Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe straatnamen ons herinneren aan de watersnoodramp van 1953

Vandaag is het precies 64 jaar geleden dat bij een zware stormvloed grote delen van Zuid-Holland, Zeeland en Noord-Brabant onder water kwamen te staan. Er liggen op allerlei plekken straten waarvan de namen ons aan de watersnoodramp herinneren.

De watersnoodramp vond plaats in de nacht van 31 januari op 1 februari 1953. Die datum zie je in een aantal straatnamen terug: de 1-Februariweg (in Heijningen), de 1 februariweg (in Herkingen) en Plein 1 febr 1953 (in Nieuw-Vossemeer). Verspreid over het hele overstromingsgebied zijn er nog veel meer straatnamen die naar deze ramp verwijzen. Op een aantal plekken zijn bijvoorbeeld Nederlandse gemeentes vernoemd als dank voor de hulp die ze hebben geboden. Zo komt Stellendam aan een Haagsestraat en een Brielsestraat, Oude-Tonge aan een Haarlemmerstraat, Middelharnis aan een Doetinchemsestraat en Herkingen een Adoptieplein.

Veel hulp kwam van het Rode Kruis. Ooltgensplaat kreeg daarom later een Roode Kruislaan, in Oude-Tonge noemde men een straat naar dr. Johan Basting (de oprichter van het Nederlandse Rode Kruis) en in zowel Oude-Tonge als Stellendam werd een straat genoemd naar Henri Dunant (de oprichter van het internationale Rode Kruis). Zo werden er ook straten genoemd naar de brandweer en het Korps Mariniers (de Mariniersweg in Oude-Tonge), en zelfs naar de helikopter die bij de reddingswerkzaamheden werd ingezet (het Helicoptèreplein in Nieuwe-Tonge). Als dank voor de vele aandacht die de ramp in de internationale pers had gekregen, werd in Ouwerkerk de Weg van de Buitenlandse Pers aangelegd.

Na de ramp droegen veel landen bij aan de wederopbouw. Uit Oostenrijk en de Scandinavische landen kwamen veel bouwmaterialen en soms zelfs complete huizen. Om die steun te herdenken heeft Stad aan 't Haringvliet nu een Zweedsestraat en Goedereede een Oostenrijksestraat. In Herkingen zijn de beginletters van Zweden en Oostenrijk samengevoegd in de naam van het Zweosplein. In Nieuwe-Tonge kwamen Finse woningen aan het Finlandplein, Stellendam kreeg Noorse woningen aan de Koning Haakonstraat, en in Zuidzijde staan Zweedse woningen aan de Malmöstraat en aan de Stockholmstraat. In Nieuwendijk herinneren zelfs bijna alle straatnamen aan de hulp na de watersnoodramp.

Bij de aanleg van de Rotterdamse wijk Pendrecht in de jaren vijftig koos men ervoor om de straten in de nieuwe wijk te noemen naar plaatsen die tijdens de watersnoodramp getroffen werden. Daar liggen nu dus onder andere de Wemeldingestraat, de Yersekestraat, de Serooskerkestraat en de Kamperlandsingel. Het centrale plein in Pendrecht heet Plein 1953. Het thema voor de straatnaamgeving is wel toepasselijk, omdat het oorspronkelijke dorp Pendrecht zelf grotendeels verdronken is tijdens de Sint Elisabethsvloed in 1421.

De watersnoodramp was aanleiding voor het Deltaplan en de aanleg van de Deltawerken. Er zijn in Zuid-Holland en Zeeland tientallen straten naar iets met 'Delta' genoemd. Den Haag kreeg in 1968 bijvoorbeeld een Deltaplein. In de zomer van 1964 werd de opening van de Haringvlietbrug gevierd met de grootse manifestatie Fluzi: 'Flakkee uit zijn isolement'. In Dirksland heeft men toen een straat de Fluzistraat genoemd.




Vanaf 21 februari 2017 is mijn boek Over straatnamen met name in de boekwinkel verkrijgbaar. Het is een vrolijk en informatief boek vol met verhalen, voorbeelden, feiten en fabels over straatnamen. Bovenstaand verhaal over de straatnamen die herinneren aan de watersnoodramp staat er toevallig ook in.

Reacties

(via Twitter) zei…
Mooi artikel. Kom uit Schouwen-Duiveland. Ook Hammarskjőldlaan en Sandstrőmstraat herinneren aan de Scandinavische hulp.

Populaire posts van deze blog

Van Busbaan naar Beneden Rijkersloot - over alle gewijzigde straatnamen van 2024

Er wordt de laatste jaren veel gediscussieerd over straatnamen. Helden waar ooit een straat naar genoemd is vallen van hun voetstuk omdat ze in verband worden gebracht met slavernij, fout waren in de oorlog of andere misstanden hebben begaan. In dat soort discussies wordt vaak ook geroepen dat de vernoemde personen geen straatnaam verdienen en de straat dus hernoemd zou moeten worden. "Ze pakken ons onze straatnamen af!", roepen anderen dan weer. Maar gemeentes houden er helemaal niet van om straten een andere naam te geven. Ik krijg regelmatig de vraag hoeveel straatnamen er in Nederland worden gewijzigd. Voor het antwoord op die vraag heb ik me eens verdiept in alle straatnaamwijzigingen van 2024. Alle straatnamen van Nederland worden geregistreerd in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In dat bestand worden ook de wijzigingen bijgehouden. Bert Hubert stuurde me een bestand met al deze wijzigingen in de BAG-database (waarvoor veel dank!). Dat bestand vormt de b...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van...