Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe straatnamen ons herinneren aan de watersnoodramp van 1953

Vandaag is het precies 64 jaar geleden dat bij een zware stormvloed grote delen van Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant onder water kwamen te staan. Er zijn verschillende straatnamen die ons aan de watersnoodramp herinneren.

De watersnoodramp vond plaats in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953. Die datum zie je in een aantal straatnamen terug: de 1-Februariweg (in Heijningen), de 1 februariweg (in Herkingen) en Plein 1 febr 1953 (in Nieuw-Vossemeer). Verspreid over het hele overstromingsgebied zijn er nog veel meer straatnamen die naar deze ramp verwijzen. Op een aantal plekken zijn bijvoorbeeld Nederlandse gemeentes vernoemd als dank voor de hulp die ze hebben geboden. Zo komt Stellendam aan een Haagsestraat en een Brielsestraat, Oude-Tonge aan een Haarlemmerstraat, Middelharnis aan een Doetinchemsestraat en Herkingen een Adoptieplein.

Veel hulp kwam van het Rode Kruis. Ooltgensplaat kreeg daarom later een Roode Kruislaan, in Oude-Tonge noemde men een straat naar dr. Johan Basting (de oprichter van het Nederlandse Rode Kruis) en in zowel Oude-Tonge als Stellendam werd een straat genoemd naar Henri Dunant (de oprichter van het internationale Rode Kruis). Zo werden er ook straten genoemd naar de brandweer en het Korps Mariniers (de Mariniersweg in Oude-Tonge), en zelfs naar de helikopter die bij de reddingswerkzaamheden werd ingezet (het Helicoptèreplein in Nieuwe-Tonge). Als dank voor de vele aandacht die de ramp in de internationale pers had gekregen, werd in Ouwerkerk de Weg van de Buitenlandse Pers aangelegd.

Na de ramp droegen veel landen bij aan de wederopbouw. Uit Oostenrijk en de Scandinavische landen kwamen veel bouwmaterialen en soms zelfs complete huizen. Om die steun te herdenken heeft Stad aan 't Haringvliet nu een Zweedsestraat en Goedereede een Oostenrijksestraat. In Herkingen zijn de beginletters van Zweden en Oostenrijk samengevoegd in de naam van het Zweosplein. In Nieuwe-Tonge kwamen Finse woningen aan het Finlandplein, Stellendam kreeg Noorse woningen aan de Koning Haakonstraat, en in Zuidzijde staan Zweedse woningen aan de Malmöstraat en aan de Stockholmstraat.

Bij de aanleg van de Rotterdamse wijk Pendrecht in de jaren vijftig koos men ervoor om de straten in de nieuwe wijk te noemen naar plaatsen die tijdens de watersnoodramp getroffen werden. Daar liggen nu dus onder andere de Wemeldingestraat, de Yersekestraat, de Serooskerkestraat en de Kamperlandsingel. Het centrale plein in Pendrecht heet Plein 1953. Het thema voor de straatnaamgeving is wel toepasselijk, omdat het oorspronkelijke dorp Pendrecht zelf grotendeels verdronken is tijdens de Sint Elisabethsvloed in 1421.

De watersnoodramp was aanleiding voor het Deltaplan en de aanleg van de Deltawerken. Er zijn in Zuid-Holland en Zeeland tientallen straten naar iets met 'Delta' genoemd. Den Haag kreeg in 1968 bijvoorbeeld een Deltaplein. In de zomer van 1964 werd de opening van de Haringvlietbrug gevierd met de grootse manifestatie Fluzi: 'Flakkee uit zijn isolement'. In Dirksland heeft men toen een straat de Fluzistraat genoemd.




Vanaf 21 februari 2017 is mijn boek Over straatnamen met name in de boekwinkel verkrijgbaar. Het is een vrolijk en informatief boek vol met verhalen, voorbeelden, feiten en fabels over straatnamen. Bovenstaand verhaal over de straatnamen die herinneren aan de watersnoodramp staat er toevallig ook in.

Reacties

(via Twitter) zei…
Mooi artikel. Kom uit Schouwen-Duiveland. Ook Hammarskjőldlaan en Sandstrőmstraat herinneren aan de Scandinavische hulp.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Een korte geschiedenis van de Tweede Wereldoorlog en de bevrijding, in 40 straatnamen

Er zijn in Nederland ruim veertig straten naar een specifieke datum genoemd, van de 7 Januaristraat in Maastricht tot aan de Drie Decembersingel in Venlo. Die datumstraatnamen verwijzen bijna allemaal naar een gebeurtenis in de Tweede Wereldoorlog. Samen vertellen ze in het kort het verloop van de oorlog in Nederland, en ze laten ook mooi zien hoe de bevrijding door Nederland trok.

De Tweede Wereldoorlog begon op 1 september 1939 toen het Duitse leger Polen binnenviel. Twee dagen later verklaarde Duitsland de oorlog aan het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Nederland verklaarde zich neutraal en probeerde zo buiten de oorlog te blijven. Dat was niet zo makkelijk. Op 9 november 1939 werden in Venlo twee Britse agenten van de Secret Intelligence Service gevangen genomen door de Duitse Sicherheitsdienst. Er was ook een Nederlandse officier aanwezig bij het zogenoemde 'Venlo-incident', en Hitler gebruikte dat als aanleiding om op 10 mei 1940 Nederland binnen te vallen. Het Nederlan…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…