Doorgaan naar hoofdcontent

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht. Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen. Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul, Szydlowskiplein of Wroetende Mol, of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg. Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht.

Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin staan alle straatnamen van Nederland officieel geregistreerd. Om te bepalen of een straatnaam uniek is, heb ik gekeken of er werkelijk nergens een tweede straat is met precies dezelfde naam. Twee straatnamen zijn identiek als er niet één letter of leesteken verschil in zit. Een Sint-Jorisstraat (met een streepje) is dus wat anders dan de Sint Jorisstraat (met een spatie) of een St.-Jorisstraat (met een afkorting).

Het antwoord 
De laatste keer dat ik keek had Nederland 263.679 straten met namen - er zijn dus 263.679 straten met een naam. Die straten hadden samen 148.388 verschillende namen. Maar die namen zijn lang niet allemaal uniek. De Kerkstraat komt bijvoorbeeld 517 keer voor, de Nieuwstraat 237 en de Kwikstraat vier keer. Er zijn bijvoorbeeld 15.254 straatnamen die twee keer in Nederland voorkomen; dat zijn dus 30.508 straten bij elkaar. En er zijn 5.181 straatnamen die drie keer voorkomen; dat zijn nog eens 10.362 straten met namen die niet uniek zijn. Er zijn zo bijna 25.000 straatnamen die twee tot vijf keer voorkomen. De straatnaam Aardbeivlinder komt in Nederland vijf keer voor (in Hoogeveen, Nijkerk, Tiel, Helmond en s-Gravenzande), de Aardbeistraat vier keer (in Amsterdam, Den Haag, Utrecht en Eindhoven), de Aardbei drie keer (in Hengelo, Nijkerk, Doorn), de Aardbeienstraat twee keer (Almere en Wateringen), en Aardbeidreef, Aardbeiencroft, Aardbeienvlak, Aardbeihof en Aardbeipad ieder één keer. Die laatste vijf zijn dus uniek! Maar dat geldt ook voor Aarbrandsevendijk, Aartjesakker, Aarperstraat, Aarhuslaan, Aardzwaluw en Aardwal. Stuk voor stuk unieke straatnamen.

Als je al de namen weghaalt die meer dan eens voorkomen, houd je nog 118.927 straten over die allemaal een unieke naam hebben. Er zijn dus meer dan honderdduizend straatnamen die maar voor één straat ergens in Nederland worden gebruikt. Iets minder dan de helft van alle straten in het land heeft een unieke naam. Dat geldt ook voor de losse plaatsen: van veel steden komt ongeveer de helft van de straatnamen verder nergens in Nederland voor. In Nijmegen, Eindhoven, Delft en Middelburg ligt het aantal unieke straten rond de 50%. In Amsterdam is dat ruim 60% en in Maastricht zelfs iets meer dan 70%. Aan de andere kant is van de straatnamen van Den Helder maar iets meer dan de helft uniek.

Alle straten uniek (of niet)
En dan vraag ik me dus af of er plaatsen zijn met alleen maar unieke straatnamen, die verder dus nergens in Nederland voorkomen. Die zijn er inderdaad een paar, maar ze zijn niet heel groot. Reahûs en Waaxens hebben het record: beide plaatsen hebben in totaal vijf straatnamen die allemaal uniek zijn in Nederland. In Reahûs zijn dat Bongapaed, Pastoar ten Bokumstrjitte, Sânleansterdyk, Slyp en Slypsterwei. In Waaxens zijn dat Hillige Wei, Poelewei, Tsjessenswei, Van Harinxmawei en Sjuksmawei. Voor het behalen van het record helpt het wel dat ze in beide plaatsen voor Friese straatnamen hebben gekozen. Andere plaatsjes met alleen maar unieke straatnamen zijn Eldersloo, Hieslum en Papekop (allemaal met 4 straatnamen) en Hinnaard, Kolderwolde, Purmer en Smalle Ee (met 3 straatnamen).

Ik dwaal misschien een beetje af, maar er zijn ook plaatsen met alleen maar straatnamen die allemaal ook elders in Nederland voorkomen. Daarvan is Heesselt met tien straatnamen de grootste! Heesselt heeft dus geen enkele unieke straatnaam. Voor de liefhebbers de tien niet unieke straatnamen van Heesselt op een rij: Kerklaan, Bommelsestraat, Hooiakker, Esterweg, Gemeneweg, Gerestraat, Steenfabriek, Waalbandijk, Donkerstraat, De Leeuw. Opmerkelijk: niet één van deze straatnamen staat in de top-20 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen. Zo 'saai' zijn ze dus ook weer niet. Na Heesselt volgen Harkstede en Enumatil  met 9 straatnamen en Spanga, Zuidermeer en Weteringbrug met 8 straatnamen.

ConclusieBijna de helft van alle Nederlandse straatnamen is dus uniek. Dat betekent dat er nog genoeg bijzondere straatnamen zijn waar ik hier verhalen over kan vertellen.

Reacties

Anoniem zei…
Weet u in hoeveel steden de straatnaam Hoogstraat voorkomen?
Dinx zei…
Jazeker. Er zijn 123 straten in Nederland die letterlijk 'Hoogstraat' heten. Met varianten zoals 'Grote Hoogstraat', 'Verlengde Hoogstraat', 'Hoogstraatje' en 'De Hoogstraat' erbij komt het in totaal op 139.
Anoniem zei…
Hartelijk dank! Ik vind het artikel overigens erg leuk geschreven - de passie straalt er vanaf!
Anoniem zei…
Wellicht een wat late reactie, maar Kwikstraat intrigeert me, omdat er ook straten in Nederland zijn die Kwikstaart heten (veelal in de vogeltjesbuurt; zie bijv. Barendrecht en Mijdrecht). Gelukkig is men wel zo slim geweest om Kwikstraat en Kwikstaart niet in één en dezelfde plaats te laten voorkomen...
Dinx zei…
@Anoniem:
Over de Kwikstaart en de Kwikstraat schreef ik ooit dit artikel: Over de zwaluwstraatverbinding, ossenstraatsoep en de kwikstaart in de Kwikstraat
Anoniem zei…
Weet u misschien hoevaak de van Heutszstraat in Nederland voorkomt?
Dinx zei…
@Anoniem:
Ik kom tot deze negentien straatnamen met 'van Heutsz' erin:
Van Heutszstraat Alphen aan den Rijn
Generaal Van Heutszlaan Apeldoorn
Van Heutszlaan Arnhem
Luitenant Generaal van Heutszlaan Baarn
van Heutszpark Coevorden
van Heutszsingel Coevorden
Van Heutszstraat Den Haag
van Heutszlaan Ede
Generaal van Heutszlaan Eindhoven
Van Heutzplein Enschede
Van Heutzstraat Enschede
Van Heutszplein Kampen
van Heutszstraat Nijmegen
Van Heutszstraat Roermond
Regiment van Heutszstraat Schoonhoven
Van Heutszstraat Tilburg
Van Heutszstraat Utrecht
Heutzstraat Venlo
van Heutszpark Vlaardingen
Anoniem zei…
heel erg bedank, ik maak een verslag over straatnamen en u heeft mij erg geholpen
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…