Doorgaan naar hoofdcontent

Geen straat voor Zbygniew Prlwytzkofsky, maar wel een plein voor Zdzislaw Szydlowski

Professor Zbygniew Prlwytzkofsky is een stripfiguur uit de Bommel-verhalen van Marten Toonder. In de Stripheldenbuurt in Almere zijn enkele straten genoemd naar figuren van Toonder. Tom Poes heeft er een straat en Olivier B. Bommel een hof, en ook Wal Rus, Joost, Dorknoper en burgemeester Dirk Dickerdack zijn er vernoemd. Ze hadden ook nog Terpen Tijn, Bul Super of Wammes Waggel kunnen kiezen. Maar Zbygniew Prlwytzkofsky zul je in zo'n buurt niet snel tegenkomen. De professor heeft gewoon zijn naam niet mee en er zijn te veel andere personages waar men uit kan kiezen. 

Voor straatnamen geldt dat ze geen problemen in de communicatie mogen veroorzaken. Ze moeten dus makkelijk te spellen en uit te spreken zijn. Maar soms ontkom je er niet aan om iemand met zo'n moeilijke naam te vernoemen. In de Tweede Wereldoorlog speelde de 1e Poolse Pantserdivisie een belangrijke rol bij de bevrijding van Zeeuws-Vlaanderen. Deze divisie stond onder bevel van generaal Stanislaw Maczek. In september 1944 werd Axel na een zware strijd van vijf dagen bevrijd. Bij deze bevrijdingsoperatie voerde kolonel Zdzislaw Szydlowski het bevel. Op de vijfde dag konden de Duitsers in de dichte mist worden verrast, na de aanleg van een pontonbrug. De 1e Poolse Pantserdivisie rukte vervolgens verder op om mee te strijden bij de bevrijding van de rest van Nederland.

In Axel was men zo dankbaar voor de Poolse inzet dat er na de oorlog aan een aantal straten namen werden gegeven die herinneren aan deze bevrijdingsactie. Daarbij kon men niet om de hoofdrolspelers heen. Het Szydlowskiplein werd genoemd naar de kolonel die de operatie leidde en de Generaal Maczekstraat dankt zijn naam aan de generaal die het bevel voerde over de 1e Poolse Pantserdivisie. Er is in Axel ook een Generaal Sikorskistraat, genoemd naar Wladyslaw Sikorski die tijdens de Tweede Wereldoorlog premier was van Polen en ook de opperbevelhebber van de Poolse strijdkrachten. En dan ligt er bij de Generaal Sikorskistraat en de Generaal Maczekstraat ook nog een straat die gewoon de Polenstraat werd genoemd. Aan de andere kant van de Generaal Maczekstraat begint de componistenbuurt, en ik weet niet of het toeval is maar daar is de eerste straat genoemd naar Chopin - ook een Pool.

Toen ik het verhaal las van kolonel Zdzislaw Szydlowski en zijn plein, moest ik toch even denken aan Zbygniew Prlwytzkofsky. Ondanks zijn lastige naam heeft de Poolse kolonel Szydlowski in Axel dus toch zijn eigen straatnaam verdiend.

Reacties

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Over hobo, fagot en piccolo - hobofobie in Zaandam

Deze week kwam in het nieuws dat in de gemeente Zaanstad een paar jaar geleden de straatnaam Hobo is gewijzigd in Piccolo, omdat een toekomstige bewoner het te veel op 'homo' vond lijken. De reden dat dat nu in het nieuws was, is dat de gemeente nu pas bekend heeft gemaakt spijt te hebben van dat besluit. Wat is er nou precies allemaal gebeurd? 

In Zaandam wordt al jaren gewerkt aan het nieuwbouwproject Zaans Hout. De naam van het project verwijst naar de houtindustrie die in de 19e eeuw welig tierde in Zaandam. Langs de Houtveldweg verrezen allerlei nieuwe buurten waarvan de straatnamen allemaal iets met hout te maken hebben. Zo is er een buurt met houtsoorten als straatnaam, zoals Cypressehout, Ebbehout, Grenehout en Teakhout (vreemd genoeg heeft men de tussen-n uit de namen weggelaten). Daaronder ligt een buurt met straatnamen die aan de houtbewerking ontleend zijn: Kapzaag, Blokschaaf, Schrobzaag en Raamzaagpad (vreemd genoeg heeft alleen die laatste een achtervoegsel). En…

Heulen en kneuteren met de koning - over de straatnamen van Prinsjesdag

Op Prinsjesdag rijden koning Willem-Alexander en koningin Máxima in de Glazen Koets van Paleis Noordeinde naar de Ridderzaal. Hopelijk kijken ze onderweg goed uit het raam naar de straatnaambordjes, want de route leidt ze langs een paar bijzondere straatnamen die allemaal wat vertellen over de geschiedenis van Den Haag.

Nadat de koets het paleis verlaten heeft, rijdt deze eerst een stukje over het Noordeinde. Die straat werd eeuwen geleden al zo genoemd omdat hij aan de noordkant de stad uitliep. Het was toen overigens niet meer dan een modderpad. De bebouwing hield hier op en het was dus echt het noordeind van de stad. In 1533 werd hier een huis gebouwd dat in de loop der eeuwen is verbouwd, verwaarloosd, gerestaureerd en uitgebreid, en uiteindelijk geworden is tot het Paleis Noordeinde zoals wij dat nu kennen. Sinds 1984 is het in gebruik als werkpaleis, eerst voor koningin Beatrix en nu voor Willem-Alexander.

De koets slaat linksaf de Heulstraat in. Langs de oostkant van het Noorde…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…