Doorgaan naar hoofdcontent

Straatnamen in het Fries - over strjitten, leanen en buorren

Als ik ergens ben waar ik niet zo vaak kom, let ik natuurlijk altijd op de straatnaamborden. Onlangs was ik een lang weekend in Friesland en daar viel het me op dat heel veel straatnamen op strjitte, wei, paad, leane, dyk of tĂºn eindigen. Dat is op zich niet vreemd, want veel straatnamen worden officieel in het Fries geschreven. De woorden die ik net noemde, zijn gewoon Fries voor straat, weg, pad, laan, dijk en tuin. Ik zag ook straten die op reed eindigen; reed is een oude Friese variant op (op)rit en het Engelse road, en dus een ander woord voor weg. Maar ik zag ook ontzettend veel straatnamen met buorren erin, en daar kon ik zo snel even niks van maken.

Ik heb eens opgezocht wat buorren betekent, en het is eigenlijk heel simpel. Het is gewoon Fries voor 'buurt', 'buurtschap' of 'buren' - dat had ik eigenlijk ook wel kunnen raden. Het woord wordt vaak gebruikt om de hoofdstraat van een dorp aan te duiden, maar het kan ook voor een huizenblok of een buurtje in het centrum worden gebruikt. Vaak heeft een dorp ook meer dan één buorren.

Je hebt buorren in allerlei soorten en maten. Zo heb je de Greate Buorren en de Lytse Buorren (Grote straat en Kleine straat), de Alde Buorren en de Nije Buorren (Oude straat en Nieuwe straat), de Easterbuorren en de Westerbuorren (Oosterstraat en Westerstraat), de Binnenbuorren en de BĂ»tenbuorren (Binnenstraat en Buitenstraat), de Fiskersbuorren en de Skippersbuorren (Vissersstraat en Schippersstraat), en de Tsjerkebuorren, de Spoarbuorren, de MĂ»nebuorren en de BrĂªgebuorren (Kerkstraat, Spoorstraat, Molenstraat en Brugstraat). In totaal liggen er ruim 200 straten in Friesland met 'buorren' in de naam. Een op de vijf daarvan heet gewoon Buorren of De Buorren.

Mooi. Ik zeg altijd maar zo: "Better goeie buorren, as fiere freonen!"

Reacties

Anoniem zei…
In Kootstertille heb je de Tillebuorren.
Anoniem zei…
Bedankt voor de uitleg en zo leuk geschreven! Wij gaan in Friesland wonen en ik zat ook met dat woord buorren in mijn maag :-). Volgende stap is uitvissen hoe je het uitspreekt, want ik ga in ieder geval proberen iets van dat Fries op te pikken. Kan al wel een Fries nadoen die Nederlands praat.
oosterhagen zei…
Buorren spreek je gewoon uit als "Bworre" . Beetje achter in de mond, geen nadruk op de w maar wel een vette Ă³, die laatste n is heel zwak.

Wil je echt laten blijken waar je vandaan komt dan zeg je "bu-oorren". Weet elke Fries dat je uit Holland komt.

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

De Lotgevallen van de bewoners van de Ferdinand Huycklaan - over een huisnummerklucht in Soest

Wat doe je als gemeente wanneer er tientallen woningen gebouwd gaan worden aan een nieuwe zijstraat van een bestaande weg? De gemeente Soest laat in de situatie rondom de Ferdinand Huycklaan zien hoe je er makkelijk een potje van maakt. Het gevolg is dat de bewoners van nummer 20 nu niet alleen post krijgen die voor een van de nieuwe woningen bedoeld is, maar ook pakketjes, bouwmaterialen en energiecontracten. Met alle overlast van dien. De Soestse Ferdinand Huycklaan bestaat al ruim honderd jaar. De straat is in 1923 genoemd naar de hoofdpersoon van de roman De Lotgevallen van Ferdinand Huyck van Jacob van Lennep. In het boek bezoekt Ferdinand herberg De Drie Ringen die hier in de buurt stond. Heel toepasselijk dus dat hij hier vernoemd is. Een zijstraat is genoemd naar Jacob van Lennep zelf, terwijl bijvoorbeeld ook de schrijvers Bilderdijk, Wolkers, Wolff en Deken vernoemd zijn. Tot zover is er nog geen probleem. Maar toen kwam er nieuwbouw op het terrein tussen de Ferdinand Huyck...

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...