Doorgaan naar hoofdcontent

Geen straat voor Zbygniew Prlwytzkofsky, maar wel een plein voor Zdzislaw Szydlowski

Professor Zbygniew Prlwytzkofsky is een stripfiguur uit de Bommel-verhalen van Marten Toonder. In de Stripheldenbuurt in Almere zijn enkele straten genoemd naar figuren van Toonder. Tom Poes heeft er een straat en Olivier B. Bommel een hof, en ook Wal Rus, Joost, Dorknoper en burgemeester Dirk Dickerdack zijn er vernoemd. Ze hadden ook nog Terpen Tijn, Bul Super of Wammes Waggel kunnen kiezen. Maar Zbygniew Prlwytzkofsky zul je in zo'n buurt niet snel tegenkomen. De professor heeft gewoon zijn naam niet mee en er zijn te veel andere personages waar men uit kan kiezen. 

Voor straatnamen geldt dat ze geen problemen in de communicatie mogen veroorzaken. Ze moeten dus makkelijk te spellen en uit te spreken zijn. Maar soms ontkom je er niet aan om iemand met zo'n moeilijke naam te vernoemen. In de Tweede Wereldoorlog speelde de 1e Poolse Pantserdivisie een belangrijke rol bij de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen. Deze divisie stond onder bevel van generaal Stanislaw Maczek. In september 1944 werd Axel na een zware strijd van vijf dagen bevrijd. Bij deze bevrijdingsoperatie voerde kolonel Zdzislaw Szydlowski het bevel. Op de vijfde dag konden de Duitsers in de dichte mist worden verrast, na de aanleg van een pontonbrug. De 1e Poolse Pantserdivisie rukte vervolgens verder op om mee te strijden bij de bevrijding van de rest van Nederland.

In Axel was men zo dankbaar voor de Poolse inzet dat er na de oorlog aan een aantal straten namen werden gegeven die herinneren aan deze bevrijdingsactie. Daarbij kon men niet om de hoofdrolspelers heen. Het Szydlowskiplein werd genoemd naar de kolonel die de operatie leidde en de Generaal Maczekstraat dankt zijn naam aan de generaal die het bevel voerde over de 1e Poolse Pantserdivisie. Er is in Axel ook een Generaal Sikorskistraat, genoemd naar Wladyslaw Sikorski die tijdens de Tweede Wereldoorlog premier was van Polen en ook de opperbevelhebber van de Poolse strijdkrachten. En dan ligt er bij de Generaal Sikorskistraat en de Generaal Maczekstraat ook nog een straat die gewoon de Polenstraat werd genoemd. Aan de andere kant van de Generaal Maczekstraat begint de componistenbuurt, en ik weet niet of het toeval is maar daar is de eerste straat genoemd naar Chopin - ook een Pool.

Toen ik het verhaal las van kolonel Zdzislaw Szydlowski en zijn plein, moest ik toch even denken aan Zbygniew Prlwytzkofsky. Ondanks zijn lastige naam heeft de Poolse kolonel Szydlowski in Axel dus toch zijn eigen straatnaam verdiend.

Reacties

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…