Doorgaan naar hoofdcontent

Naar welke persoon zijn de meeste straatnamen genoemd... in één stad?

Op de ranglijst van personen waar de meeste straten naar genoemd zijn, staan Juliana, Beatrix en Bernhard bovenaan. Veel steden en dorpen hebben wel een Julianastraat of een Beatrixstraat. Heel soms komt het voor dat er in een plaats twee straatnamen naar één en dezelfde persoon zijn genoemd, maar dat is eigenlijk onhandig. Ik heb eens uitgezocht naar welke persoon de meeste straatnamen in één stad zijn genoemd.

Als er in een plaats al een straat naar Vincent van Gogh is genoemd, dan is de kans niet zo groot dat zijn broer Theo (of zijn verre achterneef Theo) er ook nog een straatnaam krijgt. Laat staan dat Vincent er zelf nog een tweede straatnaam bij krijgt. Stel je voor dat er op twee plaatsen in de stad een 'Vincent van Goghstraat 4' is, dat levert alleen maar problemen op. Toch komt het wel voor dat men in een stad een of meer varianten van een straatnaam gebruikt. Dan heet het fietspad langs de Vincent van Goghstraat bijvoorbeeld Vincent van Goghpad. Of het plein waar de straat op uitkomt, heet het Van Goghplein. Vaak gaat het dan om een pad of plein waar toch geen mensen aan wonen; dan valt het met de verwarring allemaal wel mee. Straat, pad, plein, gracht, kade... door te variëren met het achtervoegsel kun je al behoorlijk wat varianten maken.

Tegenwoordig verzint men meestal liever originele namen, maar vroeger bedacht men wel vaker variaties op bestaande straatnamen. Dan had je niet alleen de Westerstraat, maar liepen parallel daaraan - op zijn Amerikaans - ook nog de Tweede Westerstraat en de Derde Westerstraat. En de straat die daar dwars op liep, werd dan natuurlijk de Westerdwarsstraat genoemd. Van die dwarsstraten kon je er dan ook weer meerdere hebben. Zo bedacht men ook wel eens dat het verlengde van een reeds langer bestaande straat gewoon dezelfde naam moest krijgen, maar dan met 'Nieuwe' of 'Lange' ervoor. Als zo'n straat naar een persoon is genoemd, dan heb je dus binnen de kortste keren al zeven of acht straatnamen bij elkaar voor die ene persoon!

Laten we eens - niet geheel willekeurig - een persoon uitkiezen: de schrijver en diplomaat Filips van Marnix van Sint-Aldegonde, die leefde in de zestiende eeuw. Hij was een goede vriend van Willem van Oranje, en ook een hele tijd een van zijn belangrijkste adviseurs. Hij staat bekend als de schrijver van het Wilhelmus, hoewel er helemaal geen bewijzen voor zijn dat hij het volkslied ook daadwerkelijk geschreven heeft. Zo iemand verdient wel een eigen straatnaam, zou je zeggen. Ik weet niet of het vanwege het Wilhelmus is of iets anders, maar op een of andere manier heeft Filips van Marnix van Sint-Aldegonde indruk gemaakt in Amsterdam; toen in 1820 de Amsterdamse stadswallen werden afgebroken, heeft men een deel van de nieuwe kade naar hem genoemd: de Marnixstraat.

De Marnixstraat loopt langs de rand van de Jordaan en is in totaal ongeveer 2,5 kilometer lang. De straat kruist natuurlijk allemaal dwarsstraten, en er ligt ook nog her en der een plein of plantsoen. Bij de naamgeving heeft men vooral niet geprobeerd om origineel te zijn, maar gewoon gekozen voor variaties op het thema. Als gevolg daarvan hebben ze in Amsterdam nu niet alleen een Marnixstraat, maar ook nog een Korte Marnixstraat, een Eerste Marnixdwarsstraat, een Tweede Marnixdwarsstraat, een Derde Marnixdwarsstraat, een Marnixkade, een Korte Marnixkade, een Eerste Marnixplantsoen, een Tweede Marnixplantsoen en een Marnixplein. Dat zijn tien (10!) straatnamen... allemaal genoemd naar Filips van Marnix van Sint-Aldegonde.

Reacties

Dat is inderdaad wel heel opmerkelijk!

Den Haag grossiert in straten die zijn vernoemd naar koningin Emma: Koningin Emmakade, Waldeck Pyrmontkade, Emmapark, Adelheidstraat, Emmastraat, Wilhelminastraat en Theresiastraat. (Emma heette voluit Adelheid Emma Wilhelmina Theresia, de Wilhelminastraat is dus níet naar koningin Wilhelmina genoemd! Zij heeft vlakbij wel de Helenastraat, de Paulinastraat en de Mariastraat, naar haar voornamen Wilhelmina Helena Paulina Maria.)
Dinx zei…
@Maarten:
Ha, wat leuk. Die kende ik nog niet. In Baarn hebben ze zoiets ook gedaan met de Adelheidlaan, Emmalaan, Wilhelminalaan en de Waldeck Pyrmontlaan.
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Is het nou Dorpstraat of Dorpsstraat - over de tussen-s in straatnamen

Onlangs stelde iemand me de vraag waarom in Rotterdam de Heemraadssingel en het Heemraadsplein een tussen-s hebben, maar de nabijgelegen Heemraadstraat niet. Komt dat door willekeur van de naamgevers of is er iets anders aan de hand? 

Hoe zit het ook al weer met het gebruik van de tussen-s in de Nederlandse taal? In het Taalportaal wordt uitgelegd wanneer er een tussen-s wordt gebruikt in een samenstelling. Die s komt bijvoorbeeld altijd voor als het eerste deel een verkleinwoord is ('meisjesjurk') of een persoonsaanduiding die in het meervoud een s krijgt ('vissersboot'). En een tussen-s kan ook voorkomen wanneer het eerste deel een meervoud op -en heeft ('dorpsplein') of als het eerste deel helemaal geen meervoud heeft ('eeuwigheidswaarde'). Snap je het nog? Vergeet het dan toch maar weer snel, want er zijn ook nog allemaal uitzonderingen op deze regels. De geleerden weten ook niet precies wat nou de functie van die tussen-s is en in welke gevallen di…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…

Van Arnhem tot San Francisco - iedere stad zijn eigen Lombardstraat. Maar waarom eigenlijk?

Een Lombardsteeg in Alkmaar, een Lombardstraat in Goes, een Lombardkade in Rotterdam en een Lange en Korte Lombardstraat in Den Haag. Een Lombardenstraat en Lombardenvest in Antwerpen, en een Lombardstraat in Brussel. En dan ook nog Lombard Street in Londen, een in Philadelphia en een in San Francisco. Waar komen al die Lombard-straten toch vandaan? Was er misschien ooit een meneer Lombard, en waar heeft hij het dan aan verdiend dat er in de hele wereld straatnamen naar hem zijn genoemd? Nee, de straten zijn niet naar een meneer genoemd, maar naar een heel volk: de Lombarden. Maar waarom zou je daar een straat naar noemen?

De Lombarden zijn de inwoners van Lombardije, de streek rondom Milaan in het noorden van Italië. De naam gaat terug op de 'Longobarden' (de 'Langbaarden'), een Germaanse volksstam waarvan de mannen blijkbaar opvallend lange baarden hadden. Tijdens de Germaanse volksverhuizing in de vijfde eeuw trokken ze naar Noord-Italië en richtten daar een eigen r…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…