Doorgaan naar hoofdcontent

Van Abel Tasmanstraat tot Zanddijk: Den Helder is eigenlijk net Dordrecht!

Heb je dat ook wel eens: dat je door Den Helder loopt en steeds weer het gevoel hebt dat je in Dordrecht bent? Dat is helemaal niet zo vreemd, want bijna twintig procent van de straatnamen in Den Helder komt ook in Dordrecht voor.

Den Helder heeft 462 straatnamen en Dordrecht heeft er 1057. Er zit behoorlijk wat overlap in de straatnamen van deze twee steden. Zo hebben ze allebei een Abel Tasmanstraat, een Buys Ballotstraat, een Cronjéstraat, een Dommelstraat en een Zanddijk. In totaal hebben ze zo 87 straatnamen dubbel; dat is voor Den Helder dus 18,8% van alle straatnamen. Even ter vergelijking: Den Helder heeft maar 5% van de straatnamen dubbel met Doetinchem en 6% met Delft.

Hoe komen Den Helder en Dordrecht aan zo veel dubbele straatnamen? Het helpt enorm dat ze allebei een bloemenbuurt hebben (met een onder andere een Anjelierstraat en een Rozenstraat), een Indische buurt hebben (met bijvoorbeeld een Javastraat en een Lombokstraat), een buurt met bomen en heesters (met een Kamperfoeliestraat en Lijsterbesstraat), een rivierenbuurt (met een Maasstraat en Merwedestraat), een schepenbuurt (met een Klipperstraat en Kotterstraat), een vogelbuurt (met een Kievitstraat en Reigerstraat), een buurt met ontdekkingsreizigers (met een Abel Tasmanstraat en een Jacob van Heemskerckstraat), een buurt met wetenschappers (met een Buys Ballotstraat en een Huygensstraat), een buurt met Zuid-Afrikanen (met een Cronjéstraat en een De la Reystraat) en dan ook nog wat algemeen populaire namen zoals de Nieuwstraat, de Schoolstraat, de Sportlaan en de Molenstraat. Met deze thema's hebben we al een goed deel van de dubbele namen gehad.

We hebben natuurlijk de mazzel dat beide steden voor deze straten ook precies dezelfde achtervoegsels hebben gekozen. Het gaat ook wel eens fout: in de buurt waar wetenschappers vernoemd zijn heeft Dordrecht een Lorentzstraat en Den Helder een H.A. Lorentzstraat; die tellen dus niet mee als dubbel. En zo tellen ook de Biesboschstraat (Dordrecht) en de Biesbosstraat (Den Helder) niet mee, de Borneostraat (Dordrecht) en de Borneolaan (Den Helder) niet, en ook de Brouwersdijk (Dordrecht) en de Brouwerstraat (Den Helder) niet. Ondanks dat hebben ze dus toch nog behoorlijk wat straatnamen die precies hetzelfde zijn. Als ze beter hun best hadden gedaan, hadden ze in Den Helder best boven de twintig procent kunnen komen!

Tussen de straatnamen die Den Helder en Dordrecht allebei hebben, zitten er een paar die haast uniek zijn. Dat maakt het extra bijzonder. De Brikstraat en de Kofstraat liggen zowel in Den Helder als in Dordrecht, maar ze komen daarnaast allebei nog maar in drie andere (verschillende) plaatsen in Nederland voor. Den Helder en Dordrecht hebben ook allebei de combinatie van een Visstraat en een Vismarkt, en die combinatie komt daarnaast alleen nog in Den Bosch voor. 

Het is best bijzonder dat deze twee plaatsen bijna twintig procent van de straatnamen dubbel hebben. Er zijn namelijk ont-zet-tend veel combinaties van Nederlandse plaatsen die niet één straatnaam hetzelfde hebben. Van de plaatsen met meer dan 100 straatnamen gaat het dan echt om vele duizenden combinaties. Bijvoorbeeld: Heemskerk en Drachten hebben allebei meer dan 400 straatnamen, en toch hebben ze er niet één dubbel. Hetzelfde geldt voor Leusden en Dongen, en voor Goes en Houten. Houten heeft meer dan vijfhonderd straatnamen (583 om precies te zijn), net als Oosterhout (662), Oss (746) en Lelystad (968), en toch heeft Houten met ieder van die plaatsen slechts één straatnaam overlap. Met Oosterhout is dat de Ambachtsweg, met Oss de Schoolstraat, en Lelystad deelt alleen de Boterbloemhof met Houten. Houten is dus best bijzonder; daar zal ik ooit nog eens wat uitgebreider op terugkomen.

Terug naar Dordrecht en Den Helder. Het is dus inderdaad best bijzonder dat deze twee plaatsen bijna twintig procent van de straatnamen hetzelfde hebben, maar dat is nog geen record. Voor kleine plaatsjes met slechts enkele straten is het veel te gemakkelijk om een hoog percentage te halen, dus die laat ik weer even buiten beschouwing. Voor de plaatsen die meer dan 100 straten hebben, zijn de toppers Wormerveer (34% van de straten komt ook in Amsterdam voor, 30% ook in Utrecht, en 28% in Enschede), Badhoevedorp (30% van de straten komt ook in Amersfoort voor, en 28% ook in Hilversum) en Musselkanaal (28% van de straten komt ook in Den Haag voor). Bij het kiezen van straatnamen is men in Wormerveer dus het meest, ehh... 'middle of the road'. Grote kans dus dat je je heel ergens anders waant als je weer eens door Wormerveer loopt.

(Met dank aan researchassistent Bobo, die voor dit verhaal wat leuke statistieken heeft verzameld.)


Reacties

Wouter zei…
Nou nou nou.... Een van Nederlands lelijkste steden met een heel mooie vergelijken, toe maar!
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

De Johan Cruijff Boulevard - over de geschiedenis van het begrip 'Engelse ziekte'

Eerder deze week werd bekend gemaakt dat de Arena boulevard in Amsterdam een nieuwe naam krijgt: hij heet voortgaan Johan Cruijff Boulevard. Iemand vroeg me waarom beide namen met een extra spatie geschreven zijn. Zou het niet logischer zijn om dat Arenaboulevard en Johan Cruijffboulevard te noemen? Ja, dat zou meer volgens de standaard zijn. In Amsterdam worden samenstellingen in bijna alle straatnamen aaneengeschreven, maar er zijn nog enkele uitzonderingen zoals de Fien de la Mar Straat en het Dwaze Moeders plein. Ook in de rest van het land komen dat soort straatnamen met extra spaties voor. Naar de reden voor dat spatiegebruik kan ik alleen maar gissen. Grote kans dat het gewoon komt door onzorgvuldigheid ergens in het proces. Pratend over die spatie kwam ook de term Engelse ziekte voorbij. Voor sommige mensen zijn 'onjuist spatiegebruik' en 'Engelse ziekte' synoniemen van elkaar. Voor anderen is 'Engelse ziekte' een ruimer begrip, waar ook het gebruik van …

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Is het Hub of Huub van Doorne? - over straatnamen die je anders schrijft

Stel je eens voor dat er een straat naar je wordt genoemd en dat men daarbij je naam verkeerd schrijft. En stel je nou eens voor dat je zelf het straatnaambord mag onthullen en dan voor het oog van de toegestroomde menigte ontdekt dat ze je naam verkeerd geschreven hebben. Dat gebeurde Hub van Doorne in 1965.
Hubert 'Hub' van Doorne was de oprichter van DAF. Hij werd geboren in 1900 in America (in Noord-Limburg) en verhuisde op zijn twaalfde naar Deurne. Daar begon hij in 1928 samen met zijn broer Wim een eigen bedrijf: Hub van Doorne's Machine Fabriek. Dat bedrijf ging een paar jaar later Van Doorne's Machinefabriek en Constructiewerkplaatsen heten, en weer een paar jaar later werd de naam Van Doorne's Aanhangwagenfabriek N.V. DAF. Het bedrijf maakte toen voornamelijk aanhangwagens voor gebruik in de landbouw. Het bedrijf groeide verder: in 1949 werden de eerste vrachtwagens geproduceerd en nadat Hub van Doorne de Variomatic had uitgevonden ('het pientere pookj…