Doorgaan naar hoofdcontent

Straten voor Truus. Truzen voor straten.

Toevallig zag ik pas dat er in Leiden drie straten zijn die naar een Truus zijn genoemd. Vraag me niet hoe ik daar nou precies achter kwam; ik vond het gewoon wel een bijzondere ontdekking. Vanzelfsprekend vroeg ik me toen af of er nog meer straten naar een Truus zijn genoemd. En zijn er ook meer Truzen waar een straat naar is genoemd?

Eerst even wat over de naam Truus. Die werd pas vanaf 1920 langzaamaan populair in Nederland. In 1921 werden er hier voor het eerst meer dan 10 baby's geboren die de naam Truus kregen. In 1946 was er een uitschieter met 72 Truzen in één jaar. Daarna nam de populariteit van de naam al weer af. Sinds 1965 zijn er nooit meer meer dan 10 Truzen in één jaar geboren in Nederland. De naam Truus is afgeleid van Geertruida. Die naam was een stuk populairder. Gedurende vele decennnia werden er ieder jaar meer dan duizend Geertruida's geboren, en daarvan kregen er veel Truus als roepnaam. De populariteit van de naam Geertruida is sinds 1965 echter ook flink teruggelopen.

Straten voor Truus
Ik heb in totaal zeventien straten in Nederland gevonden die naar een Truus heten. Daarvan liggen er zes in Leiden; dat is twee keer zoveel als ik gevonden had! Die zes zijn overigens genoemd naar vier verschillende Truzen, en drie ervan verwijzen naar dezelfde Truus. Met nog drie Truus-straten in Spijkenisse en eentje in Voorburg, liggen in totaal tien van de zeventien straten in de provincie Zuid-Holland! Opmerkelijk, want de naam komt daar toch niet meer dan gemiddeld voor.

Dit zijn alle Truus-straten die ik gevonden heb:
  • Leiden: Truus Schröderpad, Truus Smuldersstraat, Truus van Lierpad, Truus Wijsmullerbrug, Truus Wijsmullerpad en Truus Wijsmullertunnel
  • Spijkenisse: Truus Schröderstraat, Truus Smulders-Belienstraat, Truus Wijsmuller-Meijerpad
  • Coevorden: Truus Wijsmullerstraat
  • Deventer: Truus Schröderstraat
  • Heerhugowaard: Truus Schröderplantsoen
  • Montfoort: Truus Oversteegenstraat
  • Pijnacker: Truus Wijsmullerstraat
  • Utrecht: Truus van Lierlaan
  • Venray: Truus Schröderstraat
  • Voorburg: Truus Schröderhof

Vijf Truzen
Al die Truus-straten zijn naar maar vijf Truzen genoemd:
  • Truus Schröder-Schräder (1889-1985) was een interieurarchitecte. Ze is vooral bekend van het Rietveld Schröderhuis in Utrecht dat ze samen met haar latere partner Gerrit Rietveld heeft ontworpen. Naar haar zijn straten genoemd in Voorburg, Heerhugowaard, Deventer, Spijkenisse, Venray en Leiden
  • Truus Wijsmuller-Meijer (1896-1978) was een groot verzetsstrijdster tijdens de Tweede Wereldoorlog. Mede dankzij haar zijn er naar alle waarschijnlijkheid 10.000 Joodse kinderen gered. Ze is daarom door het Yad Vashem-instituut in IsraĂ«l benoemd tot 'Rechtvaardige onder de Volkeren'. Naar haar zijn straten genoemd in Spijkenisse, Coevorden, Pijnacker en drie in Leiden
  • Truus Smulders-BeliĂ«n (1902-1966) was een politica. Ze werd in 1946 burgemeester van de Noord-Brabantse gemeente Oost-, West- en Middelbeers en daarmee werd ze de eerste vrouwelijke burgemeester in Nederland. Ze volgde haar man Jan Smulders op die er vanaf 1927 burgemeester was, maar in de oorlog werd opgepakt omdat hij niet met de Duitsers wilde meewerken. Hij overleed in Duitsland, net voor de bevrijding. Naar Truus Smulders zijn straten genoemd in Spijkenisse en Leiden
  • Truus van Lier (1921-1943) was ook een verzetsstrijdster tijdens de Tweede Wereldoorlog. In 1943 werd ze opgepakt en later in concentratiekamp Sachsenhausen gefusilleerd. Naar haar zijn straten genoemd in Utrecht en Leiden.
  • Truus Menger-Oversteegen (1923) is een kunstenares. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werkte ze als verzetsstrijdster, onder andere met haar zus Freddie Oversteegen en met Hannie Schaft (het meisje met het rode haar). Naar Truus Oversteegen is één straat genoemd: de Truus Oversteegenstraat in Montfoort. Het is wel bijzonder dat er al tijdens haar leven een straat naar haar genoemd is.

Als je Truus heet, heb je blijkbaar een grotere kans op een straatnaam als je ooit in het verzet hebt gezeten. In Leiden loopt het Truus van Lierpad van de Truus Smuldersstraat naar het Truus Wijsmullerpad. De drie Truus-straten liggen dus dicht bij elkaar, in een wijk met allemaal namen van vrouwen die bekend zijn uit de Tweede Wereldoorlog. Dat doet vermoeden dat Truus Smulders - de burgemeestersvrouw - ook verzet heeft gepleegd, maar daar heb ik niks van terug kunnen vinden. Ik weet wel dat Truus Oversteegen ook wel een straatnaam had verdiend in die wijk. Dan hadden we vier Truzen bij elkaar in de buurt gehad.

Op de foto bij dit verhaal staat trouwens Truus de Mier, uit de Fabeltjeskrant. Die moet natuurlijk op de lijst als er ooit ergens een Fabeltjeskrantwijk komt.

Reacties

Rob Essers zei…
Er is in Nijmegen een raadsvoorstel in voorbereiding om het park dat wordt aangelegd op de plaats van het Sportfondsenbad Nijmegen-Oost aan de van Beethovenstraat de naam Truus Mastpark te geven. Het voorstel staat in september a.s. op de raadsagenda.

Geertruida Johanna Mast (Nijmegen 10 oktober 1929 – Nijmegen 10 november 1944) kwam op 15-jarige leeftijd als kassière bij een granaatinslag om het leven. Zij staat symbool voor de vele burgerslachtoffers die nog na de bevrijding van Nijmegen vielen.

Zie http://www.oorlogsdodennijmegen.nl/persoon.asp?odID=1072
SOS zei…
Rob, lees ik nou goed dat ze dat in Nijmegen het 'Truus Mast Park' willen noemen... met een onjuiste spatie in de parknaam?
Rob Essers zei…
@SOS: Neen, een onjuiste spatie in de parknaam komt er niet in. De Nijmeegse gemeenteraad heeft zich op 10 mei 2012 in een motie unaniem uitgesproken voor de naam Truus Mastpark. Daar wordt in het raadsvoorstel dat in voorbereiding is, niet van afgeweken.

Dat De Gelderlander het presteert om de de naam te verhaspelen tot Truus Mast Park is niets nieuws. Het zou nieuws zijn als de krant wel de juiste naam vermeld zou hebben!

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...