Doorgaan naar hoofdcontent

Posts

Oranje boven, oranje boven... maar spant oranje ook de kroon in straatnamenland?

In Nederland zijn er circa 350 straten naar oranje genoemd. Of dat naar 'oranje' (de kleur) of 'Oranje' (het koningshuis) is, is niet overal gemakkelijk te achterhalen. Maar bij de meeste Oranjestraten ligt minimaal één koninklijke tweede straat in de buurt, en regelmatig ligt er ook een hele Oranjebuurt omheen. Bij mijn telling heb ik alleen gekeken naar echte 'oranje straten' zoals de Oranjelaan , de Oranjesingel , het Oranjeplein en de Oranjestraat . Straten die indirect naar de kleur zijn genoemd - zoals de Oranjebuitensingel , de Oranjepolderhof , de Oranjerivierstraat en de Oranje-Nassaustraat - tellen dus even niet meer. Drie-hon-derd-vijf-tig oranje-straten! Spant oranje daarmee de kroon? Sommige plaatsen hebben hele buurten of wijken met straten die de namen van kleuren hebben. In Zoetermeer hebben ze bijvoorbeeld een Blauw-roodlaan , een Groen-blauwlaan en heel veel straten die simpelweg een kleurenaam als Indigoblauw of Marineblauw hebben. Maar ...

Lanen, pleinen en een heus kanaal voor onze nieuwe koning!

Na de aankondiging van de abdicatie van Beatrix ontstonden er al direct her en der plannen om straatnamen naar "Koning Willem-Alexander" te gaan noemen. Er zijn al een heleboel straatnamen naar Willem-Alexander genoemd, maar dat "Koning" ervoor maakt het toch wel extra bijzonder. Hoe is het met al die plannen afgelopen? Zijn er inmiddels echt straten naar de nieuwe koning genoemd? In het artikel Een straat voor de nieuwe koning! schreef ik over de eerste plannen in Hellevoetsluis, Alkmaar en Utrecht. In Hellevoetsluis zou een Koning Willem-Alexanderkade komen, maar dat plan gaat niet door. Er bleek in Hellevoetsluis al een Willem-Alexanderplaats te zijn, en twee straten met ongeveer dezelfde naam leidt al snel tot verwarring. Bovendien houdt men zich in Hellevoetsluis graag aan het advies om straatnamen niet langer dan 24 tekens te maken. Dat je 'Koning Willem-Alexanderkade' tot 'Kwak' kunt afkorten, leek ook weinig gepast.

Benedictus, Pius, Leo of Johannes... straatnamen voor de paus

Vorige week is paus Benedictus XVI afgetreden. Hij was bijna acht jaar paus. Veel mensen vragen zich af wat deze paus ons heeft nagelaten. Ik vraag me vooral af of hij ook straatnamen heeft achtergelaten. Worden er überhaupt wel eens straatnamen naar pausen genoemd? Op de vraag of er in Nederland straatnamen naar paus Benedictus XVI zijn genoemd, is het antwoord eenvoudig: nee. Er zijn wel straten naar Benedictus genoemd, maar dat is dan altijd een andere. Er is bijvoorbeeld wel een Benedictushof in Vianen, een Benedictuslaan in Oss en een Benedictusstraat in Tilburg, maar deze zijn allemaal genoemd naar Benedictus van Nursia. Deze Benedictus werd geboren in het jaar 480 en wordt gezien als de grondlegger van het kloosterleven. Aan de Benedictuslaan in Oss staat zelfs een Benedictinessenklooster waar volgens zijn regels werd geleefd. In Eindhoven is de Benedictusstraat wel naar een paus Benedictus genoemd, maar die straat bestond al in 1920 dus dat moet wel een van de vijftien v...

Een straat voor de nieuwe koning!

"Het wachten is nu op de eerste plaats waar men na 30 april een straat tot Koning Willem-Alexanderstraat doopt." Zo schreef ik twee weken geleden aan het eind van mijn verhaal over de straten die naar koningin Beatrix zijn genoemd. Er blijken al allerlei gemeentes te zijn die wel een straat naar koning Willem-Alexander willen noemen. Het meest concreet is men in Hellevoetsluis. Daar heeft de gemeenteraad al unaniem besloten dat de huidige kade van de Industriehaven vanaf 30 april de Koning Willem-Alexanderkade gaat heten. Een goede zet, want je legt met je zeilboot natuurlijk veel liever aan aan de Koning Willem-Alexanderkade dan aan de Industriehaven . In Alkmaar gaan stemmen op om de Noorderarcade vanaf 30 april de Koning Willem-Alexanderkade te noemen. Een arcade is een bogengalerij, maar het klinkt ook al een beetje als 'kade' dus dat is mooi meegenomen. In Alkmaar is de hernoeming echter nog niet meer dan een plannetje. In de stad Utrecht heeft het CDA een...

Over koninginnen en prinsessen - wordt de Koningin Beatrixlaan straks weer de Prinses Beatrixlaan?

Koningin Beatrix maakte onlangs haar abdicatie bekend. Na 30 april a.s. heet ze weer gewoon prinses Beatrix. Maar moeten we dan ook de namen wijzigen van alle Koningin Beatrixstraten, -pleinen en -lanen? Wonen mensen die nu nog in de Koningin Beatrixstraat wonen na de troonswisseling ineens in de Prinses Beatrixstraat? Er zijn in Nederland meer dan vijfhonderd straatnamen naar Beatrix genoemd. Daarvan heeft de meerderheid geen 'Prinses' of 'Koningin' in de naam. Alleen de Beatrixstraat komt al bijna tweehonderd keer voor, en verder zijn er ook nog Beatrixwegen, -lanen, -parken, -plantsoenen en zo. Er zijn ook bijna tweehonderd straatnamen naar 'Prinses Beatrix' genoemd, dus met 'Prinses' ervoor. Als je hebt meegeteld, weet je nu dat er in Nederland waarschijnlijk niet zo heel veel straten naar 'Koningin Beatrix' zijn genoemd; ik heb er maar veertien kunnen vinden. De oudste daarvan zijn de Koningin Beatrixstraat in De Lier, de Koningin Beat...

Over de Heerstraat en de Heirbaan - Romeinse wegen in Nederland

Op veel plaatsen in Nederland liggen straatnamen zoals Heerstraat , Heerbaan en Heerweg . Ze komen in het hele land voor, maar het merendeel ligt in Limburg, Noord-Brabant en Zuid-Holland. Naar welke heer zijn deze straten allemaal genoemd? Het antwoord is: ze zijn helemaal niet naar een heer genoemd, maar naar het Romeinse leger. Ik zal vertellen hoe dat zit. De eerste vier eeuwen van onze jaartelling was een groot deel van West-Europa bezet door de Romeinen. In het noorden werd het Romeinse Rijk begrensd door de 'limes', die bij ons langs de Rijn liep. De Romeinen brachten ons veel nieuwe dingen: geld, sieraden, lezen en schrijven, stenen huizen en een leger. En ook: wegen. In het hele gebied dat de Romeinen bezetten, werden langs belangrijke routes hoofdwegen aangelegd. Het waren de eerste echte wegen die hier werden aangelegd. De routes liepen van Maastricht via Nijmegen naar Arnhem, en van daar via Leiden naar Katwijk en Naaldwijk. De wegen waren vooral bedoeld voor ...

Herkomst en betekenis van alle Delftse straatnamen - in één app

Delft heeft sinds deze week een speciale app over de herkomst en betekenis van alle straatnamen in de stad. Burgemeester Bas Verkerk - voorzitter van de Commissie Straatnaamgeving - nam de app als eerste in gebruik. Met de app kun je op je telefoon alles opzoeken wat je wilt weten over de Delftse straatnamen. De app 'Straatnamen van Delft' biedt de herkomst en betekenis van alle straatnamen van Delft. Je kunt op je telefoon dwalen over de kaart op zoek naar nieuwe straatnamen. Loop je met je telefoon op straat? Dan kun je gemakkelijk opzoeken hoe de straten in de directe omgeving aan hun namen komen. Natuurlijk kun je ook in de database zoeken naar specifieke personen of trefwoorden. Straatnamen van Delft De geschiedenis van Delft is vastgelegd in de straatnamen. Vroeger zat in een straatnaam vaak een verwijzing naar de bewoners, het gebruik of de locatie van de straat. In de historische binnenstad van Delft zie je veel van die verwijzingen in de straatnamen terug. In d...