Kerstmis is een eeuwenoude traditie. Daar zou je toch iets van terug moeten zien in onze straatnaamgeving. Vandaag is een mooie dag om uit te zoeken wat voor kerst-achtige straatnamen er zijn.
Er zijn in Nederland een heleboel Akkerstraten, Bakkerstegen, Donkerstraten, Fokkerstraten, Klinkerstraten, Mandenmakerstraten, Pottenbakkerstraten en Zeilmakerstraten. Stuk voor stuk straten waar je letterlijk wel iets van kerst in terugziet, maar figuurlijk hebben ze natuurlijk weinig met kerst te maken. Nou, de Donkerstraat misschien, omdat kerst ook het feest van het licht is. Maar echt kerst is het allemaal niet. Met het Kerstomaatplantsoen (in Amsterdam) kom we op het oog al wat meer in de buurt, maar een kerstomaat heeft toch maar weinig met kerst te maken.
Er zijn op enkele plekken in het land straatnamen die met 'Kersten' beginnen. Er ligt bijvoorbeeld een Kerstenberg in Milsbeek, een Kerstenstraat in IJsselstein en een Kerstendijk in Rotterdam. Is dat het meervoud van kerst: één kerst, twee kersten? Nee. De Kerstenberg in Milsbleek blijkt gewoon zo te heten omdat er ooit ene Gradus Kersten woonde. In de Kerstendijk in Rotterdam is 'kersten' een verwijzing naar het oude woord voor 'christen'.
De plant met de Latijnse naam Euphorbia pulcherrima wordt sinds de zestiende eeuw met kerstmis geassocieerd. De rode plant is bekend als kerstster of kerstroos. Voor kerstrozen kunnen we terecht in de Kerstroosgaarde in Gouda, de Kerstrooslaan in Eindhoven, het Kerstroosplein in Eindhoven, of de Kerstroosstraat in Valkenswaard of Rotterdam. Straatnaampuristen vieren kerst natuurlijk in de Kerstroos in Leiden.
In de kerststal
Zouden we met straatnamen misschien een complete kerststal bij elkaar kunnen vinden? Voor Maria nemen we de Mariahof in Schiedam, de Marialaan in Susteren of de Mariadijk in Ooltgensplaat. Voor Jozef gaan we naar de Jozefdreef in Oude-Tonge, het Jozefplein in Valkenswaard of de Jozefstraat in Susteren. (Er zijn ook een heleboel plaatsen met een Jozef Israelstraat - daar zit niet alleen de naam van Jozef in maar ook het land waar de kerststal stond! Maar Jozef Israel was gewoon een schilder dus die telt nu even niet mee.) Wat hebben we dan nog meer nodig? Een os en een ezel! Daarvoor gaan we naar de Oschweg in Zeeland of de Osdijk in Noordlaren, en naar de Ezelmarkt in Maastricht of de Ezelstraat in Sluis. Check.
We gaan verder naar de Herderstraat in Heesch of de Herdersveld in Someren, en dan meteen ook maar naar de Schaapsweg in Sint Odilienberg of de Schaapsdijk in Uden. Dan hebben we ook meteen een herder en wat schapen erbij. Vervolgens nog de Driekoningenstraat in Arnhem, de Driekoningenweg in Nijmegen en het Driekoningenplein in 's-Hertogenbosch. En dan eindigen we onze kersttoch in de Kribbe in Didam. En dat alles speelt zich dan heel toepasselijk af in de Stalstraat in Goes, Vianen, Groningen of Arnhem.
Een straatnamenkerststal, die krijgen we vrij eenvoudig bij elkaar. Maar de hoofdrolspeler, het kindeke Jezus? Daar heb ik geen Nederlandse straatnamen bij kunnen vinden, dus daarvoor gaan we maar naar België. Naar de Jezusstraat in Antwerpen bijvoorbeeld.
Er zijn op enkele plekken in het land straatnamen die met 'Kersten' beginnen. Er ligt bijvoorbeeld een Kerstenberg in Milsbeek, een Kerstenstraat in IJsselstein en een Kerstendijk in Rotterdam. Is dat het meervoud van kerst: één kerst, twee kersten? Nee. De Kerstenberg in Milsbleek blijkt gewoon zo te heten omdat er ooit ene Gradus Kersten woonde. In de Kerstendijk in Rotterdam is 'kersten' een verwijzing naar het oude woord voor 'christen'.
De plant met de Latijnse naam Euphorbia pulcherrima wordt sinds de zestiende eeuw met kerstmis geassocieerd. De rode plant is bekend als kerstster of kerstroos. Voor kerstrozen kunnen we terecht in de Kerstroosgaarde in Gouda, de Kerstrooslaan in Eindhoven, het Kerstroosplein in Eindhoven, of de Kerstroosstraat in Valkenswaard of Rotterdam. Straatnaampuristen vieren kerst natuurlijk in de Kerstroos in Leiden.
In de kerststal
Zouden we met straatnamen misschien een complete kerststal bij elkaar kunnen vinden? Voor Maria nemen we de Mariahof in Schiedam, de Marialaan in Susteren of de Mariadijk in Ooltgensplaat. Voor Jozef gaan we naar de Jozefdreef in Oude-Tonge, het Jozefplein in Valkenswaard of de Jozefstraat in Susteren. (Er zijn ook een heleboel plaatsen met een Jozef Israelstraat - daar zit niet alleen de naam van Jozef in maar ook het land waar de kerststal stond! Maar Jozef Israel was gewoon een schilder dus die telt nu even niet mee.) Wat hebben we dan nog meer nodig? Een os en een ezel! Daarvoor gaan we naar de Oschweg in Zeeland of de Osdijk in Noordlaren, en naar de Ezelmarkt in Maastricht of de Ezelstraat in Sluis. Check.
We gaan verder naar de Herderstraat in Heesch of de Herdersveld in Someren, en dan meteen ook maar naar de Schaapsweg in Sint Odilienberg of de Schaapsdijk in Uden. Dan hebben we ook meteen een herder en wat schapen erbij. Vervolgens nog de Driekoningenstraat in Arnhem, de Driekoningenweg in Nijmegen en het Driekoningenplein in 's-Hertogenbosch. En dan eindigen we onze kersttoch in de Kribbe in Didam. En dat alles speelt zich dan heel toepasselijk af in de Stalstraat in Goes, Vianen, Groningen of Arnhem.
Een straatnamenkerststal, die krijgen we vrij eenvoudig bij elkaar. Maar de hoofdrolspeler, het kindeke Jezus? Daar heb ik geen Nederlandse straatnamen bij kunnen vinden, dus daarvoor gaan we maar naar België. Naar de Jezusstraat in Antwerpen bijvoorbeeld.
Reacties
In Maastricht hadden ze vroeger het Christusstraatje. Die naam komt (schijnbaar) binnenkort weer terug als het "Oud Christusstraatje". Bron: http://forum.mestreechonline.nl/showthread.php?t=2734
(Maareh, Jezus werd toch niet meteen bij zijn geboort al de Verlosser genoemd?)
Een van de middeleeuwse nonnenkloosters op de Hessenberg heette Bethlehem. Dit klooster lag in het Onze Lieve Vrouwenvierdel (een van de vier kwartieren van de stad). De beide gassen (= stegen) werden aangeduid met dezelfde naam als het klooster. In de 19e en 20e eeuw werd onderscheid gemaakt tussen Bethlehem No. 1 (Groot Bethlehem) en Bethlehem No. 2 (Klein Bethlehem). De openbare ruimten verdwenen in 1924 en 1961, maar liggen nu weer nagenoeg op dezelfde plaats.