Doorgaan naar hoofdcontent

Geen straat voor Zbygniew Prlwytzkofsky, maar wel een plein voor Zdzislaw Szydlowski

Professor Zbygniew Prlwytzkofsky is een stripfiguur uit de Bommel-verhalen van Marten Toonder. In de Stripheldenbuurt in Almere zijn enkele straten genoemd naar figuren van Toonder. Tom Poes heeft er een straat en Olivier B. Bommel een hof, en ook Wal Rus, Joost, Dorknoper en burgemeester Dirk Dickerdack zijn er vernoemd. Ze hadden ook nog Terpen Tijn, Bul Super of Wammes Waggel kunnen kiezen. Maar Zbygniew Prlwytzkofsky zul je in zo'n buurt niet snel tegenkomen. De professor heeft gewoon zijn naam niet mee en er zijn te veel andere personages waar men uit kan kiezen. 

Voor straatnamen geldt dat ze geen problemen in de communicatie mogen veroorzaken. Ze moeten dus makkelijk te spellen en uit te spreken zijn. Maar soms ontkom je er niet aan om iemand met zo'n moeilijke naam te vernoemen. In de Tweede Wereldoorlog speelde de 1e Poolse Pantserdivisie een belangrijke rol bij de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen. Deze divisie stond onder bevel van generaal Stanislaw Maczek. In september 1944 werd Axel na een zware strijd van vijf dagen bevrijd. Bij deze bevrijdingsoperatie voerde kolonel Zdzislaw Szydlowski het bevel. Op de vijfde dag konden de Duitsers in de dichte mist worden verrast, na de aanleg van een pontonbrug. De 1e Poolse Pantserdivisie rukte vervolgens verder op om mee te strijden bij de bevrijding van de rest van Nederland.

In Axel was men zo dankbaar voor de Poolse inzet dat er na de oorlog aan een aantal straten namen werden gegeven die herinneren aan deze bevrijdingsactie. Daarbij kon men niet om de hoofdrolspelers heen. Het Szydlowskiplein werd genoemd naar de kolonel die de operatie leidde en de Generaal Maczekstraat dankt zijn naam aan de generaal die het bevel voerde over de 1e Poolse Pantserdivisie. Er is in Axel ook een Generaal Sikorskistraat, genoemd naar Wladyslaw Sikorski die tijdens de Tweede Wereldoorlog premier was van Polen en ook de opperbevelhebber van de Poolse strijdkrachten. En dan ligt er bij de Generaal Sikorskistraat en de Generaal Maczekstraat ook nog een straat die gewoon de Polenstraat werd genoemd. Aan de andere kant van de Generaal Maczekstraat begint de componistenbuurt, en ik weet niet of het toeval is maar daar is de eerste straat genoemd naar Chopin - ook een Pool.

Toen ik het verhaal las van kolonel Zdzislaw Szydlowski en zijn plein, moest ik toch even denken aan Zbygniew Prlwytzkofsky. Ondanks zijn lastige naam heeft de Poolse kolonel Szydlowski in Axel dus toch zijn eigen straatnaam verdiend.

Reacties

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire berichten van deze blog

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om het…

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid, Mickey Mousestraat, Kerstomaatplantsoen. Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij?

Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert.

Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten voldoen. Maa…