Doorgaan naar hoofdcontent

Van Churchilllaan tot Straussstraat en Zundapppad - drie op een rij!

Ik zag gisteren een tweet van Tom Egbers met een foto van de Rudi Carrelllaan in Hilversum. Hij schrijft daarbij: "Altijd gedacht dat Churchilllaan het enige Nederlandse adres/woord is met drie l-en achter elkaar." Maar er zijn er natuurlijk meer. In de reacties op die tweet werden direct een aantal andere straatnamen met drie l'en genoemd, zoals de Marshalllaan en de Baden Powelllaan. Hoog tijd om eens uit te zoeken bij welke letters dit nog meer voorkomt en een complete lijst te maken.

Er blijken maar vier letters te zijn waarvan je er drie dezelfde achter elkaar in een straatnaam kunt tegenkomen: de e, de i, de l en de s. Bij de e gaat het eigenlijk altijd om een straat die naar een meervoud op -eeën genoemd is: orchideeën, reeën, Pyreneeën of de Hooge Wheeën (in Oldemarkt). Aanvullingen daarop zijn nog de Rheeërweg in Zeijen en de Wijk aan Zeeërweg in IJmuiden. Bij de i gaat het altijd om een volgnummer in Romeinse cijfers. Op een enkele uitzondering na zijn het straten die naar een persoon zijn genoemd: koning Willem III, graaf Hendrik III, Dirk III, Reinoud III, Leo XIII, Johannes XXIII en Leo XIII. Bij de e en de i maakt het dus eigenlijk niet uit wat voor achtervoegsel er gebruikt wordt, want die drie op een rij haalt men sowieso wel.

Dat is anders bij de s en de l, want daarvan kom je er in namen maximaal twee op een rij tegen. Om aan de derde te komen moet daar nog de eerste letter van het straatnaamachtervoegsel bij. Voor de l is dat altijd een -laan.

Wat een l-l-laan
Er zijn in Nederland bijna negentig straten, wegen en lanen naar Churchill genoemd, en daarvan hebben er 24 drie l'en op een rij. In de andere gevallen gaat het om een -straat, -weg, -park of -plein, of men heeft wel voor -laan gekozen maar schrijft de straatnaam met een streepje na de tweede l: Churchill-laan. Jammer eigenlijk.

Dit is de hele l-l-l-lijst:
  • Churchilllaan, Winston Churchilllaan of Sir Winston Churchilllaan (Raalte, Staphorst, Coevorden, Eygelshoven, Maastricht, Meijel, Rosmalen, 's-Hertogenbosch, Tilburg, Bergen op Zoom, Terneuzen, Goes, Utrecht, Delft, Nieuwkoop, Alphen aan den Rijn, Leiden, Voorhout, Haarlem, Bergen, Rijswijk, Sittard, Eindhoven, Spijkenisse)
  • Baden Powelllaan (Tilburg, Driebergen-Rijsenburg en Rotterdam) of Baden-Powelllaan (Dordrecht)
  • Marshalllaan (Utrecht, Woerden, Hellevoetsluis, Delft en Voorhout)
  • Jhr C RoĂ«lllaan (Eemnes) of Röelllaan (Naarden)
  • van Halllaan (Nieuwegein)
  • Walraven van Halllaan (Gouda)
  • Baron van Brakelllaan (Doorwerth)
  • Baron van Hövelllaan (Melick)
  • Christoffel van Swolllaan (Haarlem)
  • d'Aulnis de Bourouilllaan (Baarn)
  • George Orwelllaan (Eindhoven)
  • Gouverneur van Hövelllaan (Reuver)
  • Rudi Carelllaan (Hilversum)
  • Van der Helllaan (Arnhem)
  • Wessel van Eylllaan (Borculo)
En dan de s-s-s-stapeling
Er zijn aardig wat achternamen die op twee s'en eindigen, maar de componist Johan Strauss is met afstand de populairste. Om aan drie s'en moet daar nog -straat achter, hoewel het ook met een -singel of -steeg zou kunnen maar dat komt in de praktijk niet voor. Dit zijn ze:
  • Straussstraat of Johan Straussstraat (Borculo, Drunen, Waalwijk, Nijverdal, Lichtenvoorde, Zevenaar, Geleen, Dongen en Hulst)
  • Heerma van Vossstraat (Etten-Leur en Roosendaal)
  • Messstraat en de 2e Messstraat (Den Haag)
  • Burg. LĂ¼nenschlossstraat (Sittard)
  • Cornelis Mertenssstraat (Utrecht)
  • Edelweissstraat (Son en Breugel)
  • Gaussstraat (Nijmegen)
  • James Rossstraat (Enschede)
  • Jonkers van Ossstraat (Oss)
  • van Ossstraat (Hulst)
  • S. F. van Ossstraat (Amsterdam)
  • Rijssstraat (Steenwijk)
  • Semmelweissstraat (Hoogerheide)
  • Zuster Bossstraat ('s-Hertogenbosch)
Om de sss-stapeling te voorkomen, schrijft men edelweiss ook wel met één s (zoals bij het Edelweispad in Spijkenisse), met sz (zoals in de Edelweiszstraat in Doesburg) of men benoemt iets anders dan een straat (zoals de Edelweisslaan in Papendrecht). Blijkbaar is er nog nergens een Zeissstraat naar Carl Zeiss genoemd.

Bij andere letters dan de e, de i, de l en de s komt de drie op een rij dus niet voor. Terwijl ik me best een Brommerbuurt kan voorstellen met een Zundapppad, een scheidsrechtersbuurt met de Howard Webbboulevard, de sauzenbuurt met het Stroganofffort of de sprookjesschrijversbuurt met de Gebroeders Grimmmarkt. Gewoon omdat het kan.


Reacties

Rutger zei…
Wat ook leuk zou zijn: de Ashley Judddijk. En de Dr. F.A. Stoetttraverse.
Dinx zei…
Het artikel prikkelde een aantal twitteraars om nog wat leuke aanvullingen te bedenken: Johnny Depppassage, Fam. Von Trappplein, David Hasselhoffforum, Randall Flagggang, John Lobbboulevard, Gibbboulevard, Kellogggracht, Rauppplein, Jack Gadellaaavenue, Jean-Marie Pfafffietspad, Nausikaäaansluitweg, ...
Anoniem zei…
In de beroepenbuurt kan men een straat noemen naar een zangeres die vooral jazz zingt: de jazzzangeresstraat, met driemaal z en dubbel s.

Populaire posts van deze blog

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht . Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen . Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul , Szydlowskiplein of Wroetende Mol , of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg . Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht. Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin s...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Drie grenzenweg? Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit. Neutraal Moresnet? Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de lan...