Doorgaan naar hoofdcontent

De luiaard, de stokstaart en de hyena - Vergeten Dieren in straatnamenland

In Nederland zijn duizenden straten naar dieren genoemd. De Merellaan, de Marterstraat, de Kalfjeslaan en het Glimwormpad... je kent ze wel. De lijst met aldus vernoemde dieren lijkt schier eindeloos. Op deze Dierendag wil ik daarom eens stilstaan bij de dieren waar nog steeds geen straat naar genoemd is: de Vergeten Dieren van straatnamenland. 

Door het hele land liggen buurten en wijken waar de straten zijn genoemd naar vogels, vlindersoorten, kippenrassen, boerderijdieren en ga zo maar door. Als je op alle straatnaambordjes kijkt, zou je bijna gaan denken dat alle dieren uit het dierenrijk er wel vertegenwoordigd zijn. De olifant en de leeuw, de merel en de mus, de dagpauwoog en de citroenvlinder, de gems en de gnoe, de ral en de harpij, de hamster en de spitsmuis, de dolfijn en de sprinkhaan, de koe en de geit - ze zijn allemaal in meer of mindere mate vernoemd. Zij wel. Er zijn echter veel meer diersoorten waar géén straat naar genoemd is. Waarom worden die dieren bij de aanleg van iedere nieuwe woonwijk weer vergeten?

Er zijn best veel vage diersoorten die gewoon nauwelijks bekendheid genieten bij het grote publiek, zoals de caracal (een katachtige uit Afrika en Zuidwest-Azië), de tagoean (een vliegende eekhoorn die voorkomt in Zuidoost-Azië) en de tenrek (een soort van egel die voorkomt op Madagaskar). Ik begrijp wel dat men bij het bedenken van nieuwe straatnamen niet direct aan deze dieren denkt. En dan zijn er ook nog dieren die hun naam of hun uiterlijk niet zo mee hebben. De kakkerlak heeft bijvoorbeeld niet zo'n positief imago en het verrast dan ook niet dat er nog nergens in Nederland een Kakkerlakstraat is. En zo moeten ook het wrattenzwijn, de veelvraat, het stinkdier en de naaktslak het vanwege hun uitstraling nog zonder straatnaam doen. Andere dieren hebben hun naam niet mee omdat die zo moeilijk te schrijven is. Het is wel belangrijk dat een straatnaam makkelijk te spellen is, en om die reden valt het przewalskipaard af (bekend uit het Groot Dictee van 1990), en ook de quetzal (de nationale vogel van Guatemala). En misschien is de spelling ook wel de reden dat de orang oetan nog nergens vernoemd is.

Er blijven nog genoeg leuke dieren met makkelijke namen over waar we straten naar zouden kunnen noemen. Neem bijvoorbeeld de stokstaartjes; dat zijn toch hartstikke lieve en gezellige diertjes? Maar er is nog nergens een Stokstaartweg of zoiets. Veel gezinnen hebben woestijnratjes (ook wel gerbils genoemd) als huisdier, dus met de aaibaarheid zit het blijkbaar wel goed. Toch bestaat er nog geen Woestijnratpad of Gerbilplein. Mensen moeten vaak lachen om foto's van de mooie koppen van luiaards, miereneters, aardvarkens of zeekoeien. Daar kunnen we best ook eens een straat naar noemen. De gekko, de hyena, de driebandanemoonvis (Nemo!), de cheeta en het gordeldier wachten ook nog steeds op hun eerste straatnaam.

Een paar jaar geleden werd er in Amsterdam nagedacht over een 'Vergeten Vrouwenbuurt', een buurt waar alle straten naar 'Vergeten Vrouwen' moesten worden genoemd. Misschien moet er ergens in Nederland ook maar eens een 'Vergeten Dierenbuurt' komen, met een Stokstaartstraat, een Hyenastraat, een Gerbilplein, een Tenrekweg, een Luiaardstraat en een Quetzalpark. Ik zie het wel zitten.



Reacties

Joost zei…
De spelling de reden van ontbreken van de orang-oetan? Ik zie ook nergens gorilla, chimp* of bonobo vernoemd!
Bert zei…
Orang-oetan, gorilla, chimp en bonobo zijn te vinden onder de verzamelnaam 'apen': o.a. Apenspel in Enkhuizen, Apendans in Den Haag, Apenbroek in Heel :)
RenĂ© zei…
Tja Bert, als je het zo bekijkt zijn we met de Dierenstraat (in Rotterdam) in één klap klaar voor het hele dierenrijk.

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van...