Graven naar straatnamen - tijd voor een quiz!

De laatste jaren wordt voor de straatnaamgeving in nieuwbouwprojecten vaak gezocht naar aanknopingspunten uit het verleden. Er worden bijvoorbeeld steeds vaker straten genoemd naar bijlen, bekers en andere bijzonderheden die bij opgravingen in de directe omgeving zijn gevonden. Zo werd vorige week in Oosterhout een hele verzameling straatnamen bekendgemaakt voor de nieuwe wijk De Contreie. Die straatnamen verwijzen allemaal naar de geschiedenis van het gebied.

Voordat men met de nieuwbouw in De Contreie begon, heeft men in 2010 uitgebreid archeologisch onderzoek gedaan. Daarbij werden sporen gevonden uit de ijzertijd, de bronstijd en zelfs de steentijd. De perioden zijn genoemd naar het materiaal dat de mensen in die periode gebruikten om hun werktuigen te maken. Het is lastig om eenvoudig aan te geven van wanneer tot wanneer die tijdsperioden waren, omdat dat per gebied verschilt. In Brabant begon de ijzertijd omstreeks 700 vóór Christus. De bronstijd was daarvoor; die begon ongeveer 2000 vóór Christus. En daarvoor was het stenen tijdperk. De oudste voorwerpen die archeologen in Brabant hebben gevonden dateren uit de periode van ca. 75.000-50.000 vóór Christus.

Vaak kiezen gemeenten één duidelijke periode om hun straatnamen op te baseren. In de Haagse wijk Ypenburg liggen straten zoals Vuursteen, Vuistbijl en Pijlpunt; allemaal duidelijk gebaseerd op de steentijd. In Tiel hebben ze met de Tegulastraat, de Amforastraat, de Doliumstraat en de Fibulastraat duidelijk voor de Romeinse tijd gekozen. Maar in Oosterhout hebben ze voorwerpen gevonden uit de steentijd, de ijzertijd én de bronstijd. En dus heeft men maar straatnamen gekozen die naar alledrie die perioden verwijzen.

Tijd voor een quiz

Denk nou niet dat het een zooitje wordt, met al die perioden door elkaar. Ze hebben er heus wel even goed over nagedacht. Wethouder Janse legt uit: "Om de vindbaarheid van de straten te bevorderen, zijn de straatnamen zo veel mogelijk per periode bij elkaar gezet. IJzertijd bij ijzertijd, bronstijd bij bronstijd en steentijd bij steentijd." Dat klinkt wel logisch, want zo worden straatnamen in de praktijk vaak ook gebruikt. Als iemand je de weg vraagt naar de Vincent van Goghstraat, dan weet je misschien niet precies waar die ligt, maar wel dat je hem naar de schilderswijk moet sturen. Ben je op zoek naar de Kastanjelaan en zie je een bordje 'Lindelaan', dan heb je toch goede reden om aan te nemen dat je in de buurt bent. Op zich dus slim bedacht om de straatnamen per periode te ordenen. Maar is het ook duidelijk? Tijd voor een straatnamenquiz.

Ik noem dadelijk de straatnamen die men in Oosterhout heeft vastgesteld. De opdracht is simpel: verdeel de straatnamen in drie groepen, dus ijzertijd bij ijzertijd, bronstijd bij bronstijd en steentijd bij steentijd. Precies zoals de wethouder het zegt. Ik begin met drie makkelijke straatnamen om erin te komen, daarna wordt het misschien wat lastiger. Hier komen de straatnamen: Bronstijd, IJzertijd, Steentijd, Amfora, Broekbos, Dolium, Drenkkuil, Erfpad, Gebint, Hamerbijl, Heideven, Jachtkamp, Karrespoor, Kling, Leempad, Middenstaander, Napoleonshoed, Paalspoor, Pijlpunt, Ploegschaar, Slijpsteen, Spieker, Stuifduin, Tegula, Vuursteen en Wandgreppel.

En? Viel het mee of viel het tegen? Amfora, Dolium, Tegula, Pijlpunt en Vuursteen had ik hierboven al genoemd. Die waren dus makkelijk. Maar bij die andere namen zaten behoorlijk wat twijfelgevallen - voor mij in ieder geval wel. Ik denk dat ik wacht tot alle straatnamen in Oosterhout een plekje op de kaart hebben gekregen. Dan kan ik waarschijnlijk wel zien bij welke periode de namen horen. Zo leer ik er misschien ook nog wat van. Dat is dan ook wel weer een leuk aspect van straatnaamgeving.

Bron: BN de Stem