Doorgaan naar hoofdcontent

Van Havenkant tot De Onrust - over de straatnamen van Moerdijk

De gemeente Moerdijk heeft ervoor gekozen om het dorp Moerdijk op te heffen om zo ruimte te maken voor de industrie. De 1.100 inwoners moeten verhuizen en de huizen worden gesloopt. De straatnamen van het dorp zullen daarmee ook verdwijnen. Een goede aanleiding om daar eens even in te duiken.

Het dorp Moerdijk heeft 20 straten en 21 straatnamen. Ik leg verderop uit waar die extra naam vandaan komt. Maar het is alles bij elkaar behoorlijk overzichtelijk. Die namen geven samen een mooi inkijkje in de geschiedenis van het dorp:

  • De oudste straten zijn de Steenweg en de Grintweg. De oudste bebouwing ontstond aan deze twee straten. De andere straten van het dorp zijn allemaal van na de Tweede Wereldoorlog.
  • Tijdens de oorlog is een aanzienlijk deel van het dorp verwoest, waaronder de kerk en een groot klooster. In 1952 werd op die plek de Kloosterstraat aangelegd.
  • Visserij was lange tijd een belangrijke bron van inkomsten voor de inwoners. Eind jaren veertig bestond de vissersvloot nog uit ongeveer 20 boten waarvan 14 schokkers. Dat zijn boten die oorspronkelijk op de Zuiderzee voeren; de naam verwijst naar het eiland Schokland. In Moerdijk liggen nu de Visserstraat en de Schokkerstraat.
  • De Watersnoodramp van 1953 trof ook Moerdijk. Er kwam veel hulp vanuit Scandinavische landen. De Noorse koning Haakon stelde voor het hele getroffen gebied 326 prefabwoningen beschikbaar. Op veel plekken in Zeeland, Zuid-Holland en Noord-Brabant herinneren straatnamen aan de ramp en de hulp die daarop volgde. In Moerdijk gebeurde dat bij de Koning Haakonstraat.
  • Nabij de straat voor de Noorse koning zijn ook twee lokale helden vernoemd in de Wethouder Mattheestraat en de Pastoor Lombartsstraat.
  • De Klaverstraat zal verwijzen naar de nabijgelegen oude Klaverpolder.
  • Bij de haven aan het Hollands Diep liggen - aan weerszijden van de dijk -  de straten Havendijk en Havenkant.
  • In Moerdijk ligt een Johan Willem Frisostraat, genoemd naar Johan Willem Friso van Nassau-Dietz, prins van Oranje. En heel bijzonder: het eerste deel van die straat heet officieel Jan Willem Frisostraat. Niet Johan maar Jan dus. De bewoners van de nummers 1 t/m 13 wonen officieel aan de Jan Willem Frisostraat, maar die van de nummer 2, 4 en 107 (!) aan de Johan Willem Frisostraat. Bij het eerste deel staat een bordje 'J.W. Frisostraat' en bij het tweede deel staat er 'Johan Willem Frisostraat'. Voor de gemeentelijke herindeling in 1997 lag het dorp Moerdijk in twee verschillende gemeentes en die  schreven de straatnaam nĂ©t verschillend. Blijkbaar heeft men het daarna nooit nodig gevonden om het aan te passen. (Daarmee horen deze namen in dit verhaal thuis.)
  • In het zuidwesten van het dorp ligt een heuse Oranjebuurt met een Wilhelminaplein, een Julianastraat, een Beatrixstraat, een Margrietstraat, een Irenestraat en een Marijkestraat. Met de Johan Willem Frisostraat erbij betekent dat dat 40% van de straten van het dorp naar een Oranje genoemd is. Zou dat een record zijn?
  • Aan de rand van het dorp ligt een pleintje met de naam De Onrust. Die naam past goed bij het gevoel dat de bewoners hebben nu ze weten dat hun dorp moet gaan verdwijnen.

Hopelijk komt er snel een mooie, nieuwe plaats voor de inwoners van Moerdijk. Misschien kunnen ze ervoor zorgen dat al deze straatnamen daar ook weer een plek krijgen.

-- 
De foto komt van Topotijdreis


Reacties

Anoniem zei…
leuk overzicht!

Populaire posts van deze blog

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht . Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen . Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul , Szydlowskiplein of Wroetende Mol , of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg . Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht. Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin s...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Drie grenzenweg? Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit. Neutraal Moresnet? Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de lan...