Onlangs moest ik naar de Lepelaar in Sassenheim. "Aha, de vogelbuurt", dacht ik meteen. Ik zocht de route op in mijn routeplanner en zag op de kaart dat de omliggende straten Snip, Pelikaan, Buizerd, Uiver en Postduif heetten. "Inderdaad de vogelbuurt", dacht ik zonder nadenken. Vlak voordat ik op de bestemming aankwam, leidde de routeplanner me linksaf de Vliegeniersweg in. En toen ik die straatnaam zag, viel het kwartje pas...
Het is helemaal niet de vogelbuurt, het is de vliegtuigenbuurt! Want Postduif, Pelikaan, Snip, Uiver, Buizerd en Lepelaar zijn allemaal namen van Nederlandse vliegtuigen uit het begin van de twintigste eeuw. Ik had het ook best kunnen weten, want 'postduif' is geen officiële naam van een vogelsoort en het is dus helemaal niet logisch om daar een straat in de vogelbuurt naar te noemen. De Postduif in Sassenheim is ook de enige straat in Nederland die naar de postduif genoemd is. De Uiver is ook een opvallende straatnaam, want 'uiver' is ook niet de officiële naam van een vogel maar een dialectwoord voor de 'ooievaar'. Er zijn echter in Nederland wel meer plaatsen met vogelbuurten waar een straat naar de uiver is genoemd, dus dat is op zich niet verdacht. Aan het eind van de Vliegeniersweg ligt echter ook een buurt waar de straten zijn genoemd naar Nederlandse luchtvaartpioniers zoals Fokker, Plesman, Viruly en Geysendorffer. Als je dat weet, denk je bij de straatnaam Uiver natuurlijk meteen aan een vliegtuig en niet aan een vogel.
De Uiver was een Douglas DC-2-115A die in september 1934 door KLM in gebruik werd genomen met als registratienummer PH-AJU. KLM gaf de vliegtuigen in die tijd de naam van een vogel waarvan de eerste letter gelijk is aan die van de laatste letter van het registratienummer. Zo kreeg het vliegtuig met registratienummer PH-AIS de naam 'Snip' en werd de PH-AIP 'Pelikaan' genoemd. Toen de PH-AJU in gebruik werd genomen, hadden ze al een vliegtuig met de naam Uil en blijkbaar konden ze voor de PH-AJU geen andere vogel bedenken met een U. En dus koos men heel creatief voor het woord voor de ooievaar in Gelders dialect. De Uiver werd in oktober 1934 direct beroemd door de deelname aan een grote vliegrace naar Melbourne over bijna 20.000 kilometer; het Nederlandse vliegtuig arriveerde na 90 uur en 17 minuten als tweede van de twintig deelnemers, en werd winnaar in het handicapklassement. Dat had het begin van een fraaie carriere kunnen zijn, maar twee maanden later verongelukte de Uiver in slecht weer tijdens een vlucht van Amsterdam naar Batavia.
De overwinning in de Melbourne-race maakte de Uiver direct beroemd. De bemanningsleden werden bij terugkomst in Nederland als helden onthaald. Er werden Uiver-festiviteiten georganiseerd, Uiver-memorabilia verkocht en Uiver-liedjes geschreven. En er kwamen Uiver-straten. Er zijn in Nederland op dit moment bijna dertig straatnamen die naar de Uiver genoemd zijn. In enkele gevallen liggen die straten in buurten waar alle straten naar oude vliegtuigen zijn genoemd, zoals de Uiver in Sassenheim en de Uiverweg in Schiphol Zuid. Maar het komt veel vaker voor dat de Uiver-straten gewoon in een vogelbuurt liggen, waar de namen van de andere vogels helemaal niet naar vliegtuigen verwijzen. In die gevallen heeft de populariteit van het vliegtuig ervoor gezorgd dat men de naam Uiver verkoos boven de naam Ooievaar. De ooievaar zelf is trouwens ook populair want daar zijn meer dan zeventig straten naar genoemd. Delft is een bijzonder geval want daar hebben ze in één wijk een Ooievaarstraat en een Uiverstraat, op nog geen vijftig meter van elkaar. Die straten kregen hun naam in 1984, precies vijftig jaar na de vlucht van de Uiver.
De Uiver is Sassenheim is dus niet naar een vogel genoemd maar naar het beroemde vliegtuig dat tachtig jaar geleden vloog. En zo zijn ook die andere straten in deze buurt allemaal naar vliegtuigen genoemd. Met de Postduif (een Fokker F-VII) maakte KLM in 1927 de eerste officiële postvlucht van Amsterdam naar Batavia en weer terug. De Snip en de Pelikaan waren beide Fokker-vliegtuigen van het type F.XVIII; met de Snip maakte KLM in 1934 de eerste trans-Atlantische vlucht. De Buizerd was een Douglas DC-3-194C uit 1937 en de Lepelaar een Lockheed 14WF62 Super Electra uit 1938.
Ik ben wel benieuwd hoeveel inwoners van deze buurt in Sassenheim dit allemaal weten.
Tja, zo gaat dat dan bij mij. Het ene moment ben ik achteloos op weg naar een van de vele vogelbuurten van Nederland, en het volgende moment zit ik met mijn hoofd in de wolken tussen de luchtvaartpioniers, de vliegtuigen en de postvluchten. En dat allemaal door die vermaledijde straatnamen.
De Uiver was een Douglas DC-2-115A die in september 1934 door KLM in gebruik werd genomen met als registratienummer PH-AJU. KLM gaf de vliegtuigen in die tijd de naam van een vogel waarvan de eerste letter gelijk is aan die van de laatste letter van het registratienummer. Zo kreeg het vliegtuig met registratienummer PH-AIS de naam 'Snip' en werd de PH-AIP 'Pelikaan' genoemd. Toen de PH-AJU in gebruik werd genomen, hadden ze al een vliegtuig met de naam Uil en blijkbaar konden ze voor de PH-AJU geen andere vogel bedenken met een U. En dus koos men heel creatief voor het woord voor de ooievaar in Gelders dialect. De Uiver werd in oktober 1934 direct beroemd door de deelname aan een grote vliegrace naar Melbourne over bijna 20.000 kilometer; het Nederlandse vliegtuig arriveerde na 90 uur en 17 minuten als tweede van de twintig deelnemers, en werd winnaar in het handicapklassement. Dat had het begin van een fraaie carriere kunnen zijn, maar twee maanden later verongelukte de Uiver in slecht weer tijdens een vlucht van Amsterdam naar Batavia.
De overwinning in de Melbourne-race maakte de Uiver direct beroemd. De bemanningsleden werden bij terugkomst in Nederland als helden onthaald. Er werden Uiver-festiviteiten georganiseerd, Uiver-memorabilia verkocht en Uiver-liedjes geschreven. En er kwamen Uiver-straten. Er zijn in Nederland op dit moment bijna dertig straatnamen die naar de Uiver genoemd zijn. In enkele gevallen liggen die straten in buurten waar alle straten naar oude vliegtuigen zijn genoemd, zoals de Uiver in Sassenheim en de Uiverweg in Schiphol Zuid. Maar het komt veel vaker voor dat de Uiver-straten gewoon in een vogelbuurt liggen, waar de namen van de andere vogels helemaal niet naar vliegtuigen verwijzen. In die gevallen heeft de populariteit van het vliegtuig ervoor gezorgd dat men de naam Uiver verkoos boven de naam Ooievaar. De ooievaar zelf is trouwens ook populair want daar zijn meer dan zeventig straten naar genoemd. Delft is een bijzonder geval want daar hebben ze in één wijk een Ooievaarstraat en een Uiverstraat, op nog geen vijftig meter van elkaar. Die straten kregen hun naam in 1984, precies vijftig jaar na de vlucht van de Uiver.
De Uiver is Sassenheim is dus niet naar een vogel genoemd maar naar het beroemde vliegtuig dat tachtig jaar geleden vloog. En zo zijn ook die andere straten in deze buurt allemaal naar vliegtuigen genoemd. Met de Postduif (een Fokker F-VII) maakte KLM in 1927 de eerste officiële postvlucht van Amsterdam naar Batavia en weer terug. De Snip en de Pelikaan waren beide Fokker-vliegtuigen van het type F.XVIII; met de Snip maakte KLM in 1934 de eerste trans-Atlantische vlucht. De Buizerd was een Douglas DC-3-194C uit 1937 en de Lepelaar een Lockheed 14WF62 Super Electra uit 1938.
Ik ben wel benieuwd hoeveel inwoners van deze buurt in Sassenheim dit allemaal weten.
Tja, zo gaat dat dan bij mij. Het ene moment ben ik achteloos op weg naar een van de vele vogelbuurten van Nederland, en het volgende moment zit ik met mijn hoofd in de wolken tussen de luchtvaartpioniers, de vliegtuigen en de postvluchten. En dat allemaal door die vermaledijde straatnamen.
Reacties