Doorgaan naar hoofdcontent

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd genoeg niet in Haarlem waar die volgens het Monopoly-spel ligt (In Haarlem hebben ze dan weer wel een Grote Houtstraat, een Kleine Houtstraat en een Korte Houtstraat). Vervolgens staan op de lijst de Kalverstraat (komt in Nederland 30 keer voor), Plein (27 keer), Grote Markt (of Groote Markt, in totaal 19 keer), Hofplein (17 keer), Spui (15 keer), Ketelstraat (9 keer), Zijlweg (9 keer), Herestraat (of Heerestraat, in totaal 7 keer), Leidsestraat (3 keer) en Blaak (2 keer). Vreeburg komt ook 2 keer voor. Volgens het Monopoly-spel ligt die straat in Utrecht, maar daar hebben ze alleen Vredenburg; de straatnaam Vreeburg komt officieel alleen voor in Oosterhout en Rosmalen. En dan is er nog een rijtje namen die in Nederland maar één keer voorkomen: A-Kerkhof (officieel trouwens geschreven als Akerkhof), Barteljorisstraat, Biltstraat, Coolsingel, Lange Poten, Neude en Velperplein.

Uit het feit dat zo veel straatnamen alleen voorkomen in de stad waarin ze ook volgens het Monopoly-spel liggen, kun je concluderen dat er waarschijnlijk niet één stad is waar ze alle Monopoly-straatnamen hebben. En dat is inderdaad het geval. Sterker nog: er zijn maar weinig plaatsen waar ze meer dan vier straatnamen uit het spel hebben. De steden uit het spel hebben een kleine voorsprong omdat die sowieso al twee of drie straatnamen hebben die ook in het spel voorkomen. Amsterdam komt zo op vijf straatnamen uit het spel; daar hebben ze niet alleen de Kalverstraat en de Leidsestraat, maar ook nog een Ketelstraat, een Spui en - heel verrassend voor zo'n grote stad - een Brink. Den Haag komt ook tot vijf, met behalve Lange Poten, Plein en Spui ook nog een Grote Markt en een Ketelstraat. Rotterdam komt tot vijf, met naast Hofplein, Coolsingel en Blaak ook nog een Brink en een Houtstraat. De stad Utrecht komt met Biltstraat, Neude, Kalverstraat, Steenstraat en Zijlweg ook tot vijf, en als we Vredenburg als Vreeburg meetellen zelfs tot zes.

Van de steden die niet voorkomen in het spel is Zwolle de topper met zes straatnamen: Brink, Dorpsstraat, Steenstraat, Grote Markt, Spui en Kalverstraat. Zes uit tweeëntwintig, dat zou toch beter moeten kunnen. Almere had makkelijk de enige echte Monopoly-stad van Nederland kunnen worden, want daar zijn alle straatnamen pas verzonnen ná de introductie van het spel. Daar hadden ze dus eenvoudig alle namen uit het spel een plekje kunnen geven, maar ze komen toch maar tot vier: Brink, Grote Markt, Houtstraat en Plein. Een gemiste kans op een monopolie...

'Ons Dorp' is de enige plaatsnaam uit het spel die niet in het echt voorkomt. Misschien dat men het niet aandurfde om één echte stad als de goedkoopste aan te wijzen, of wellicht dat ze naast de zeven steden 'de rest van Nederland' ook een plekje wilden geven. Veel mensen vragen zich af naar welk voorbeeld Ons Dorp geschapen is. Dat is helaas niet bekend, maar ik weet wel in welke plaatsen de combinatie van een Brink en een Dorpsstraat voorkomt. Dat is in Amstelveen, Bathmen, De Koog, Den Ham, Hijken, Muiderberg, Noordwijkerhout, Onstwedde, Someren, Tynaarlo en Vledder. En zoals ik hierboven al vertelde, hebben ze in Zwolle ook een Brink en een Dorpsstraat.

Zwolle staat met zes straatnamen uit het spel bovenaan de ranglijst. Ze hebben er bovendien een Brink én een Dorpsstraat. Ik roep Zwolle daarom uit tot de Monopoly-stad van Nederland!

Reacties

Anoniem zei…
Jahaa... Koot en Bie zongen het al: Zwolle zonder dolle is een échte stad!
BB zei…
Het kleinste aantal plaatsen waarmee je de stations kan dekken is Santpoort (station noord en zuid) en Vlaardingen (station oost en west), dat zijn de enige plaatsen met meer dan één station met een windrichting in de naam. Maar of die plaatsen ook een waterleiding- en energiebedrijf hebben weet ik dan weer niet...
Jesse Kuiper zei…
BB, Rotterdam heeft ook een Station Noord en een Station Zuid. Daar staat ook het hoofdkantoor van waterleidingmaatschappij Evides en qua energiebedrijven in elk geval Eneco.
Simeon zei…
Volgens mij is Muiderberg Ons Dorp. Er zijn wel meer dorpen die een Brink hebben en een Dorpsstraat, maar alleen Muiderberg heeft maar 1 straat- verder lanen e.d.-, en een Brink natuurlijk.
Guido zei…
Inmiddels heb ik ook een Herenstraat kunnen constateren in Den Haag, waarmee de teller daar op 6 totaal
Peter Kraan zei…
Interessant, de oorsprong van straatnamen. Ik ben beland slop, glop en gas. Ik bewonder de nauwgezette naspeuringen van de auteur, maar ik wil er graag aan toevoegen dat "gas", dat inderdaad uit het Duits stamt, ook in het Jiddisch voorkwam. Het Jiddisch had immers veel van oorsprong Duitse taalelementen opgenomen.
In de vooroorlogse Amsterdamse Joodse buurt werd de Weesperstraat bijvoorbeeld "Weespergas" genoemd.
De Joden uit die tijd zijn verdwenen en dus ook de aanduiding "gas"...
Jet Stapel uit Limmen
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…