Doorgaan naar hoofdcontent

John F. Kennedy - over zijn populariteit in straatnamen

Vandaag is het precies 50 jaar geleden dat de Amerikaanse president John F. Kennedy in Dallas werd vermoord. Hij was maar kort president - niet meer dan drie jaar - maar is toch een van de populairste Amerikaanse presidenten. En die populariteit heeft hij niet alleen in eigen land: in Nederland zijn er meer dan honderd straten naar hem genoemd. Die eer is maar weinigen gegund.

Op 20 januari 1961 werd John Fitzgerald Kennedy de 35e president van de Verenigde Staten. Hij was op dat moment 43 jaar oud en daarmee was hij de jongste president ooit. Wat maakte Kennedy zo populair? Hij was om te beginnen een charmant en charismatisch persoon, en ook zijn vrouw Jackie was bijzonder geliefd bij het volk. Kennedy kwam met het plan kwam om de eerste man op de maan te zetten en hij trad kordaat op tijdens de Cubacrisis. Dat hij op 22 november 1963 bij een moordaanslag om het leven kwam, draagt natuurlijk ook nog bij aan de mythevorming.

Al snel na zijn dood werden er in Nederland straten naar Kennedy vernoemd. De President Kennedylaan in Den Haag kreeg zijn naam bijvoorbeeld al in 1964. In het algemeen worden in Nederland alleen straten genoemd naar personen die al meer dan tien jaar geleden zijn overleden, maar voor Kennedy maakte men blijkbaar graag een uitzondering. In totaal liggen er in Nederland nu ongeveer 130 straten die naar Kennedy zijn genoemd, van de President Kennedylaan in Den Haag tot de Kennedystraat in Baexem, van de Kennedyweg in Wageningen (die daar loopt van de Rooseveltweg naar de Churchillweg) tot de Kennedysingel in Winssen, en van de John F. Kennedybaan in Oss tot het J.F. Kennedyplantsoen in Nieuwerkerk aan de IJssel.

Geen straten maar lanen
De populariteit van Kennedy zie je ook terug in het soort straten dat naar hem is genoemd. Van alle Nederlandse Kennedy-straten, heeft meer dan de helft het achtervoegsel -laan gekregen. Dat is toch best wel sjiek. Verder hebben we ook nog 36 -straten, vier -plantsoenen, vijf -singels, twaalf -pleinen, een -dreef, een -weg, een -baan en een -boulevard. Geen -paadjes, -paden en -plaatsen, want dat past natuurlijk helemaal niet bij de uitstraling die Kennedy verdient.

Het presidentenstraatnamenklassement
In het straatnamenklassement van Amerikaanse presidenten staan Roosevelt en Eisenhower op de plekken twee en drie, met respectievelijk ongeveer 60 en 35 straatnamen. Het is alleen niet helemaal eerlijk dat Roosevelt op twee staat, want er waren twee presidenten die Roosevelt heetten: Theodore Roosevelt was president van 1901 tot 1909 en Franklin Delano Roosevelt was president van 1933 tot 1945. Ik heb het nog niet precies uitgezocht, maar ik vermoed dat de meeste Roosevelt-straten naar die tweede Roosevelt zijn genoemd; hij was president tijdens de Tweede Wereldoorlog en hij is de enige Amerikaanse president die vier keer gekozen is. Dwight D. Eisenhower was president van 1953 tot 1961, maar hij heeft de straatnamen ook vooral verdiend aan zijn optreden als opperbevelhebber van de geallieerde strijdkrachten in de Tweede Wereldoorlog.

Welke presidenten hebben we dan nog niet gehad? Harry S. Truman heeft in Nederland twaalf straatnamen gekregen. George Washington moet het doen met zes straatnamen en Abraham Lincoln met vijf. Thomas Jefferson heeft een laan in Rijswijk, en Reagan, Nixon en Carter hebben ieder een laan in Goes. Goes doet overigens een mooie bijdrage aan deze statistieken, want daar hebben ze in één wijk niet alleen de reeds genoemde lanen, maar er zijn ook nog lanen genoemd naar de presidenten Kennedy, Roosevelt, Johnson, Lincoln, Nixon en Truman.

Reacties

Anoniem zei…
Interessant! Er zijn zeker geen straten genoemd naar Lee Harvey Oswald?
Jan zei…
Met de John F. Kennedylaan was Eindhoven op 26 november 1963 ongetwijfeld de eerste!
Rob Essers zei…
@Jan: Volgens de BAG heet de openbare ruimte tegenwoordig John F Kennedylaan (zonder punt). Het brondocument is van 22-10-2007. In krantenberichten uit 1963 is sprake van de President John F. Kennedylaan in Eindhoven, maar ook President John Kennedylaan. In het postcodeboek (uitgave 1978) staat kennedyln, j f .
Waar zijn de president en de punt gebleven? Op enkele straatnaamborden zag ik John F. Kennedylaan (met punt) staan.
Jan zei…
Wat zijn de feiten? Op 26 november 1963 besloten B & W een laan te noemen naar de vermoorde Amerikaanse president. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ze daarbij hebben gediscussieerd over de punt achter de letter F. De gemeentesecretaris noteerde het besluit en schreef daarbij de naam zonder punt. Het weglaten van punten achter afkortingen was een kwalijke gewoonte van de man. Toen een jaar later de Prof. dr. Dorgelolaan werd vastgesteld, noteerde hij die óók zonder punten. Maar toen de gemeente daarvan de door B & W goedgekeurde openbare bekendmaking verstuurde, was de naam daarop wel goed gespeld. En zo staat de naam vanaf het begin ook op de straatnaambordjes. Bij de John F. Kennedylaan zal de naam ook wel goed op de openbare bekendmaking hebben gestaan, maar helaas is die niet bewaard gebleven. Het Eindhovens Dagblad maakte op 27 november 1963 het besluit bekend en die drukte de naam daarbij met een punt. En zo staat die ook in dit geval al vanaf het begin op de bordjes.
Jan zei…
Wat zijn de feiten? Op 26 november 1963 besloten B & W een laan te noemen naar de vermoorde Amerikaanse president. Het lijkt me onwaarschijnlijk dat ze daarbij hebben gediscussieerd over de punt achter de letter F. De gemeentesecretaris noteerde het besluit en schreef daarbij de naam zonder punt. Het weglaten van punten achter afkortingen was een kwalijke gewoonte van de man. Toen een jaar later de Prof. dr. Dorgelolaan werd vastgesteld, noteerde hij die óók zonder punten. Maar toen de gemeente daarvan de door B & W goedgekeurde openbare bekendmaking verstuurde, was de naam daarin wel goed gespeld. En zo staat die vanaf het begin ook op de straatnaambordjes. Bij de John F. Kennedylaan zal de naam ook wel goed op de openbare bekendmaking hebben gestaan, maar helaas is die niet bewaard gebleven. Het Eindhovens Dagblad maakte op 27 november 1963 het besluit bekend en die drukte de naam daarbij met een punt. En zo staat die ook in dit geval al vanaf het begin op de bordjes.
Anoniem zei…
In Gouda is een Wilsonplein, genoemd naar Woodrow Wilson. Zie: https://postimg.org/image/6ypbwwmjp/

Die mis ik nog in het artikel...
Dinx zei…
@Anoniem:
Dank voor de aanvulling!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…