Joost van den Vondel is misschien wel de grootste dichter uit de Lage Landen, maar zijn we ons daar nog wel voldoende van bewust? Een dag of tien geleden schreef Christiaan Weijts in een column in het NRC dat het werk van Vondel niet meer van deze tijd is en dat Vondel (samen met andere oude helden zoals Hooft, Bilderdijk en Multatuli) onherstelbare schade toebrengt aan het leesplezier van scholieren. Frank van Pamelen betoogde vandaag in de Volkskrant dat het werk van Vondel nieuw leven ingeblazen moet worden. "Is het jammer als Gijsbrecht van Aemstel of Lucifer van de leeslijst verdwijnt? Welnee. Het wordt pas jammer als we de persoon Vondel uit het geheugen wissen. Want daarmee verkwanselen we kostbaarder cultureel erfgoed dan we ons weleens realiseren."
En toen vroeg ik me dus af: leeft Vondel wel voldoende voort in onze straatnamen? Zijn er naar Vondel bijvoorbeeld meer straten genoemd dan naar alle Jansens bij elkaar? Cultureel erfgoed moet je niet verkwanselen. Straatnamen zijn typisch zo'n manier waarop wij in Nederland onze erflaters eren. Ik schreef daar eerder al eens wat over in het stuk Bankbiljetten en straatnamen, waar Vondel ook in genoemd wordt. Er zijn in Nederland weliswaar minder straatnamen naar Vondel genoemd dan naar bijvoorbeeld Rembrandt van Rijn en Frans Hals, maar Vondel scoort ongeveer gelijk aan zeeheld Michiel de Ruyter en zelfs veel beter dan Sweelinck, Erasmus en Spinoza.
Vondel versus Jansen
Volgens de Gemeentelijke Basisadministratie is 'de Jong' de familienaam die het meest voorkomt in Nederland, gevolgd door 'Jansen', 'de Vries', 'van de/den/der Berg' en 'van Dijk'. Maar als we de spellingsvarianten 'Jansen' en 'Janssen' bij elkaar optellen, staat de familie Jans(s)en glansrijk op de eerste plaats. Volgens de GBA waren er in 2007 ruim 130.000 mensen die Jansen of Janssen heetten (ik noem ze in het vervolg van dit verhaal gemakshalve even allemaal 'Jansen' met één s). De naam de Jong kwam toen minder dan 90.000 keer voor. En eigenlijk moeten we voor dit verhaal natuurlijk ook nog alle Jansens meetellen die voor 2007 al overleden zijn. Ter vergelijking: in 2007 waren er in Nederland in totaal niet meer dan 250 mensen met de naam Vondel, van Vondel of van den Vondel. Puur op basis van die aantallen zou je toch denken dat er ook veel meer beroemde Jansens zijn, en dat er dus ook veel meer straten zijn genoemd naar mensen die Jansen heten.
Er zijn in Nederland ongeveer 100 straten genoemd naar iemand die Jansen heet. Zo hebben Utrecht, Den Haag en Middelburg een Zacharias Jansenstraat (Zacharias Jansen was brillenslijper en uitvinder van de Hollandse verrekijker), heeft Velden een Professor Jansenplein, is er in Belfeld een Janssen-Dingsweg, ligt in Schijndel een Harry Jansenlaan en heeft Ewijk een Piet Jansenstraat. Allemaal Jansens met eigen straatnamen. Verder zijn er nog 17 plaatsen waar een straat is vernoemd naar een pastoor die Jansen heette, en er zijn ook 17 straten naar een of andere burgemeester Jansen genoemd. Cor Janssen, August Janssen, Ab Jansen, Frans Jansen, Louis Jansen, Martin Jansen, Wouter Jansen en ga zo maar door... ze hebben allemaal ergens een straatnaam. En al die Jansens bij elkaar komen dus samen op ongeveer 100 straatnamen uit. Opvallend: meer dan de helft van die Jansen-straten liggen in Noord-Brabant of Limburg, en er ligt er niet één in Flevoland.
Nee, dan Vondel: die verslaat de familie Jansen simpel en komt in zijn eentje op 150 straatnamen! Van de Vondelstraat in Hoogezand tot de Joost van den Vondelstraat in Elsloo, en van de Vondellaan in Vlissingen tot de Van den Vondelstraat in Goor... de Vondel-straten liggen door het hele land. Zelfs in Flevoland is er eentje. Ook bijzonder: van de straten die naar een Jans(s)en genoemd zijn, heeft 60% heel gewoon -straat als achtervoegsel, maar bij Vondel eindigt bijna 40% van de straten op het veel sjiekere -laan. Daarnaast heeft Vondel ook meer -parken, -singels en -kades op zijn naam, en zelfs een -staete.
De conclusie is eenvoudig: die Vondel doet het dus helemaal niet slecht in het 'speeltoneel' van de straatnamen.
Vondel versus Jansen
Volgens de Gemeentelijke Basisadministratie is 'de Jong' de familienaam die het meest voorkomt in Nederland, gevolgd door 'Jansen', 'de Vries', 'van de/den/der Berg' en 'van Dijk'. Maar als we de spellingsvarianten 'Jansen' en 'Janssen' bij elkaar optellen, staat de familie Jans(s)en glansrijk op de eerste plaats. Volgens de GBA waren er in 2007 ruim 130.000 mensen die Jansen of Janssen heetten (ik noem ze in het vervolg van dit verhaal gemakshalve even allemaal 'Jansen' met één s). De naam de Jong kwam toen minder dan 90.000 keer voor. En eigenlijk moeten we voor dit verhaal natuurlijk ook nog alle Jansens meetellen die voor 2007 al overleden zijn. Ter vergelijking: in 2007 waren er in Nederland in totaal niet meer dan 250 mensen met de naam Vondel, van Vondel of van den Vondel. Puur op basis van die aantallen zou je toch denken dat er ook veel meer beroemde Jansens zijn, en dat er dus ook veel meer straten zijn genoemd naar mensen die Jansen heten.
Er zijn in Nederland ongeveer 100 straten genoemd naar iemand die Jansen heet. Zo hebben Utrecht, Den Haag en Middelburg een Zacharias Jansenstraat (Zacharias Jansen was brillenslijper en uitvinder van de Hollandse verrekijker), heeft Velden een Professor Jansenplein, is er in Belfeld een Janssen-Dingsweg, ligt in Schijndel een Harry Jansenlaan en heeft Ewijk een Piet Jansenstraat. Allemaal Jansens met eigen straatnamen. Verder zijn er nog 17 plaatsen waar een straat is vernoemd naar een pastoor die Jansen heette, en er zijn ook 17 straten naar een of andere burgemeester Jansen genoemd. Cor Janssen, August Janssen, Ab Jansen, Frans Jansen, Louis Jansen, Martin Jansen, Wouter Jansen en ga zo maar door... ze hebben allemaal ergens een straatnaam. En al die Jansens bij elkaar komen dus samen op ongeveer 100 straatnamen uit. Opvallend: meer dan de helft van die Jansen-straten liggen in Noord-Brabant of Limburg, en er ligt er niet één in Flevoland.
Nee, dan Vondel: die verslaat de familie Jansen simpel en komt in zijn eentje op 150 straatnamen! Van de Vondelstraat in Hoogezand tot de Joost van den Vondelstraat in Elsloo, en van de Vondellaan in Vlissingen tot de Van den Vondelstraat in Goor... de Vondel-straten liggen door het hele land. Zelfs in Flevoland is er eentje. Ook bijzonder: van de straten die naar een Jans(s)en genoemd zijn, heeft 60% heel gewoon -straat als achtervoegsel, maar bij Vondel eindigt bijna 40% van de straten op het veel sjiekere -laan. Daarnaast heeft Vondel ook meer -parken, -singels en -kades op zijn naam, en zelfs een -staete.
De conclusie is eenvoudig: die Vondel doet het dus helemaal niet slecht in het 'speeltoneel' van de straatnamen.
Reacties
Als ik 't probeer, merk ik iedere keer dat ik er
nooit wat van ... Vondel was goed.