Doorgaan naar hoofdcontent

Wie krijgt een straatnaam: de burgemeester of de kleinzoon?

Onlangs is in Vorst (Brussel) een straatnaam genoemd naar Toots Thielemans, de wereldberoemde mondharmonicavirtuoos. En het bijzondere is: Toots Thielemans was er zelf bij aanwezig.

Waarom is dat zo bijzonder? In het algemeen worden er nooit straatnamen naar nog levende personen genoemd. Op sommige plaatsen mogen pas straatnamen naar mensen worden vernoemd als die minimaal tien jaar dood zijn. Het risico is namelijk dat je later spijt gaat krijgen van de vernoeming, bijvoorbeeld omdat de persoon bij nadere beschouwing helemaal niet zo bijzonder was. Of omdat de persoon later helemaal niet zo'n goed mens bleek te zijn. Maar Toots Thielemans is dat risico wel waard: hij is nu immers al een legende. De kans dat Thielemans in de rest van zijn leven alsnog een keer het foute pad inslaat, is niet zo groot. Niet alleen omdat hij al bijna 90 jaar is, maar vooral ook omdat het een bijzonder vriendelijke oude man is.

Dat het niet handig is om straatnamen te noemen naar nog levende personen bleek ook afgelopen maand. In Voorschoten hebben ze een laan genoemd naar oud-burgemeester Verver: de Burgemeester Ververlaan. Wilma Verver vond dat haar meisjesnaam er ook bij moest, en dus werd de naam later veranderd in 'Burgemeester Verver-Aartselaan'. Die naamsverandering maakt de straatnaam niet echt duidelijker, en bovendien leverde het wat gedoe op voor de bewoners. Maar de problemen begonnen pas echt toen Wilma Verver als burgemeester van Schiedam in opspraak kwam en van machtsmisbruik beschuldigd werd. De negatieve publiciteit werd haar te veel en dus nam ze ontslag. En toen vroegen ze zich in Voorschoten af of ze wel zo blij moesten zijn met hun Burgemeester Verver-Aartselaan...

De regel dat je straatnamen beter niet kunt noemen naar nog levende personen is er niet voor niks. Zoals een inwoner van de Burgemeester Verver-Aartselaan het zei: "Ik vind het maar vreemd dat de gemeente Voorschoten een straat vernoemt naar iemand die nog leeft én nog rottigheid uit kan halen. Hierdoor hebben wij wél negatieve associaties met de persoon waar onze straat naar vernoemd is." Als je al een straat vernoemt naar een nog levend persoon, denk daar dan in ieder geval even heel goed over na.

De grootvader van Toots Thielemans was ooit burgemeester in Vorst. Blijkbaar is het veiliger om een straat niet naar de burgemeester te noemen, maar naar zijn kleinzoon...

Bronnen: Toots Thielemans, Burgemeester Verver-Aartse

Reacties

Bart VdW zei…
Ondertussen is Toots gestorven, en stelt het probleem zich niet zo meer. Een trotse inwonwer van de straat, die helaas geen uitnodiging kreeg voor de officiële inhuldiging.
Al eens gedacht aan een artikeltje over Brusselse straatnamen? En dan specifiek over de gevaren van vertalingen? Ik denk aan een paar mooie zoals de Groene Hondstraat/Rue du Chien Vert, die wellicht niets met een hond te maken heeft, maar met een hont, een oude oppervlaktemaat. Vergelijkbaar met de Wilde Woudstraat/Rue du Bois Sauvage, die eigenlijk verwijst naar een behoorlijk gewelddadige Wout(er)... En dan heb je nog de verwarring tussen Onderwijsstraat en Onderrichtstraat, die resp. als Rue de l'Instruction en Rue de l'Enseignement worden vertaald. En wat als je een Damstraat zoekt, een Rue du Dam vindt, maar eigenlijk de Rue de la Digue moet hebben, want Rue du Dam heet in het Nederlands gewoon 'Dam'...
Er is nog een anecdote die ik ooit hoorde, dat de (Franstalige) bewoners van de Bouwgezellenerf hun adres liever in het Nederlands opgaven, omdat er niet altijd voldoende plaats was voor de naam in het Frans (Clos des Compagnons BĂ¢tisseurs) ;) Wat ervan aan is, weet ik niet, maar wel grappig.
Dinx zei…
@Bart:
Dank voor je reactie. Dat is zeker een mooi onderwerp om eens in te duiken!

Populaire posts van deze blog

Hoeveel unieke straatnamen heeft Nederland nou eigenlijk? Ik zocht het voor je uit!

Zo af en toe vraagt iemand me hoeveel straatnamen er in Nederland zijn die niet vaker dan één keer voorkomen. Die vraag kreeg ik bijvoorbeeld na mijn artikel over de grote overlap in straatnamen tussen Den Helder en Dordrecht . Of naar aanleiding van de top-10 van meest voorkomende Nederlandse straatnamen . Of het gebeurt als ik wat schrijf over bijzondere straatnamen zoals Burelhul , Szydlowskiplein of Wroetende Mol , of tweets stuur over opmerkelijke namen zoals Nijdjipstrjitte of Wiebiegenweg . Aan de ene kant zijn er best veel straatnamen die heel vaak voorkomen, en lijkt er dus weinig ruimte voor echt unieke straatnamen. Maar aan de andere kant komen er eigenlijk best vaak vreemde straatnamen voorbij waarvan je je haast niet voor kunt stellen dat er meer straten zijn die zo heten. Ik heb het eindelijk uitgezocht. Om het antwoord op de vraag te vinden, ben ik weer eens in de BAG-database gedoken. Dat is de database van de Basisregistraties Adressen en Gebouwen, en daarin s...

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

Waarom ligt er bij het Drielandenpunt een Viergrenzenweg?

Onlangs was ik bij het Drielandenpunt in Vaals. Op weg ernaartoe reed ik over de Viergrenzenweg. Dat klinkt erg onlogisch... waarom heet die weg niet gewoon Drie grenzenweg? Natuurlijk maakte ik het eerst veel te moeilijk: ik haalde er een vraagstuk bij van de lagere school. Er staan vier bomen langs de weg en een man wil daar slingers tussen ophangen. De vraag is hoeveel slingers hij nodig heeft. Ik herinner me goed dat een deel van de klas zonder na te denken 'vier' antwoordde. Als er vier bomen staan, heb je immers ook vier slingers nodig. Maar zo zit het dus niet. En als je drie landen hebt, zitten daar ook zeker geen vier grenzen tussen. Maar hoe komt de Viergrenzenweg dan aan zijn naam? Dat is heel eenvoudig: ons Drielandenpunten was ooit een Vierlandenpunt. Behalve Nederland, België en Duitsland kwam ook Neutraal Moresnet nog op dit punt uit. Neutraal Moresnet? Na de val van Napoleon werden in 1815 tijdens het Congres van Wenen nieuwe afspraken gemaakt over de lan...