Doorgaan naar hoofdcontent

Houdt goeden moed - over de zeehelden van Ter Heijde

Waren Michiel de Ruyter en Maarten Tromp zeehelden die vochten voor volk en vaderland, of waren het moordenaars en piraten? Die vraag wordt de laatste jaren veelvuldig gesteld. We noemen graag straten naar helden, maar liever niet naar moordenaars. Met die gedachte in je achterhoofd is het wel interessant om eens rond te lopen door Ter Heijde, want daar is meer dan twee derde van alle straten naar een zeeheld genoemd!

Ter Heijde is een dorp in het Westland, tussen Monster en de Zee. Dat er in het dorp zo veel straten naar zeehelden genoemd zijn is niet zo vreemd, want het dorp is vooral bekend van de Slag bij Ter Heijde. In augustus 1653 vond daar voor de kust een zeeslag plaats tussen de Nederlandse en de Engelse vloot. Bekende namen zoals Maarten Tromp, Michiel de Ruyter en Witte de With waren bij de slag betrokken. Tromp overleed zelfs in de strijd. De Nederlandse vloot leed stevige verliezen maar het doel werd wel bereikt: de Engelse blokkade van de Nederlandse havens werd opgeheven.

Het dorp bestond al in de middeleeuwen, maar is in de loop der tijd een aantal keer verzwolgen door de zee. In de Tweede Wereldoorlog werd een groot deel van het dorp verwoest door de Duitsers bij de aanleg van de Atlantikwall. Na de oorlog werd het dorp voor de zoveelste keer herbouwd. Voor de straatnamen had men natuurlijk zoiets als dichters, bomen of inheemse vlinders als thema kunnen kiezen, maar gezien de geschiedenis van het dorp is het niet zo vreemd dat men bij de zeehelden uitkwam.  

De meeste van de vernoemde zeehelden leefden in de Gouden Eeuw: Tromp, De Ruyter, Kortenaer, Pieterson, Evertsen, Hein, Heemskerk en Van Galen. Jan van Speijk kwam om het leven in 1831 tijdens de Belgische Opstand en Karel Doorman overleed tijdens de Slag in de Javazee in 1942. En dan ligt er nog de Arie Tukstraat. Arie Tuk was kapitein van een reddingsboot onder wiens leiding in 1911 de opvarenden van een Rotterdams stoomschip in veiligheid werden bracht. Een lokale zeeheld dus - en zeker geen piraat.

Daarmee hebben we elf van de zestien straten gehad. De andere vijf zijn genoemd naar prins Willem III, burgemeester van Luik, het strand, de duinen en de wurft (een oud woord voor werf). Die straten hadden ze natuurlijk best nog naar bijvoorbeeld Pieter Florisse, Witte de With, Abraham van der Hulst, Willem van der Zaen en Adriaan Brunsveldt kunnen noemen, want die vochten ook allemaal mee bij Ter Heijde. Dan was het hele dorp één zeeheldenbuurt geweest.


Reacties

Anoniem zei…
Konden prins Willem III en de burgemeester van Luik een beetje varen?

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne