Gaatjesweg, Kuiltjeshoek, Putjesweg - over straatnamen die naar kleine dingetjes genoemd zijn

Ik ben dol op dingetjes. De verkleinde vorm van dingen klinkt altijd liever dan het origineel en is dat vaak ook - zelfs bij monstertjes, spookjes en draakjes. Om het nieuwe jaar eens lief te beginnen, ben ik dus voor jullie op zoek gegaan naar straatjes, paadjes en weggetjes die naar verkleinwoordjes genoemd zijn. Lezen jullie een stukje met me mee?

Er zijn in Nederland honderden straten met een verkleinwoordje erin. De meeste daarvan zijn van het klassieke type met een verkleinwoord met een achtervoegsel, zoals Reutjesstraat, Nonnetjesweg en Waardjesweg. Die klinken allemaal al best lief, toch? Voor mensenmensjes hebben we zo ook de Stelletjesdijk, de Heertjeslaan, de Vrouwtjesweg en het Kindertjesweilandenpad. Of het Egeltjespad, de Kalfjeslaan en de Hertjesweg voor wie meer van diertjes houdt. Blokjesplaat, Bolletjesweg en Buisjesstraat. Pontjespad, Scheepjeshof en Sluisjesdijk. Broertjespad, Maatjesweg en Luitjesweg. Laantjesweg, Steegjesdijk en Kampjesstraat. Grietjespad, Marietjespad en Pietjeshof. Beentjesweg, Voetjesstraat en Oortjespad. Prachtig toch? En zo kan ik nog wel even doorgaan. Maar we gaan door, want het kan nog mooier.

Er bestaan namelijk ook tientallen straatnamen die alleen uit een verkleinwoordje bestaan, zonder dat achtervoegsel. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de straatnamen Baamdjes, Blauwtjes, Boermatjes, Boogjes, Boompjes, Boschjes en Breetjes. Of Heideduuntjes, Oostelvoortjes, Rentjes, Roomtuintjes en Zieltjes. Allemaal mooi. Sommige bestaan juist alleen uit een achtervoegsel, maar dan in het klein: Padjes, Pleintjes, Hofjes. Wonderlijk genoeg zijn deze altijd in het meervoud. Deze 'losse' verkleinwoordjes blijken soms niet zonder bijvoeglijk naamwoord te kunnen en dan krijg je namen zoals Friese Golfjes, Gladde Duuntjes, Grazende Kalfjes, Heilige Huisjes, Lage Weidjes en Middelste Kempjes. Je zou bijna vergeten dat we het hier nog steeds over straatnamen hebben. Met een aantal ervoor hebben we Drie Haasjes, De Zeuven Vondertjes en De njoggen âlde mantsjes (negen oude mannetjes in het Fries). Heerlijk. Maar het kan nóg mooier... dubbel zo mooi om precies te zijn.

We hebben in Nederland ook straatnamen met maar liefst twee verkleinwoordjes erin! Er is bijvoorbeeld een Mientjespaadje in Lunteren en in Montfort hebben ze een Geneustjeswegje. In Uithuizermeeden ligt het Lutjewegje; ik weet dat 'lutje' klein betekent maar met dat -je aan het eind klínkt het ook klein, dus ik tel deze gewoon mee. In Burgh-Haamstede liggen twee verkleindwoordjesstraatjes: het Kommertjesweegje en het Zeepaardjesweegje (anders dan je misschien zou vermoeden, liggen deze twee best een eind bij elkaar vandaan). Voor een bijzonder geval gaan we naar Pijnacker waar ze een straat hebben genoemd naar een personage dat zelf twee verkleinwoordjes in de naam heeft: de Brink van Dolfje Weerwolfje. Die is natuurlijk extra mooi vanwege de rijm in de naam. Maar daar zijn er nog meer van!

Ik ga afsluiten met vier straatnamen met een dubbele verkleining die ook nog eens rijm bevatten: het Martje van Wardje (in Sint Jansteen), het Nijntje Pleintje (in Utrecht), het Laantje van Daantje (in Wageningen) en het Heintjes Pleintje (in Westerhoven). Stuk voor stuk pareltjes, als je het mij vraagt.

(Foto: Javier Lastras)