Doorgaan naar hoofdcontent

Wie noemt zo'n fietspad nou het Halve Zolenpad?!

Vorige week was het Halve Zolenpad in Waspik in het nieuws, nadat een masturberende man daar een vrouw had lastiggevallen. Met een verwarde man, een Halve Zolenpad en de plaatsnaam Waspik liggen de grappen voor het oprapen. Maar ik vroeg me vooral af: wie noemt zo'n fietspad nou Halve Zolenpad? Daar bleek eigenlijk best een goede verklaring voor te zijn.

Het Halve Zolenpad is een fietspad van Raamsdonksveer via Waspik, Waalwijk en Drunen naar 's-Hertogenbosch. Het pad volgt de route van een voormalige spoorlijn. Heel vroeger was dit gebied in het westen van Brabant het centrum van de Nederlandse leer- en schoenenindustrie. Voor het transport van en naar alle schoenfabrieken werd in 1890 een spoorlijn aangelegd. De lijn liep van Lage Zwaluwe in het westen (waar een overlaadpunt was voor schepen vanuit Rotterdam) oostwaarts langs alle fabrieken tot aan 's-Hertogenbosch. Na de Tweede Wereldoorlog nam de leer- en schoennijverheid sterk af, en daarmee ook het gebruik van de spoorlijn. De laatste trein reed er in 1972.

De spoorlijn liep door de Langstraat en werd daarom officieel de Langstraatspoorlijn genoemd. 'Langstraat' is in dit geval niet een straatnaam, maar de naam van de streek. In de volksmond werd de spoorlijn de Halvezolenlijn genoemd. Die bijnaam had de lijn natuurlijk te danken aan de schoenenindustrie in het gebied. Er gaan ook verhalen dat het juist een verwijzing is naar de trage snelheid waarmee de trein voorbijreed. Heel misschien heeft het er ook nog mee te maken dat er bij de aanleg van de lijn al rekening mee werd gehouden dat het ooit een dubbelspoorse lijn zou worden, maar dat is er nooit van gekomen. En het fijnste verhaal is natuurlijk dat de lijn zijn bijnaam dankt aan de inwoners van het gebied die van de trein gebruikmaakten. Een stelletje halve zolen, dat was het. Het scheldwoord 'halve zool' is trouwens afgeleid van het Engelse scheldwoord 'asshole'. Amsterdamse en Rotterdamse bootwerkers vingen dat woord op en maakten er 'zool' van.  En later werd daar nog 'halve' ter versterking toegevoegd, waarschijnlijk naar voorbeeld van de 'halve gare'.

Terug naar de Langstraat. Sinds 1972 rijden er dus geen treinen meer over de Halvezolenlijn. Op een deel van het traject heeft men sindsdien een fietspad aangelegd, en het is wel toepasselijk dat dat het Halve Zolenpad heet. In Waalwijk loopt het pad door een park dat men het Halvezolenpark heeft genoemd. Een mooie plek voor halve zolen om samen te komen. Maar je weet nu dat de namen van het pad en het park dus niks zeggen over de geestelijke toestand van de omwonenden. Het is allemaal terug te voeren op de oude schoenenindustrie.

Reacties

Joost zei…
Leerzaam! (jaja, ook dubbel).
C.W. zei…
Deze past mooi bij je verhaal van een tijdje geleden over scheldwoorden in straatnamen.
Henrietteja zei…
Volgens Google Maps en diverse websites gaat het niet om het Halvezolenpad, maar om het Halve Zolenpad
Dinx zei…
@Henrietteja:
Daar heb je gelijk in, in Waspik heet het inderdaad Halve Zolenpad. Ik las ook ergens dat het in Den Bosch wel Halvezolenpad heet. Voor het Halvezolenlijntje ben ik ook wel de schrijfwijze Halve Zolenlijntje tegengekomen. Geen van de gemeentes waar het fietspad door loopt heeft de naam overigens officieel geregistreerd in de 'Basisregistraties Adressen en Gebouwen' (BAG), dus daarin kunnen we de officiële spelling niet opzoeken. Ik heb er in mijn verhaal net wel overal 'Halve Zolenpad' van gemaakt.
Dinx zei…
@C.W.:
Leuk, die link had ik wonderlijk genoeg zelf nog niet gelegd. Ik voeg de link naar dat artikel nog even toe: Schelden met straatnamen - je bent zelf een Burelhul!
Anoniem zei…

Ons team is er naar vernoemd: www.halvezolenlijntje.nl

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne