Doorgaan naar hoofdcontent

Naar welke persoon zijn de meeste straatnamen genoemd... in één stad?

Op de ranglijst van personen waar de meeste straten naar genoemd zijn, staan Juliana, Beatrix en Bernhard bovenaan. Veel steden en dorpen hebben wel een Julianastraat of een Beatrixstraat. Heel soms komt het voor dat er in een plaats twee straatnamen naar één en dezelfde persoon zijn genoemd, maar dat is eigenlijk onhandig. Ik heb eens uitgezocht naar welke persoon de meeste straatnamen in één stad zijn genoemd.

Als er in een plaats al een straat naar Vincent van Gogh is genoemd, dan is de kans niet zo groot dat zijn broer Theo (of zijn verre achterneef Theo) er ook nog een straatnaam krijgt. Laat staan dat Vincent er zelf nog een tweede straatnaam bij krijgt. Stel je voor dat er op twee plaatsen in de stad een 'Vincent van Goghstraat 4' is, dat levert alleen maar problemen op. Toch komt het wel voor dat men in een stad een of meer varianten van een straatnaam gebruikt. Dan heet het fietspad langs de Vincent van Goghstraat bijvoorbeeld Vincent van Goghpad. Of het plein waar de straat op uitkomt, heet het Van Goghplein. Vaak gaat het dan om een pad of plein waar toch geen mensen aan wonen; dan valt het met de verwarring allemaal wel mee. Straat, pad, plein, gracht, kade... door te variëren met het achtervoegsel kun je al behoorlijk wat varianten maken.

Tegenwoordig verzint men meestal liever originele namen, maar vroeger bedacht men wel vaker variaties op bestaande straatnamen. Dan had je niet alleen de Westerstraat, maar liepen parallel daaraan - op zijn Amerikaans - ook nog de Tweede Westerstraat en de Derde Westerstraat. En de straat die daar dwars op liep, werd dan natuurlijk de Westerdwarsstraat genoemd. Van die dwarsstraten kon je er dan ook weer meerdere hebben. Zo bedacht men ook wel eens dat het verlengde van een reeds langer bestaande straat gewoon dezelfde naam moest krijgen, maar dan met 'Nieuwe' of 'Lange' ervoor. Als zo'n straat naar een persoon is genoemd, dan heb je dus binnen de kortste keren al zeven of acht straatnamen bij elkaar voor die ene persoon!

Laten we eens - niet geheel willekeurig - een persoon uitkiezen: de schrijver en diplomaat Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, die leefde in de zestiende eeuw. Hij was een goede vriend van Willem van Oranje, en ook een hele tijd een van zijn belangrijkste adviseurs. Hij staat bekend als de schrijver van het Wilhelmus, hoewel er helemaal geen bewijzen voor zijn dat hij het volkslied ook daadwerkelijk geschreven heeft. Zo iemand verdient wel een eigen straatnaam, zou je zeggen. Ik weet niet of het vanwege het Wilhelmus is of iets anders, maar op een of andere manier heeft Filips van Marnix van Sint-Aldegonde indruk gemaakt in Amsterdam; toen in 1820 de Amsterdamse stadswallen werden afgebroken, heeft men een deel van de nieuwe kade naar hem genoemd: de Marnixstraat.

De Marnixstraat loopt langs de rand van de Jordaan en is in totaal ongeveer 2,5 kilometer lang. De straat kruist natuurlijk allemaal dwarsstraten, en er ligt ook nog her en der een plein of plantsoen. Bij de naamgeving heeft men vooral niet geprobeerd om origineel te zijn, maar gewoon gekozen voor variaties op het thema. Als gevolg daarvan hebben ze in Amsterdam nu niet alleen een Marnixstraat, maar ook nog een Korte Marnixstraat, een Eerste Marnixdwarsstraat, een Tweede Marnixdwarsstraat, een Derde Marnixdwarsstraat, een Marnixkade, een Korte Marnixkade, een Eerste Marnixplantsoen, een Tweede Marnixplantsoen en een Marnixplein. Dat zijn tien (10!) straatnamen... allemaal genoemd naar Filips van Marnix van Sint-Aldegonde.

Reacties

Dat is inderdaad wel heel opmerkelijk!

Den Haag grossiert in straten die zijn vernoemd naar koningin Emma: Koningin Emmakade, Waldeck Pyrmontkade, Emmapark, Adelheidstraat, Emmastraat, Wilhelminastraat en Theresiastraat. (Emma heette voluit Adelheid Emma Wilhelmina Theresia, de Wilhelminastraat is dus níet naar koningin Wilhelmina genoemd! Zij heeft vlakbij wel de Helenastraat, de Paulinastraat en de Mariastraat, naar haar voornamen Wilhelmina Helena Paulina Maria.)
Dinx zei…
@Maarten:
Ha, wat leuk. Die kende ik nog niet. In Baarn hebben ze zoiets ook gedaan met de Adelheidlaan, Emmalaan, Wilhelminalaan en de Waldeck Pyrmontlaan.

Populaire posts van deze blog

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nóg een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiële woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiële woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...