Doorgaan naar hoofdcontent

Anna van der Aar de Sterke - over een vergeten vrouwe

Anna van der Aar de Sterke - wie herinnert zich haar nog? De Delftse jonkvrouwe richtte in 1782 een vrouwelijk dichtgenootschap op, in een tijd dat dichten in verenigingsverband nog echt een mannending was. Ze was wel lid van een paar van die mannelijke genootschappen, maar als vrouw mocht ze niet deelnemen aan de voorleesavonden. En dus besloot ze - geheel tegen de gewoonte van die tijd in - om dan maar zelf een club voor vrouwen op te richten. "Wat genoegen, hartvriendinne! Heden is het reeds twee jaar, dat we in ongestoorde vriendschap weeklyks komen bij elkaar", zo dichtte ze in 1784. Nee, de dichtwerken van het genootschap waren niet zo verheven en nog erg prozaĂ¯sch.

In februari 2021 was Anna ineens volop in het nieuws nadat de Leidse literatuurstudente Evi Dijcks het vergeten vrouwengenootschap had herontdekt. En zoals dat wel vaker gaat, werd er her en der meteen geroepen dat de jonkvrouwe wel een straatnaam in Delft verdient. Een paar maanden later hoor je daar niemand meer over. Anna van der Aar de Sterke - wie herinnert zich haar nog?

Zo gaat dat met veel gedenkwaardige personen in het nieuws: voor je het doorhebt zijn ze weer vergeten. Een eigen straatnaam had nou juist kunnen helpen om ze in onze herinnering voort te laten leven. Voor Anna zou dat in Delft misschien in de Voorhof kunnen, tussen de andere dichters. Of in de Westlandhof, tussen de andere vrouwen die voor hun rechten opkwamen. Of anders in de Binnenstad, waar ze ooit woonde. Hopelijk zijn we haar nog niet vergeten op het moment dat daar ergens een nieuwe straat wordt aangelegd.

(Dit artikel is eerder in iets andere vorm verschenen als column in het cultuurhistorisch magazine Delf.)

Reacties

Leo zei…
Weer een leuk berichtje, maar wat bedoel je met "de dichtwerken van het genootschap waren nog niet erg prozaĂ¯sch"? Het rijmpje vond ik namelijk bij uitstek prozaĂ¯sch. Overigens zou dit wel een lastige straatnaam worden.
Dinx zei…
@Leo:
Je hebt helemaal gelijk, ik bedoelde juist het tegenovergestelde. Ik heb het aangepast.

Populaire posts van deze blog

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht . Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen . Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul , Szydlowskiplein of Wroetende Mol , of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg . Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht. Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin s...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Drie grenzenweg? Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit. Neutraal Moresnet? Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de lan...