Doorgaan naar hoofdcontent

Geen straat voor Zbygniew Prlwytzkofsky, maar wel een plein voor Zdzislaw Szydlowski

Professor Zbygniew Prlwytzkofsky is een stripfiguur uit de Bommel-verhalen van Marten Toonder. In de Stripheldenbuurt in Almere zijn enkele straten genoemd naar figuren van Toonder. Tom Poes heeft er een straat en Olivier B. Bommel een hof, en ook Wal Rus, Joost, Dorknoper en burgemeester Dirk Dickerdack zijn er vernoemd. Ze hadden ook nog Terpen Tijn, Bul Super of Wammes Waggel kunnen kiezen. Maar Zbygniew Prlwytzkofsky zul je in zo'n buurt niet snel tegenkomen. De professor heeft gewoon zijn naam niet mee en er zijn te veel andere personages waar men uit kan kiezen. 

Voor straatnamen geldt dat ze geen problemen in de communicatie mogen veroorzaken. Ze moeten dus makkelijk te spellen en uit te spreken zijn. Maar soms ontkom je er niet aan om iemand met zo'n moeilijke naam te vernoemen. In de Tweede Wereldoorlog speelde de 1e Poolse Pantserdivisie een belangrijke rol bij de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen. Deze divisie stond onder bevel van generaal Stanislaw Maczek. In september 1944 werd Axel na een zware strijd van vijf dagen bevrijd. Bij deze bevrijdingsoperatie voerde kolonel Zdzislaw Szydlowski het bevel. Op de vijfde dag konden de Duitsers in de dichte mist worden verrast, na de aanleg van een pontonbrug. De 1e Poolse Pantserdivisie rukte vervolgens verder op om mee te strijden bij de bevrijding van de rest van Nederland.

In Axel was men zo dankbaar voor de Poolse inzet dat er na de oorlog aan een aantal straten namen werden gegeven die herinneren aan deze bevrijdingsactie. Daarbij kon men niet om de hoofdrolspelers heen. Het Szydlowskiplein werd genoemd naar de kolonel die de operatie leidde en de Generaal Maczekstraat dankt zijn naam aan de generaal die het bevel voerde over de 1e Poolse Pantserdivisie. Er is in Axel ook een Generaal Sikorskistraat, genoemd naar Wladyslaw Sikorski die tijdens de Tweede Wereldoorlog premier was van Polen en ook de opperbevelhebber van de Poolse strijdkrachten. En dan ligt er bij de Generaal Sikorskistraat en de Generaal Maczekstraat ook nog een straat die gewoon de Polenstraat werd genoemd. Aan de andere kant van de Generaal Maczekstraat begint de componistenbuurt, en ik weet niet of het toeval is maar daar is de eerste straat genoemd naar Chopin - ook een Pool.

Toen ik het verhaal las van kolonel Zdzislaw Szydlowski en zijn plein, moest ik toch even denken aan Zbygniew Prlwytzkofsky. Ondanks zijn lastige naam heeft de Poolse kolonel Szydlowski in Axel dus toch zijn eigen straatnaam verdiend.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...