Doorgaan naar hoofdcontent

Over kummel, komijn en koriander - lekker verdwalen in de k-k-kruidenbuurt

Ik houd wel van koken, maar ik ben geen topkok. Ik kan overweg met de belangrijkste kruiden en specerijen, maar ik moet bijvoorbeeld altijd even nadenken bij kummel, komijn en kardemom. Het helpt ook niet dat ze allemaal met dezelfde letter beginnen. En dan heb je ook nog kerrie, koriander, karwij (blijkt een ander woord voor kummel te zijn), ketoembar (wat gewoon koriander is), kaneel, kruidnagel, kurkuma, koenjit en kervel. 

Dat zijn genoeg kruiden met een k om een hele kruidenbuurt met straatnamen te vullen, denk ik dan. Ik heb het eens opgezocht en er zijn in Nederland al negen straten naar komijn genoemd, vijftien naar karwij (en ook nog een paar naar kummel) en meer dan dertig naar koriander. Almere heeft bijvoorbeeld een buurt waar een Kummelstraat, Kruidnagelstraat, Kaneelstraat en Korianderweg liggen. In Klazienaveen hebben ze straten met namen zoals Koriander, Kummel, Komijn en Kruizemunt - die laatste had ik hierboven nog niet eens genoemd. En in Veghel kun je wonen in straten zoals Komijnveld, Karwijveld, Kaneelveld of Kerrieveld. Maar in al die buurten liggen de k-kruidenstraten tussen straten die naar kruiden zijn genoemd die met andere letters beginnen.

Er zijn in Nederland tientallen kruidenbuurten, maar bij de meeste daarvan gaat het om andere kruiden. In de jaren tachtig van de vorige eeuw werd het ineens bijzonder populair om de straten in nieuwbouwwijken namen te geven die allemaal op -kruid eindigden. Mensen kwamen in die wijken dus te wonen straten met namen zoals Penningkruid, Fluitekruid, Gipskruid of Speenkruid. Een achtervoegsel zoals -straat of -weg vond men niet meer nodig. Je zag dat overigens ook - maar in mindere mate - met straatnamen die op -gras of -mos eindigden. Nederland heeft op dit moment 450 straatnamen die op -kruid eindigen, en de meeste daarvan liggen in kruidenbuurten.

Waar het in de jaren tachtig en negentig een trend was om een zekere uniformiteit te krijgen in de straatnamen van één wijk door ze allemaal een zelfde achtervoegsel te geven, doet men dat de laatste jaren juist door de straten namen te geven die met hetzelfde woord of dezelfde letter beginnen. In Barendrecht ligt bijvoorbeeld een wijk waar de namen van alle straten beginnen met Rieder (dat verwijst naar het gebied dat in de middeleeuwen Riederwaard heette); als achtervoegsels heeft men gekozen voor woorden als -delft, -werf, -veld, -slee, -meet, -beemd en -hof. En in Eindhoven hebben ze zo een wijk waar meer dan twintig straatnamen allemaal met Zand- beginnen. Je kunt daar van de Zandoever via de Zandschuit naar de Zandkrab rijden, en dan verder via de Zandschelp, de Zandgolf en de Zandhagedis naar het Zandstrand. In de buurten in de directe omgeving beginnen alle straatnamen met Gras-, Water- en Bos-. Op zich is het een leuke nieuwe aanpak, maar het is wel verwarrend dat je de Bosuil niet in de vogelbuurt moet zoeken maar in de Bosbuurt.

In de Tilburgse wijk Reeshof koos men als thema ‘Nederlandse plaatsen met minder dan 20.000 inwoners’. In de wijk zelf wonen inmiddels meer dan 40.000 mensen verdeeld over tientallen straten. Om de enorme wijk toch nog een beetje overzichtelijk te houden, zijn de straatnamen geclusterd op beginletter. In de K-buurt kun je bijvoorbeeld wonen in de Krommeniestraat, de Kijkduinlaan, de Krabbendamstraat, de Kortgenestraat en de Kinderdijkstraat. En zo zijn er ook nog buurten met andere beginletters. Je hoeft alleen de eerste letter van de straatnaam te onthouden om de goede buurt te vinden. Maar als je dan vervolgens in die buurt bent aangekomen en alleen nog weet dat de straat naar een plaats met een K was genoemd, is het lastig verder zoeken.

Er zijn meer plaatsnamen met een k dan kruiden met een k, maar toch zijn er meer dan genoeg om een hele kruidenbuurt met straatnamen te vullen. Dat wordt een kruidig wijkje met smaakmakers zoals kummel, komijn, kardemom, kerrie, koriander, karwij, ketoembar, kaneel, kruidnagel, kurkuma, koenjit, kervel, kruizemunt en kalmoes. Maar ik zou er zelf wel verdwalen.

Reacties

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...