Doorgaan naar hoofdcontent

Wie wil er wonen in Luilekkerland?

Luilekkerland is een land waar je niet hoeft te werken, maar de hele dag lekker kunt luieren. En eten, want men heeft er heerlijk eten en drinken in overvloed! De gebraden vogels vliegen er door de lucht, er lopen gebraden varkens rond met het mes alvast in de rug en de pannenkoeken groeien aan de bomen. Om er te komen moet je je wel eerst even een weg eten door de Rijstebrijberg, maar die moeite lijkt het wel waard. Luilekkerland is natuurlijk een droomwereld. Het bestaat niet echt. Maar zou je er wel echt kunnen wonen?

De oudste verhalen over Luilekkerland komen uit de Middeleeuwen. In die tijd was het leven niet zo luxe en het is wel te begrijpen dat men toen droomde van een land dat van alle gemakken voorzien was. In heel West-Europa kende men verhalen over Luilekkerland. In veel talen is de benaming van het land afgeleid van het Franse 'Pays de Cocagne' ('Koekenland', cocagne was een soort koek). In Duitsland kent men het als 'Schlaraffenland' (het oude woord 'Sluraff' betekent 'luie aap'). In Nederland wordt het land het naar Frans voorbeeld soms ook wel Land van Cocange genoemd, maar het staat hier ook al van oudsher bekend als 'Luilekkerland'. In Veelderhande Geneuchlicke Dichten, Tafel-spelen, ende Refereynen uit 1600 staat bijvoorbeeld al geschreven: "Van t'Luye-lecker-landt, twelcke is een seer wonderlijck, ouer schoon, ende costelijck Landt vol van alder gheneuchten, ende wellustighheeden".

In Nederland zijn twee plaatsen waarvan de naam is afgeleid van de Franse benaming voor Luilekkerland: Kockengen (in het noordwesten van de provincie Utrecht) en Koekange (in het zuidwesten van Drenthe). Beide dorpen hebben tegenwoordig een paarduizend inwoners. In de Middeleeuwen waren het ontwikkelingsgebieden waar pioniers een strook grond konden kopen om te ontginnen. Om de verkoop van de grond te stimuleren, werd de woestenij 'Luilekkerland' genoemd. Alsof de gebraden vogels er al door de lucht vlogen.

In Amsterdam heeft men in de buurt van het Linnaeusplantsoen (dat is overigens een straatnaam met alle verschillende klinkers erin, maar dat terzijde) een hele buurt met straatnamen die zijn genoemd naar droomlanden. Tussen Nirwana, Utopia, Paradijsplein en Hof van Eden ligt hier ook een Land van Cocagneplein. Maar we willen niet aan het Land van Cocagneplein wonen... we wonen liever in het Land van Cocagne zelf!

Er is in Nederland maar één echt Luilekkerland, en dat ligt in het oude centrum van Leeuwarden. Daar ligt een hofje met een rijtje huisjes die aan het begin van de zeventiende eeuw werden gebouwd voor de allerarmsten van de stad. Waarschijnlijk woonden er alleen vrouwen. Ze hoefden niet te betalen voor de huisjes (dat deed de kerk) en ze kregen eten en een kleine toelage. Genoeg te eten zonder dat je ervoor hoeft te werken - het lijkt me duidelijk waarom dit hofje in de volksmond de naam 'Luilekkerland' kreeg. Het is mooi dat die naam nu - eeuwen later - nog wordt gebruikt voor de officiële straatnaamgeving. Op het straatnaambord staat 'Lui lekkerland' overigens met een onjuiste spatie, en dat is natuurlijk wel jammer. Dat is toch een kleine smet op dit droomland. Maar wie maalt er om zo'n spatie als de pannenkoeken aan de bomen hangen?

Foto: Flip van Doorn

Reacties

Bruin zei…
is misschien bekend waarom gekozen is voor droomlanden als straatnamen in Amsterdam? En waarom bijvoorbeeld het Paradijsplein het Paradijsplein heet? De gebeurtenissen die zich ten tijde van de Tweede Wereldoorlog in dit gebied hebben afgespeeld kunnen toch niet echt geassocieerd worden met het begrip droomland...
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Straat, weg, plein, singel, dam, laan, pad, park, bolwerk, vest en twee bruggen. Allemaal Seis!

Het komt wel vaker voor dat er twee of drie straatnamen met een gelijk voorvoegsel bij elkaar in de buurt liggen. Een Leliestraat met een Leliedwarsstraat bijvoorbeeld, of een Kastanjesingel die uitkomt op een Kastanjeplein. In Middelburg gaan ze echter veel verder; daar liggen in één buurt meer dan tien straatnamen die allemaal met 'Seis' beginnen. Hoe komen ze daar nou weer bij?

De Seis-straten gebroederlijk bij elkaar in het noordwesten van de stad. Binnen de vestingwerken liggen de Seisstraat, de Seisdam, het Seisplein, het Seisbolwerk, de Seisbinnenbrug en de Seisbuitenbrug. Het water rond de vesting heet Seisvest. En als je via de Seissingel het water over gaat, kom je bij de Seisweg, de Seislaan, het Seispad en het Seispark. Dat zijn twaalf Seis-namen bij elkaar! Het is bijna jammer dat ze niet ook nog een plekje hebben gevonden voor een Seisdijk of een Seisdreef. Op één van de punten van de vesting staat wel nog de oude Seismolen. En tot in 1845 stond op de plek van he…

Wie heeft de straatnamen van Monopoly gekozen?

De Barteljorisstraat, Neude, A-Kerkhof en de Kalverstraat. Iedereen kent de straatnamen uit het Monopoly-spel. Maar waarom hebben nou juist deze straatnamen een plekje in het spel gekregen? Waarom heeft men uit Rotterdam niet de Weena of de Lijnbaan gekozen, en voor Amsterdam de P.C. Hooftstraat? En waarom zitten Haarlem en Arnhem er wel in, en Maastricht en Eindhoven niet? Wie heeft dat allemaal bedacht?

Voor de geschiedenis van het spel gaan we even helemaal terug naar 1904. Elizabeth Magie vroeg toen patent aan op het bordspel 'The Landlord's Game'. Geïnspireerd door dat spel liet Charles Darrow in 1934 in eigen beheer 5000 exemplaren van het spel 'Monopoly' maken en die waren binnen een jaar verkocht. Toen toonde Parker Brothers interesse om het spel in de Verenigde Staten uit te geven. Zij verkochten binnen een jaar meer dan een miljoen exemplaren. De populariteit van het spel bleef niet onopgemerkt en de Engelse firma Waddington kocht in 1936 de rechten om he…