Doorgaan naar hoofdcontent

Graven naar straatnamen - tijd voor een quiz!

De laatste jaren wordt voor de straatnaamgeving in nieuwbouwprojecten vaak gezocht naar aanknopingspunten uit het verleden. Er worden bijvoorbeeld steeds vaker straten genoemd naar bijlen, bekers en andere bijzonderheden die bij opgravingen in de directe omgeving zijn gevonden. Zo werd vorige week in Oosterhout een hele verzameling straatnamen bekendgemaakt voor de nieuwe wijk De Contreie. Die straatnamen verwijzen allemaal naar de geschiedenis van het gebied.

Voordat men met de nieuwbouw in De Contreie begon, heeft men in 2010 uitgebreid archeologisch onderzoek gedaan. Daarbij werden sporen gevonden uit de ijzertijd, de bronstijd en zelfs de steentijd. De perioden zijn genoemd naar het materiaal dat de mensen in die periode gebruikten om hun werktuigen te maken. Het is lastig om eenvoudig aan te geven van wanneer tot wanneer die tijdsperioden waren, omdat dat per gebied verschilt. In Brabant begon de ijzertijd omstreeks 700 vóór Christus. De bronstijd was daarvoor; die begon ongeveer 2000 vóór Christus. En daarvoor was het stenen tijdperk. De oudste voorwerpen die archeologen in Brabant hebben gevonden dateren uit de periode van ca. 75.000-50.000 vóór Christus.

Vaak kiezen gemeenten één duidelijke periode om hun straatnamen op te baseren. In de Haagse wijk Ypenburg liggen straten zoals Vuursteen, Vuistbijl en Pijlpunt; allemaal duidelijk gebaseerd op de steentijd. In Tiel hebben ze met de Tegulastraat, de Amforastraat, de Doliumstraat en de Fibulastraat duidelijk voor de Romeinse tijd gekozen. Maar in Oosterhout hebben ze voorwerpen gevonden uit de steentijd, de ijzertijd én de bronstijd. En dus heeft men maar straatnamen gekozen die naar alledrie die perioden verwijzen.

Tijd voor een quiz

Denk nou niet dat het een zooitje wordt, met al die perioden door elkaar. Ze hebben er heus wel even goed over nagedacht. Wethouder Janse legt uit: "Om de vindbaarheid van de straten te bevorderen, zijn de straatnamen zo veel mogelijk per periode bij elkaar gezet. IJzertijd bij ijzertijd, bronstijd bij bronstijd en steentijd bij steentijd." Dat klinkt wel logisch, want zo worden straatnamen in de praktijk vaak ook gebruikt. Als iemand je de weg vraagt naar de Vincent van Goghstraat, dan weet je misschien niet precies waar die ligt, maar wel dat je hem naar de schilderswijk moet sturen. Ben je op zoek naar de Kastanjelaan en zie je een bordje 'Lindelaan', dan heb je toch goede reden om aan te nemen dat je in de buurt bent. Op zich dus slim bedacht om de straatnamen per periode te ordenen. Maar is het ook duidelijk? Tijd voor een straatnamenquiz.

Ik noem dadelijk de straatnamen die men in Oosterhout heeft vastgesteld. De opdracht is simpel: verdeel de straatnamen in drie groepen, dus ijzertijd bij ijzertijd, bronstijd bij bronstijd en steentijd bij steentijd. Precies zoals de wethouder het zegt. Ik begin met drie makkelijke straatnamen om erin te komen, daarna wordt het misschien wat lastiger. Hier komen de straatnamen: Bronstijd, IJzertijd, Steentijd, Amfora, Broekbos, Dolium, Drenkkuil, Erfpad, Gebint, Hamerbijl, Heideven, Jachtkamp, Karrespoor, Kling, Leempad, Middenstaander, Napoleonshoed, Paalspoor, Pijlpunt, Ploegschaar, Slijpsteen, Spieker, Stuifduin, Tegula, Vuursteen en Wandgreppel.

En? Viel het mee of viel het tegen? Amfora, Dolium, Tegula, Pijlpunt en Vuursteen had ik hierboven al genoemd. Die waren dus makkelijk. Maar bij die andere namen zaten behoorlijk wat twijfelgevallen - voor mij in ieder geval wel. Ik denk dat ik wacht tot alle straatnamen in Oosterhout een plekje op de kaart hebben gekregen. Dan kan ik waarschijnlijk wel zien bij welke periode de namen horen. Zo leer ik er misschien ook nog wat van. Dat is dan ook wel weer een leuk aspect van straatnaamgeving.

Bron: BN de Stem

Reacties

Hazkan zei…
De vraag is natuurlijj: hoe groot zijn de drie wijken? Als ze in principe net zo groot zijn als een "schilderswijk" en alledrie bij elkaar liggen is het nog geen onoverkomelijk probleem namelijk...
Rob Essers zei…
Blijkbaar was de Nijmeegse gemeenteraad zijn tijd vooruit... Op 31 oktober 2001 werden de straten in de buurt De Elten in de wijk Oosterhout genoemd naar allerlei bodenvondsten uit een Bataafs dorpje onder deze wijk (periode 0 – 250 na Chr.):
Carbatina, Claustrum, Clavis, Denarius, Dissel, Dolabra, Fibula, Gladius, Imbrex, Ligula, Panfluit, Pijlpunt, Slingerkogel, Spinklos, Tabella, Tegula, Terracotta, Tuigbeslag, Volsella, Weefgewicht, Wetsteen, en Zegelring.

Na bezwaren van toekomstige bewoners werd de naam Tuigbeslagstraat op 13 maart 2002 gewijzigd in Dupondiusstraat. De Claustrumstraat werd op 6 maart 2005 omgedoopt in Claustrum.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…