Doorgaan naar hoofdcontent

Van Havenkant tot De Onrust - over de straatnamen van Moerdijk

De gemeente Moerdijk heeft ervoor gekozen om het dorp Moerdijk op te heffen om zo ruimte te maken voor de industrie. De 1.100 inwoners moeten verhuizen en de huizen worden gesloopt. De straatnamen van het dorp zullen daarmee ook verdwijnen. Een goede aanleiding om daar eens even in te duiken.

Het dorp Moerdijk heeft 20 straten en 21 straatnamen. Ik leg verderop uit waar die extra naam vandaan komt. Maar het is alles bij elkaar behoorlijk overzichtelijk. Die namen geven samen een mooi inkijkje in de geschiedenis van het dorp:

  • De oudste straten zijn de Steenweg en de Grintweg. De oudste bebouwing ontstond aan deze twee straten. De andere straten van het dorp zijn allemaal van na de Tweede Wereldoorlog.
  • Tijdens de oorlog is een aanzienlijk deel van het dorp verwoest, waaronder de kerk en een groot klooster. In 1952 werd op die plek de Kloosterstraat aangelegd.
  • Visserij was lange tijd een belangrijke bron van inkomsten voor de inwoners. Eind jaren veertig bestond de vissersvloot nog uit ongeveer 20 boten waarvan 14 schokkers. Dat zijn boten die oorspronkelijk op de Zuiderzee voeren; de naam verwijst naar het eiland Schokland. In Moerdijk liggen nu de Visserstraat en de Schokkerstraat.
  • De Watersnoodramp van 1953 trof ook Moerdijk. Er kwam veel hulp vanuit Scandinavische landen. De Noorse koning Haakon stelde voor het hele getroffen gebied 326 prefabwoningen beschikbaar. Op veel plekken in Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant herinneren straatnamen aan de ramp en de hulp die daarop volgde. In Moerdijk gebeurde dat bij de Koning Haakonstraat.
  • Nabij de straat voor de Noorse koning zijn ook twee lokale helden vernoemd in de Wethouder Mattheestraat en de Pastoor Lombartsstraat.
  • De Klaverstraat zal verwijzen naar de nabijgelegen oude Klaverpolder.
  • Bij de haven aan het Hollands Diep liggen - aan weerszijden van de dijk -  de straten Havendijk en Havenkant.
  • In Moerdijk ligt een Johan Willem Frisostraat, genoemd naar Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, prins van Oranje. En heel bijzonder: het eerste deel van die straat heet officieel Jan Willem Frisostraat. Niet Johan maar Jan dus. De bewoners van de nummers 1 t/m 13 wonen officieel aan de Jan Willem Frisostraat, maar die van de nummer 2, 4 en 107 (!) aan de Johan Willem Frisostraat. Bij het eerste deel staat een bordje 'J.W. Frisostraat' en bij het tweede deel staat er 'Johan Willem Frisostraat'. Voor de gemeentelijke herindeling in 1997 lag het dorp Moerdijk in twee verschillende gemeentes en die  schreven de straatnaam nĂ©t verschillend. Blijkbaar heeft men het daarna nooit nodig gevonden om het aan te passen. (Daarmee horen deze namen in dit verhaal thuis.)
  • In het zuidwesten van het dorp ligt een heuse Oranjebuurt met een Wilhelminaplein, een Julianastraat, een Beatrixstraat, een Margrietstraat, een Irenestraat en een Marijkestraat. Met de Johan Willem Frisostraat erbij betekent dat dat 40% van de straten van het dorp naar een Oranje genoemd is. Zou dat een record zijn?
  • Aan de rand van het dorp ligt een pleintje met de naam De Onrust. Die naam past goed bij het gevoel dat de bewoners hebben nu ze weten dat hun dorp moet gaan verdwijnen.

Hopelijk komt er snel een mooie, nieuwe plaats voor de inwoners van Moerdijk. Misschien kunnen ze ervoor zorgen dat al deze straatnamen daar ook weer een plek krijgen.

-- 
De foto komt van Topotijdreis


Reacties

Anoniem zei…
leuk overzicht!

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...