Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe straatnamen bij ambassades als diplomatieke wapens worden ingezet

Zo af en toe worden er politieke discussies gevoerd waarin ook straatnaamgeving een rol speelt. Over straatnamen die verwijzen naar ons koloniale verleden bijvoorbeeld. Onlangs pleitte D66 er in Rotterdam nog voor dat er minder straten naar ‘witte mannen’ genoemd moeten worden. Ook in de internationale politiek worden straatnamen soms als diplomatiek wapen ingezet. En dan vooral de namen van straten waar ambassades zijn gevestigd.

De Russische ambassade in Washington DC zit aan de Wisconsin Avenue. Het stadsbestuur van Washington heeft echter in januari van dit jaar besloten om het stuk straat waar de ambassade aan gevestigd is om te dopen tot Boris Nemtsov Plaza. En dat is natuurlijk geen toeval. Boris Nemtsov was een Russische politicus die streed tegen corruptie en vooral ook tegen Poetin. Hij werd in 2015 in de buurt van het Kremlin vermoord, waarna iedereen meteen dacht aan een politieke afrekening. In Rusland waren ze vanzelfsprekend helemaal niet blij met die nieuwe straatnaam, dus daar denken ze inmiddels na over een nieuwe naam voor de straat van de Amerikaanse ambassade in Moskou. Het was overigens niet de eerste keer dat ze in Washington een straatnaam benoemen om de Russen te pesten. In 1984 werd bij de Sovjet-ambassade een plein genoemd naar een andere Russische dissident: het Sacharov-plein.

De ambassade van de Verenigde Arabische Emiraten in Turkije kreeg onlangs ook een nieuwe straatnaam. De aanleiding daarvoor was een tweet van de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Arabische Emiraten. In die tweet werd gesuggereerd dat de Turkse Ottomanen een eeuw geleden de heilige plaats Medina hadden geplunderd. De Turken reageerden woedend, want de Ottomanen hadden tijdens de Eerste Wereldoorlog die stad juist verdedigd! Dat gebeurde onder aanvoering van commandant Fahreddin Pasha. Ze besloten de naam van de straat in Ankara waar de ambassade is gevestigd om te dopen. Die straat werd hernoemd naar die commandant: Fahreddin Paşa Sokağı (Fahreddin Pashastraat).

Ook de Amerikaanse ambassade in Ankara kreeg onlangs een nieuwe straatnaam. De ambassade zat aan de Nevzat TandoÄŸan Caddesi, genoemd naar een voormalige gouverneur van Ankara. Maar vanaf nu heeft de ambassade Olijftak als straatnaam. Aanleiding voor deze naamsverandering is de steun van de Verenigde Staten aan de Syrisch-Koerdische militie in SyriĂ«. Olijftak klinkt nog best vredelievend, maar de naam is afgeleid van de operatie van het Turkse leger tegen de Koerden die 'Operatie Olijftak' heet.

Misschien dat binnenkort ook de Nederlandse ambassade een nieuw adres krijgt. Onlangs besloot de Tweede Kamer namelijk om de Armeense genocide te erkennen. Het gaat daarbij om de moord op honderdduizenden Armeniërs in 1915. Volgens de Turkse regering was er helemaal geen sprake van een geplande volkerenmoord, maar was er sprake van een oorlogssituatie. Toen de Duitsers in 2016 de Armeense genocide erkenden, leidde dat ook tot een diplomatieke rel. In Turkije is nu gesuggereerd om de straat waar de Nederlandse ambassade zit te hernoemen van Hollanda Caddesi (Nederlandstraat) naar Hocalı Caddesi. Hocali (of Xocalı) is een plaats in Azerbeidzjan waar Armeense militairen in 1992 een genocide pleegden. Ingewikkeld allemaal.

Een cadeautje
In Nederland doen we gelukkig nog niet mee aan deze straatnamenstrijd. Integendeel. Met de verhuizing van de Amerikaanse ambassade van Den Haag naar Wassenaar moest er ook een nieuwe naam komen voor de straat waar het nieuwe gebouw zou komen te staan. Die weg heet nu John Adams Park. John Adams stond aan de wieg van de Amerikaanse Onafhankelijkheidsverklaring en werd in 1797 de tweede president van de Verenigde Staten. Hij was ook nog eens een paar jaar gezant van de Verenigde Staten in Nederland. Dat de weg bij de ambassade naar hem genoemd is, was dus meer een cadeau dan een politieke pesterij.

Reacties

RenĂ© zei…
De Amerikaanse ambassade in Kameroen heeft Rosa Parks Avenue als adres. Dat is vast ook geen toeval.
Anoniem zei…
De Britse ambassade in Teheran (Iran) zit aan de Bobby Sands-straat. Bobby Sands was lid van de IRA...
Twitter zei…
Tijdens de Vietnamoorlog plaagde het communistisch gemeentebestuur van Calcutta de Amerikanen al met een straat die Ho Chi Minh Sarani heet.

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...