Over mobilisatie, Belgen en Mata Hari - wat zien we van de Eerste Wereldoorlog terug in onze straatnamen?

De verhalen van de Tweede Wereldoorlog zie je op een heleboel plekken in onze straatnamen terug. Namen van bevrijders, verzetshelden en politici zijn in straatnamen vereeuwigd, en ik schreef ook al eens eens verhaal over de datums van gebeurtenissen waar met een straatnaam aan wordt herinnerd. De Tweede Wereldoorlog leverde ons zo honderden straatnamen op. Dit weekend werd het einde van de Eerste Wereldoorlog herdacht. En dus vroeg ik me af: zijn er straatnamen die ons nog herinneren aan personen of gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog? 

Een oproep op Twitter leverde de volgende reacties op:

• "Wellicht dat de Mobilisatieweg in Clinge (Hulst), Zeeuws-Vlaanderen, aan de Eerste Wereldoorlog refereert." - Dat klinkt wel aannemelijk. Hoewel Nederland officieel onafhankelijk bleef, nam de oorlogsdreiging snel toe. Op 31 juli 1914 werd daarom tot algehele mobilisatie besloten. Er is ook een Mobilisatieweg in Heerenveen die al kort na de Eerste Wereldoorlog zo werd genoemd.
• "In Groningen is een straat vernoemd naar Lodewijk Thomson, Kamerlid, militair, en eerste Nederlander die sneuvelde tijdens een vredesmissie. Hij stierf in Albanië in 1914, tijdens de Balkanoorlog waar WO1 uit voortkwam." - Thomson is niet alleen in Groningen vernoemd, maar bijvoorbeeld ook in Den Haag en Vught.
• "Cort van der Linden is in verschillende plaatsen vernoemd." - Pieter Cort van der Linden was van 1913 tot 1918 minister-president van Nederland. Hij voerde met zijn regering een krachtige neutrale politiek en hield daarmee Nederland buiten de Eerste Wereldoorlog. Er zijn in Nederland tientallen straten naar hem genoemd, waaronder in Amsterdam, Delft, Den Haag, Halfweg en Tilburg.
• "In Sint Jansteen is de Verdunlaan, kan ook met WO1 te maken hebben." - Verdun is vooral bekend van de Slag om Verdun in 1916.
• "De Belgenlaan in Amersfoort." - Deze weg voert naar het Belgenmonument. Dit gedenkteken werd aangeboden aan Amersfoort als dank voor de hulp verleend aan de vele Belgische vluchtelingen die in deze omgeving verbleven gedurende de Eerste Wereldoorlog. Op de plek in Nunspeet waar zich tijdens de Eerste Wereldoorlog een opvangkamp voor gevluchte Belgen bevond, ligt nu een buurt met de straatnamen Leopoldlaan, Fabiolalaan, Vlaanderenlaan en Boudewijnplantsoen.
• "In Leeuwarden het Mata Hariplein." - Mata Hari was een danseres die in 1917 in Frankrijk ter dood werd veroordeeld op beschuldiging van spionage voor de Duitsers. Er is ook een Mata Harihof in Amsterdam.
• "In Eindhoven werd in 1918 het Vredesplein gebouwd."

In Nederland zijn er bijvoorbeeld ook straten genoemd naar Willem Treub (die tijdens de Eerste Wereldoorlog minister van Landbouw en van Financiën was), Anthony Fokker (de Duitse luchtmacht gebruikte tijdens de Eerste Wereldoorlog veel Fokker-vliegtuigen), Frits) Koolhoven en Louis Blériot (een Nederlandsse en een Franse vliegtuigbouwer die juist vliegtuigen bouwden voor de geallieerden) en Jan Olieslagers (motorcoureur, maar vooral ook vliegenier in de Eerste Wereldoorlog). Je kunt je afvragen of hun rol tijdens de Eerste Wereldoorlog tot hun straatnaamvernoeming heeft geleid.

Alles bij elkaar zijn er nog steeds veel minder straatnamen die verwijzen naar de Eerste Wereldoorlog dan naar de Tweede Wereldoorlog. Het zelfde geldt bijvoorbeeld ook voor standbeelden en gedenktekens. Dat is natuurlijk niet vreemd als je bedenkt wat de rol van Nederland bij de Eerste Wereldoorlog was en zwaar hoe de Tweede Wereldoorlog in Nederland gevoerd en gevoeld is. Waarschijnlijk heeft de Tweede Wereldoorlog de Eerste Wereldoorlog ook wat uit ons collectieve geheugen verdrongen.

Oproep!
Zo'n lijst krijgt je niet makkelijk compleet. Weet jij nog meer straatnamen in Nederland die verwijzen naar personen of gebeurtenissen uit de Eerste Wereldoorlog? Laat het dan weten in de reacties onder dit verhaal.