nou Halve Zolenpad ? Daar bleek eigenlijk best een goede verklaring voor te zijn. Het Halve Zolenpad is een fietspad van Raamsdonksveer via Waspik, Waalwijk en Drunen naar 's-Hertogenbosch. Het pad volgt de route van een voormalige spoorlijn. Heel vroeger was dit gebied in het westen van Brabant het centrum van de Nederlandse leer- en schoenenindustrie. Voor het transport van en naar alle schoenfabrieken werd in 1890 een spoorlijn aangelegd. De lijn liep van Lage Zwaluwe in het westen (waar een overlaadpunt was voor schepen vanuit Rotterdam) oostwaarts langs alle fabrieken tot aan 's-Hertogenbosch. Na de Tweede Wereldoorlog nam de leer- en schoennijverheid sterk af, en daarmee ook het gebruik van de...

Betje Wolff en Aagje Deken - straatnamen voor een onafscheidelijk duo

Sommige duo's zijn zo onafscheidelijk dat het moeilijk is om je de ene helft van het duo voor de stellen zonder de ander erbij te zien. Heb je ooit Peppi gezien zonder Kokki? En wat is Bassie zonder Adriaan? Over die laatste twee zingen ze niet voor niks: "zie je Bassie gaan, dan komt Adriaan eraan" . Die twee gaan namelijk nooit bij elkaar uit de buurt. Als er ergens straten naar zo'n duo worden genoemd, zullen die straten toch ook wel bij elkaar in de buurt liggen? Er zijn in Nederland geen straten genoemd naar Peppi en Kokki of naar Bassie en Adriaan. Maar er zijn wel tientallen plaatsen waar straten zijn genoemd naar een ander bekend duo van wat langer geleden: het schrijversduo Betje Wolff en Aagje Deken . Betje Wolff werd geboren in 1738 en Aagje Deken een paar jaar later in 1741. Betje trouwde in 1759 met de predikant en schrijver Adriaan Wolff, die ruim dertig jaar ouder was. Na zijn overlijden in 1777 ging Betje samenwonen met Aagje, die ze net een jaar ...