Doorgaan naar hoofdcontent

John F. Kennedy - over zijn populariteit in straatnamen

Vandaag is het precies 50 jaar geleden dat de Amerikaanse president John F. Kennedy in Dallas werd vermoord. Hij was maar kort president - niet meer dan drie jaar - maar is toch een van de populairste Amerikaanse presidenten. En die populariteit heeft hij niet alleen in eigen land: in Nederland zijn er meer dan honderd straten naar hem genoemd. Die eer is maar weinigen gegund.

Op 20 januari 1961 werd John Fitzgerald Kennedy de 35e president van de Verenigde Staten. Hij was op dat moment 43 jaar oud en daarmee was hij de jongste president ooit. Wat maakte Kennedy zo populair? Hij was om te beginnen een charmant en charismatisch persoon, en ook zijn vrouw Jackie was bijzonder geliefd bij het volk. Kennedy kwam met het plan kwam om de eerste man op de maan te zetten en hij trad kordaat op tijdens de Cubacrisis. Dat hij op 22 november 1963 bij een moordaanslag om het leven kwam, draagt natuurlijk ook nog bij aan de mythevorming.

Al snel na zijn dood werden er in Nederland straten naar Kennedy vernoemd. De President Kennedylaan in Den Haag kreeg zijn naam bijvoorbeeld al in 1964. In het algemeen worden in Nederland alleen straten genoemd naar personen die al meer dan tien jaar geleden zijn overleden, maar voor Kennedy maakte men blijkbaar graag een uitzondering. In totaal liggen er in Nederland nu ongeveer 130 straten die naar Kennedy zijn genoemd, van de President Kennedylaan in Den Haag tot de Kennedystraat in Baexem, van de Kennedyweg in Wageningen (die daar loopt van de Rooseveltweg naar de Churchillweg) tot de Kennedysingel in Winssen, en van de John F. Kennedybaan in Oss tot het J.F. Kennedyplantsoen in Nieuwerkerk aan de IJssel.

Geen straten maar lanen
De populariteit van Kennedy zie je ook terug in het soort straten dat naar hem is genoemd. Van alle Nederlandse Kennedy-straten, heeft meer dan de helft het achtervoegsel -laan gekregen. Dat is toch best wel sjiek. Verder hebben we ook nog 36 -straten, vier -plantsoenen, vijf -singels, twaalf -pleinen, een -dreef, een -weg, een -baan en een -boulevard. Geen -paadjes, -paden en -plaatsen, want dat past natuurlijk helemaal niet bij de uitstraling die Kennedy verdient.

Het presidentenstraatnamenklassement
In het straatnamenklassement van Amerikaanse presidenten staan Roosevelt en Eisenhower op de plekken twee en drie, met respectievelijk ongeveer 60 en 35 straatnamen. Het is alleen niet helemaal eerlijk dat Roosevelt op twee staat, want er waren twee presidenten die Roosevelt heetten: Theodore Roosevelt was president van 1901 tot 1909 en Franklin Delano Roosevelt was president van 1933 tot 1945. Ik heb het nog niet precies uitgezocht, maar ik vermoed dat de meeste Roosevelt-straten naar die tweede Roosevelt zijn genoemd; hij was president tijdens de Tweede Wereldoorlog en hij is de enige Amerikaanse president die vier keer gekozen is. Dwight D. Eisenhower was president van 1953 tot 1961, maar hij heeft de straatnamen ook vooral verdiend aan zijn optreden als opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Tweede Wereldoorlog.

Welke presidenten hebben we dan nog niet gehad? Harry S. Truman heeft in Nederland twaalf straatnamen gekregen. George Washington moet het doen met zes straatnamen en Abraham Lincoln met vijf. Thomas Jefferson heeft een laan in Rijswijk, en Reagan, Nixon en Carter hebben ieder een laan in Goes. Goes doet overigens een mooie bijdrage aan deze statistieken, want daar hebben ze in één wijk niet alleen de reeds genoemde lanen, maar er zijn ook nog lanen genoemd naar de presidenten Kennedy, Roosevelt, Johnson, Lincoln, Nixon en Truman.

Reacties

Anoniem zei…
Interessant! Er zijn zeker geen straten genoemd naar Lee Harvey Oswald?
Jan zei…
Met de John F. Kennedylaan was Eindhoven op 26 november 1963 ongetwijfeld de eerste!
Rob Essers zei…
@Jan: Volgens de BAG heet de openbare ruimte tegenwoordig John F Kennedylaan (zonder punt). Het brondocument is van 22-10-2007. In krantenberichten uit 1963 is sprake van de President John F. Kennedylaan in Eindhoven, maar ook President John Kennedylaan. In het postcodeboek (uitgave 1978) staat kennedyln, j f .
Waar zijn de president en de punt gebleven? Op enkele straatnaamborden zag ik John F. Kennedylaan (met punt) staan.
Jan zei…
Wat zijn de feiten? Op 26 november 1963 besloten B & W een laan te noemen naar de vermoorde Amerikaanse president. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ze daarbij hebben gediscussieerd over de punt achter de letter F. De gemeentesecretaris noteerde het besluit en schreef daarbij de naam zonder punt. Het weglaten van punten achter afkortingen was een kwalijke gewoonte van de man. Toen een jaar later de Prof. dr. Dorgelolaan werd vastgesteld, noteerde hij die óók zonder punten. Maar toen de gemeente daarvan de door B & W goedgekeurde openbare bekendmaking verstuurde, was de naam daarop wel goed gespeld. En zo staat de naam vanaf het begin ook op de straatnaambordjes. Bij de John F. Kennedylaan zal de naam ook wel goed op de openbare bekendmaking hebben gestaan, maar helaas is die niet bewaard gebleven. Het Eindhovens Dagblad maakte op 27 november 1963 het besluit bekend en die drukte de naam daarbij met een punt. En zo staat die ook in dit geval al vanaf het begin op de bordjes.
Jan zei…
Wat zijn de feiten? Op 26 november 1963 besloten B & W een laan te noemen naar de vermoorde Amerikaanse president. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ze daarbij hebben gediscussieerd over de punt achter de letter F. De gemeentesecretaris noteerde het besluit en schreef daarbij de naam zonder punt. Het weglaten van punten achter afkortingen was een kwalijke gewoonte van de man. Toen een jaar later de Prof. dr. Dorgelolaan werd vastgesteld, noteerde hij die óók zonder punten. Maar toen de gemeente daarvan de door B & W goedgekeurde openbare bekendmaking verstuurde, was de naam daarin wel goed gespeld. En zo staat die vanaf het begin ook op de straatnaambordjes. Bij de John F. Kennedylaan zal de naam ook wel goed op de openbare bekendmaking hebben gestaan, maar helaas is die niet bewaard gebleven. Het Eindhovens Dagblad maakte op 27 november 1963 het besluit bekend en die drukte de naam daarbij met een punt. En zo staat die ook in dit geval al vanaf het begin op de bordjes.
Anoniem zei…
In Gouda is een Wilsonplein, genoemd naar Woodrow Wilson. Zie: https://postimg.org/image/6ypbwwmjp/

Die mis ik nog in het artikel...
Dinx zei…
@Anoniem:
Dank voor de aanvulling!

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nóg een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiële woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiële woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...