Doorgaan naar hoofdcontent

Straten met sneeuw? En namen met sneeuw!

Met al die sneeuw op straat ligt de vraag natuurlijk voor de hand of er ook straatnamen zijn die naar de sneeuw genoemd zijn. Daar ligt dan namelijk het hele jaar sneeuw op straat! Tenzij de naam niet direct iets met sneeuw te maken heeft...

Er zijn allerlei planten en dieren met 'sneeuw' in de naam. De plantennaam die bij mij het meest tot de verbeelding spreekt is de Sneeuwbal. Ik heb al eens een stuk geschreven over de Sneeuwbalstraat in Den Haag. Blijkbaar spreekt de naam meer mensen aan, want er zijn ook straten naar de Sneeuwbal genoemd in Poortugaal, Hellevoetsluis, Rotterdam, Nijmegen, Vlaardingen en Amsterdam. Verder hebben we ook nog het Sneeuwklokje (met straten in Naaldwijk, Papendrecht, Venray, Almere, Den Haag en Swifterbant), de Sneeuwheide (met straten in Rotterdam, Helmond en Wolvega) en de Sneeuwbes (in Leiden, Groesbeek, Gouda, Bleiswijk, Musselkanaal, Hoogeveen, Ederveen, Hengelo en Wezep). Ook een mooie naam is de Sneeuwroem; dit plantje uit de familie van de asperge heeft alleen in Twello een straat gekregen.

Ik heb vier sneeuwdieren kunnen vinden waar straten naar genoemd zijn: de Sneeuwgans (in Uithoorn, Nibbixwoud, Nieuwegein en Alkmaar), de Sneeuwgors (in Emmen, Zoutelande, Noordwijk en Nuenen), de Sneeuwuil (Bedum, Emmen en Mierlo) en de Sneeuwvink (in Emmen). Ik weet niet of het toeval is, maar het zijn allemaal vogels. Op de Sneeuwgansstraat in Alkmaar en de Sneeuwgorshof in Nuenen na, hebben al deze sneeuwdierenstraatnamen verder geen achtervoegsels: de naam van het dier is de naam van de straat. In Emmen hebben ze dus drie sneeuwstraten: je kunt er in vijf minuten van de Sneeuwvink naar de Sneeuwuil fietsen; je komt dan onderweg ook nog door de Sneeuwgors.

Zo wit als sneeuw

In sommige wijken komt alleen maar een straat met 'Sneeuw-' voor omdat het achtervoegsel zo mooi in het thema van de wijk past. In Best is bijvoorbeeld een wijk waar alle straten naar heuvels zijn genoemd; '-heuvel' is daar ook het vaste achtervoegsel. Tussen straten zoals de Praalheuvel, de Rijpheuvel en de Turfheuvel ligt daar ook de Sneeuwheuvel. In Houten hebben ze een wijk met allemaal soorten water. Je hebt er IJswater en Smeltwater, maar ook Fonteinwater en Bluswater. En daar ligt ook de straat Sneeuwwater. Zo ligt in Zoetermeer tussen Roomwit, Spierwit en Titaanwit ook de straat Sneeuwwit.

Hmm, Sneeuwwit. Je zou misschien verwachten dat er wel ergens een sprookjeswijk ligt waar een straat naar Sneeuwwitje is genoemd, maar die heb ik niet kunnen vinden. Ik weet maar één straat die naar een persoon is genoemd: in Veendam is een Pieter Sneeuwplein. Pieter Sneeuw was directeur van de Rijkslandbouwwinterschool. Ook deze Sneeuw is helaas gevallen: hij overleed in 1944 in Kamp Westerbork.

Weer of geen weer

Op mijn zoektocht naar sneeuwstraten ontdekte ik ook allemaal wijken waar de straten naar natuurverschijnselen of weeromstandigheden zijn genoemd. Een mooie ontdekking, want dat thema kende ik nog niet. In zo'n wijk in Elst liggen bijvoorbeeld straten die Regenboog, Dauw en Ochtendnevel heten. En daar liggen de Sneeuwjacht en de Sneeuwvlok mooi tussen. Een Sneeuwjacht kun je ook vinden in De Meern; daar ligt de straat tussen het Wolkendek, de Dauw, de Rijp en de IJsheiligen. Voor een andere Sneeuwvlok moeten we naar Assendelft, waar ze bijvoorbeeld ook de IJsbloem en het Schemerlicht kennen. Het blijkt een rijk thema te zijn waar je veel kanten mee opkunt. En dat is handig want als de wijk groeit, kun je er altijd nog gemakkelijk nieuwe straatnamen bij verzinnen.

Wat hebben we nog meer voor sneeuwstraten? Op Schiphol hebben ze een Sneeuwploegstraat. En in Vaals ligt - bijna tegen de Duitse grens - een Sneeuwbergstraat. Die namen lijken daar allebei wel op hun plek.

De Sneeuwvlerk en de Waloen

En dan zit ik nog met de Sneeuwvlerk in Franeker. Bij 'sneeuwvlerk' dacht ik eerst aan een kwajongen die sneeuwballen gooit - bijvoorbeeld in de Sneeuwbalstraat in Den Haag. Een winterschoffie dus eigenlijk, een koudekinkel of een ijsrekel. Maar dat is waarschijnlijk niet waar ze in Franeker aan dachten toen ze de straatnaam bedachten. Een vlerk is ook een ander woord voor de vleugel van een vogel, en daarmee komen we al meer in de buurt. De andere namen in de buurt zijn namelijk Snepper,
Schepsnavel, Maanvogel, Watersnater, Waloen, Windzwever en Severander. Stuk voor stuk prachtige namen en het lijkt me duidelijk dat de namen allemaal iets met vogels te maken hebben, maar ik heb geen idee wat precies. Zijn het bijnamen van vogels? Ik kan me ook voorstellen dat het vogelsoorten zijn: de een zweeft in de wind, de andere schept met zijn snavel en de derde snatert in het water. Zoiets. Wie weet hoe het zit, mag het zeggen!

Reacties

Anoniem zei…
De maanvogel is een fabeldier dat alleen voorkomt in sprookjes en vertellingen. Hoewel het dier wordt gezien als de tegenhanger van de feniks, heeft het geen enkele mythologische referentie. Omdat de naam maanvogel suggereert dat het dier vooral 's nachts actief is en volgens enkele sprookjes erg mooi kan zingen, is zijn herkomst al snel te herleiden tot de nachtegaal, die een gelijkwaardige reputatie geniet.
musiqolog zei…
De scherpsnavel is ook een fictieve vogel, die voorkomt in het boek Koning van Katoren van Jan Terlouw. Ik neem aan dat we de hele wijk in die hoek moeten zoeken...

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nóg een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiële woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiële woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...