Doorgaan naar hoofdcontent

Wie noemt zo'n fietspad nou het Halve Zolenpad?!

Vorige week was het Halve Zolenpad in Waspik in het nieuws, nadat een masturberende man daar een vrouw had lastiggevallen. Met een verwarde man, een Halve Zolenpad en de plaatsnaam Waspik liggen de grappen voor het oprapen. Maar ik vroeg me vooral af: wie noemt zo'n fietspad nou Halve Zolenpad? Daar bleek eigenlijk best een goede verklaring voor te zijn.

Het Halve Zolenpad is een fietspad van Raamsdonksveer via Waspik, Waalwijk en Drunen naar 's-Hertogenbosch. Het pad volgt de route van een voormalige spoorlijn. Heel vroeger was dit gebied in het westen van Brabant het centrum van de Nederlandse leer- en schoenenindustrie. Voor het transport van en naar alle schoenfabrieken werd in 1890 een spoorlijn aangelegd. De lijn liep van Lage Zwaluwe in het westen (waar een overlaadpunt was voor schepen vanuit Rotterdam) oostwaarts langs alle fabrieken tot aan 's-Hertogenbosch. Na de Tweede Wereldoorlog nam de leer- en schoennijverheid sterk af, en daarmee ook het gebruik van de spoorlijn. De laatste trein reed er in 1972.

De spoorlijn liep door de Langstraat en werd daarom officieel de Langstraatspoorlijn genoemd. 'Langstraat' is in dit geval niet een straatnaam, maar de naam van de streek. In de volksmond werd de spoorlijn de Halvezolenlijn genoemd. Die bijnaam had de lijn natuurlijk te danken aan de schoenenindustrie in het gebied. Er gaan ook verhalen dat het juist een verwijzing is naar de trage snelheid waarmee de trein voorbijreed. Heel misschien heeft het er ook nog mee te maken dat er bij de aanleg van de lijn al rekening mee werd gehouden dat het ooit een dubbelspoorse lijn zou worden, maar dat is er nooit van gekomen. En het fijnste verhaal is natuurlijk dat de lijn zijn bijnaam dankt aan de inwoners van het gebied die van de trein gebruikmaakten. Een stelletje halve zolen, dat was het. Het scheldwoord 'halve zool' is trouwens afgeleid van het Engelse scheldwoord 'asshole'. Amsterdamse en Rotterdamse bootwerkers vingen dat woord op en maakten er 'zool' van.  En later werd daar nog 'halve' ter versterking toegevoegd, waarschijnlijk naar voorbeeld van de 'halve gare'.

Terug naar de Langstraat. Sinds 1972 rijden er dus geen treinen meer over de Halvezolenlijn. Op een deel van het traject heeft men sindsdien een fietspad aangelegd, en het is wel toepasselijk dat dat het Halve Zolenpad heet. In Waalwijk loopt het pad door een park dat men het Halvezolenpark heeft genoemd. Een mooie plek voor halve zolen om samen te komen. Maar je weet nu dat de namen van het pad en het park dus niks zeggen over de geestelijke toestand van de omwonenden. Het is allemaal terug te voeren op de oude schoenenindustrie.

Reacties

Joost zei…
Leerzaam! (jaja, ook dubbel).
C.W. zei…
Deze past mooi bij je verhaal van een tijdje geleden over scheldwoorden in straatnamen.
Henrietteja zei…
Volgens Google Maps en diverse websites gaat het niet om het Halvezolenpad, maar om het Halve Zolenpad
Dinx zei…
@Henrietteja:
Daar heb je gelijk in, in Waspik heet het inderdaad Halve Zolenpad. Ik las ook ergens dat het in Den Bosch wel Halvezolenpad heet. Voor het Halvezolenlijntje ben ik ook wel de schrijfwijze Halve Zolenlijntje tegengekomen. Geen van de gemeentes waar het fietspad door loopt heeft de naam overigens officieel geregistreerd in de 'Basisregistraties Adressen en Gebouwen' (BAG), dus daarin kunnen we de officiële spelling niet opzoeken. Ik heb er in mijn verhaal net wel overal 'Halve Zolenpad' van gemaakt.
Dinx zei…
@C.W.:
Leuk, die link had ik wonderlijk genoeg zelf nog niet gelegd. Ik voeg de link naar dat artikel nog even toe: Schelden met straatnamen - je bent zelf een Burelhul!
Anoniem zei…

Ons team is er naar vernoemd: www.halvezolenlijntje.nl
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Op hoerenjacht met drie groene eikels en een vette knol - de bijzondere straatnamen van Enkhuizen

In lijstjes met bijzondere of vreemde straatnamen kom je vaak dezelfde namen tegen. De Dubbeleworststeeg in Amsterdam bijvoorbeeld, of de Eendekotsweg in Gapinge. Opvallend is dat er in die lijstjes altijd wel één of meer straatnamen uit Enkhuizen staan, zoals de Hoerejacht of Tussen Hel en Vagevuur. Hoe komt Enkhuizen aan die bijzondere straatnamen?

Enkhuizen is een eeuwenoud stadje. Zeshonderd jaar geleden was het een haven- en vissersdorp aan de Zuiderzee. In 1356 kreeg het stadsrechten. Aan het eind van de middeleeuwen werden er havens gegraven en men legde vestingwerken aan. Dat leidde tot een bloeitijd in de zeventiende eeuw: Enkhuizen had toen een eigen kamer van de VOC en het had de grootste haringvloot van de Nederlanden. In die tijd ontstonden straatnamen nog in de volksmond; straten werden genoemd naar een opvallend kenmerk zoals een groot gebouw, de handel die er werd gedreven of een afbeelding op een uithangbord. De Breedstraat was gewoon een opvallend 'breede' st…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…