Doorgaan naar hoofdcontent

Naar welke persoon zijn de meeste straatnamen genoemd... in één stad?

Op de ranglijst van personen waar de meeste straten naar genoemd zijn, staan Juliana, Beatrix en Bernhard bovenaan. Veel steden en dorpen hebben wel een Julianastraat of een Beatrixstraat. Heel soms komt het voor dat er in een plaats twee straatnamen naar één en dezelfde persoon zijn genoemd, maar dat is eigenlijk onhandig. Ik heb eens uitgezocht naar welke persoon de meeste straatnamen in één stad zijn genoemd.

Als er in een plaats al een straat naar Vincent van Gogh is genoemd, dan is de kans niet zo groot dat zijn broer Theo (of zijn verre achterneef Theo) er ook nog een straatnaam krijgt. Laat staan dat Vincent er zelf nog een tweede straatnaam bij krijgt. Stel je voor dat er op twee plaatsen in de stad een 'Vincent van Goghstraat 4' is, dat levert alleen maar problemen op. Toch komt het wel voor dat men in een stad een of meer varianten van een straatnaam gebruikt. Dan heet het fietspad langs de Vincent van Goghstraat bijvoorbeeld Vincent van Goghpad. Of het plein waar de straat op uitkomt, heet het Van Goghplein. Vaak gaat het dan om een pad of plein waar toch geen mensen aan wonen; dan valt het met de verwarring allemaal wel mee. Straat, pad, plein, gracht, kade... door te variëren met het achtervoegsel kun je al behoorlijk wat varianten maken.

Tegenwoordig verzint men meestal liever originele namen, maar vroeger bedacht men wel vaker variaties op bestaande straatnamen. Dan had je niet alleen de Westerstraat, maar liepen parallel daaraan - op zijn Amerikaans - ook nog de Tweede Westerstraat en de Derde Westerstraat. En de straat die daar dwars op liep, werd dan natuurlijk de Westerdwarsstraat genoemd. Van die dwarsstraten kon je er dan ook weer meerdere hebben. Zo bedacht men ook wel eens dat het verlengde van een reeds langer bestaande straat gewoon dezelfde naam moest krijgen, maar dan met 'Nieuwe' of 'Lange' ervoor. Als zo'n straat naar een persoon is genoemd, dan heb je dus binnen de kortste keren al zeven of acht straatnamen bij elkaar voor die ene persoon!

Laten we eens - niet geheel willekeurig - een persoon uitkiezen: de schrijver en diplomaat Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, die leefde in de zestiende eeuw. Hij was een goede vriend van Willem van Oranje, en ook een hele tijd een van zijn belangrijkste adviseurs. Hij staat bekend als de schrijver van het Wilhelmus, hoewel er helemaal geen bewijzen voor zijn dat hij het volkslied ook daadwerkelijk geschreven heeft. Zo iemand verdient wel een eigen straatnaam, zou je zeggen. Ik weet niet of het vanwege het Wilhelmus is of iets anders, maar op een of andere manier heeft Filips van Marnix van Sint-Aldegonde indruk gemaakt in Amsterdam; toen in 1820 de Amsterdamse stadswallen werden afgebroken, heeft men een deel van de nieuwe kade naar hem genoemd: de Marnixstraat.

De Marnixstraat loopt langs de rand van de Jordaan en is in totaal ongeveer 2,5 kilometer lang. De straat kruist natuurlijk allemaal dwarsstraten, en er ligt ook nog her en der een plein of plantsoen. Bij de naamgeving heeft men vooral niet geprobeerd om origineel te zijn, maar gewoon gekozen voor variaties op het thema. Als gevolg daarvan hebben ze in Amsterdam nu niet alleen een Marnixstraat, maar ook nog een Korte Marnixstraat, een Eerste Marnixdwarsstraat, een Tweede Marnixdwarsstraat, een Derde Marnixdwarsstraat, een Marnixkade, een Korte Marnixkade, een Eerste Marnixplantsoen, een Tweede Marnixplantsoen en een Marnixplein. Dat zijn tien (10!) straatnamen... allemaal genoemd naar Filips van Marnix van Sint-Aldegonde.

Reacties

Dat is inderdaad wel heel opmerkelijk!

Den Haag grossiert in straten die zijn vernoemd naar koningin Emma: Koningin Emmakade, Waldeck Pyrmontkade, Emmapark, Adelheidstraat, Emmastraat, Wilhelminastraat en Theresiastraat. (Emma heette voluit Adelheid Emma Wilhelmina Theresia, de Wilhelminastraat is dus níet naar koningin Wilhelmina genoemd! Zij heeft vlakbij wel de Helenastraat, de Paulinastraat en de Mariastraat, naar haar voornamen Wilhelmina Helena Paulina Maria.)
Dinx zei…
@Maarten:
Ha, wat leuk. Die kende ik nog niet. In Baarn hebben ze zoiets ook gedaan met de Adelheidlaan, Emmalaan, Wilhelminalaan en de Waldeck Pyrmontlaan.

Populaire posts van deze blog

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la

Van Nummer naar Klokhúsdyk - over Nederlandse plaatsen die maar één straatnaam hebben

In een stad waar regelmatig nieuwe buurten en wijken worden gebouwd, kun je af en toe helemaal los gaan bij het vaststellen van nieuwe straatnamen. Maar stel dat je een plaats hebt met maar één straat, wat voor naam geef je die dan? Noem je die straat gewoon naar de plaats zelf, naar iets uit de omgeving of misschien naar iemand die je leuk vindt? Denk goed na, want je mag dus maar één ding kiezen... Dat soort dingen vraag ik me dus soms af. Het is makkelijk om er antwoorden bij te vinden, want in de BAG staan maar 24 woonplaatsen waarvoor officieel niet meer dan één straatnaam is geregistreerd. Daarvan liggen er vijftien in Friesland, zes in Drenthe en ook eentje in Groningen, Noord-Holland en Utrecht. Ik vond in deze plaatsen zes verschillende soorten straatnamen. Vererving - In 1e Exloërmond, Balloërveld, Eleveld, Geelbroek, Oranje, Húns, Leons, Oudezijl, Noordeinde en Ossenwaard heet de enige straat gewoon precies net zoals de plaats. Daar heten de straten dus ook 1e Exloërmond, B

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd

De hoge heren van Hoogerheide - op zoek naar de grootste plaats in Nederland waar niet één straat naar een vrouw genoemd is

De laatste jaren wordt er veel gesproken over de man/vrouw-verdeling in straatnamenland. Van alle straten die naar personen genoemd zijn, is een grote meerderheid naar mannen genoemd en dat is natuurlijk niet eerlijk. Met moties en petities krijgen gemeentes de opdracht om meer straten naar vrouwen te noemen. Dat riep bij mij de vraag op: wat is de grootste plaats in Nederland waar nog steeds niet één straat naar een vrouw genoemd is? Zoektocht Nederland heeft ruim 2.000 plaatsen met in totaal ongeveer 250.000 straatnamen. Het is ondoenlijk om die plaatsen stuk voor stuk langs te gaan om te kijken of er ergens toch in ieder geval één straat naar een vrouw genoemd is. Om te beginnen heb ik alle plaatsen met minder dan 150 straatnamen van de lijst verwijderd - je moet ergens een streep trekken. Zo hield ik nog 398 plaatsen over. Vervolgens heb ik alle plaatsen uit te lijst verwijderd waar een straat naar Wilhelmina, Juliana of Beatrix genoemd is. Dat zijn de meest vernoemde vrouwen in Ne