Doorgaan naar hoofdcontent

Bijzonder: in heel Bilthoven is werkelijk geen straat te bekennen!

Bilthoven is een dorp met ruim 20.000 inwoners. Zo op het eerste oog is Bilthoven een dorp als vele anderen: het heeft een winkelcentrum, een bedrijventerrein, wat sportclubs, een begraafplaats en een treinstation. Maar als je wat beter kijkt, zie je dat Bilthoven iets heel bijzonders heeft.

Dat bijzondere heeft natuurlijk iets met straatnamen te maken, anders zou ik er hier niet over schrijven. Maar zelfs de straatnamen van Bilthoven zijn op het eerste oog heel gewoon. Bilthoven heeft een schildersbuurt met een Rembrandtlaan en een Jan Steenlaan, een vogelbuurt met een Staartmeeslaan en een Lijsterlaan, een oranjebuurt met een Emmaplein en een Julianalaan, een componistenbuurt met een Mozartlaan en een Beethovenlaan en een bomenbuurt met een Lindelaan en een Eikenlaan. Zo kennen we wel meer plaatsen! Er is in Bilthoven een buurt waar straten zijn genoemd naar architecten zoals Berlage en Dudok, een jachtbuurt met namen zoals Valkenierlaan en Drift, een buurt met ruimtenamen zoals Melkweg, Plutolaan en Grote Beer, en er is een buurt met moderne straatnamen zoals Apollovlinder en Citroenvlinder. Op zich ook allemaal niet heel onderscheidend.

Wat is er dan zo bijzonder?
Bilthoven heeft in totaal ongeveer 275 straatnamen. Daarmee is het globaal vergelijkbaar met plaatsen zoals Breukelen, Baarn en Boxmeer. Maar toch heeft Bilthoven iets wat die andere plaatsen allemaal niet hebben. Of eigenlijk moet ik het anders zeggen: Bilthoven heeft iets niet wat de andere plaatsen juist wel hebben. In heel Bilthoven ligt namelijk niet één straatnaam die op '-straat' eindigt! Zo, dat is eruit. Van meer dan twee derde van alle straten van Bilthoven eindigt de naam op -laan. In totaal heeft Bilthoven bijna tweehonderd lanen. En verder hebben ze ook nog enkele wegen, pleinen, stegen, en een baan en een pad. Maar dus geen enkele straat. Ik vind dat bijzonder.

Ik vermoed dat dit bijzondere feit te maken heeft met de bijzondere geschiedenis van Bilthoven. Het dorp is ruim honderd jaar geleden ontstaan als een villawijk rondom het treinstation van De Bilt. Die villawijk groeide gestaag en het dorp dat zo ontstond werd in 1917 'Bilthoven' gedoopt. Bilthoven is dus eigenlijk gewoon een grote villawijk, en in een villawijk liggen natuurlijk -lanen in plaats van -straten.

Kennen jullie meer van dit soort bijzondere plaatsen? Ik hoor het graag!

Reacties

TB4 zei…
In maartensdijk en groenekan zijn ook geen 'straten' te bekennen!!
JK zei…
Ook niet in bijvoorbeeld het Drentse Schipborg. Maar dat is natuurlijk veel kleiner. Er is trouwens wel een Schipborgstraat in Den Haag (maar geen Bilthovenstraat; misschien omdat ze al een Beethovenlaan hebben).
Dinx zei…
Ja, dat het bij kleinere dorpen vaker voorkomt, is niet zo gek. Maar dat het in een plaats als Bilthoven zo is, verraste me.
Anoniem zei…
De dorpsstraat in de bilt hoort toch ook bij bilthoven
Dinx zei…
@Anoniem: Nee, want die Dorpsstraat ligt in De Bilt en niet in Bilthoven.
Anoniem zei…
Ook de Bilt waaronder Bilthoven valt heeft een bijzondere weg namelijk de Mamuchetweg in heel Nederland komt deze naam verder niet voor! Nog een bijzonderheid? Het gemeenthuis van de Bilt ligt nu in Bilthoven.
Anoniem zei…
Alleen in Bilthoven is er een Aardelaan.
Nergens anders in Nederland een Aardelaan, Aardestraat, Aardeplein oid te vinden.
Ook heel bijzonder.

Leuk artikel. Nooit bij stilgestaan dat we geen straat hebben in Bilthoven đŸ˜„
GvB zei…
Deze reactie is verwijderd door de auteur.
GvB zei…
Het postcode boek bevat een Aardebaan in Opmeer en een Aardepad in Alphen aan den Rijn, het is dus iets minder bijzonder dan het leek.

Nu mijn nieuwsgierigheid was gewekt door de Aardebaan vroeg ik mij af of er nog meer kosmische banen te vinden zouden zijn. En die zijn er.
Dat Franeker er een planetarium (van Eise Eisinga) op na houdt was me al bekend, maar dat dat ook in de straatnamen terug te vinden zou zijn wist ik nog niet. Het stratenplanetarium is echter niet compleet.
Naast de algemene Planetenbaan vinden we hier de banen van de Maan, Mercurius, Mars, Jupiter, Saturnus, Uranus, Neptunus en Pluto. Aarde en Venus ontbreken helaas. Een gemiste kans.
Verder zijn aanwezig de banen van Ceres, Pallas en Juno, en een Komeetbaan en een Meteoorbaan.
Franeker is niet de enige plaats met kosmische banen, maar hoe dat zit mag u zelf uitzoeken :)
Unknown zei…
Leuk bericht! Woon al heel lang in Bilthoven. Heb me zojuist verdiept in de Jan van Eijcklaan, inderdaad de Vlaamse schilder. Gebleken is dat in Nederland en België alle lanen worden gespeld als "Jan van Eycklaan". Met een "y" en niet zoals in Bilthoven met "ij". Bilthoven wederom uniek ;-) Routeplanners, navigatiesystemen, websiteformulieren, overal wordt deze laan gespeld als Jan van Eycklaan en wil je echt weten hoe de naam gespeld moet worden, dan is er gewoon een schilderij wat door de Vlaamse schilder in 1434 is ondertekend ... in Latijn met de naam "Van Eyck".
Dinx zei…
@Unknown:
Ik moet je teleurstellen: op de straatnaambordjes in Bilthoven staat weliswaar 'Jan van Eijcklaan', maar volgens de officiële registratie heet de straat 'Jan van Eycklaan' met een y. Op dat punt is Bilthoven dus niet uniek. Van alle straten, lanen en wegen die in Nederland naar hem zijn genoemd, gebruikt ongeveer een derde de schrijfwijze met de ij en dus twee derde met de y.
Unknown zei…
@Dinx, waar vind ik die officiële registratie ? Ik wilde het al een keer aankaarten bij de gemeente ... dat er 4 fout gespelde straatnaamborden staan. Bij voorbaat dank, PvdV
Anoniem zei…
In Oostvoorne ook niet.
Dinx zei…
@Anoniem:
Klopt. Oostvoorne is na Bilthoven de grootste plaats in Nederland zonder -straat. Zie ook mijn artikel over plaatsen zonder stegen, dreven of wegen.
Anoniem zei…
Klopt, ik vind laan eerlijk beter dan straat

Populaire posts van deze blog

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp? Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat . Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat , van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd...

Toponiemstapelingen: van de Zuidplaspolderweg naar het Oudelaanmolenslootpad

Alle onze plaatsen, straten en rivieren hebben wel een naam. Vaak staat die naam op zichzelf, maar het komt ook best veel voor dat die naam naar een andere naam verwijst. En die naam verwijst misschien wel weer naar nĂ³g een andere naam. Haarlemmermeerpolder bijvoorbeeld (de polder van de Haarlemmermeer, wat een meer was bij Haarlem), of de Spaarndammerdijk (een dijk bij de Spaarndam, wat een dam was in de Spaarne). Ik noem dat toponiemstapelingen. 'Toponiem' is het officiĂ«le woord voor topografische namen, dus namen van een geografische plek. Volgens sommige mensen gaat het bij toponiemen alleen om plaatsnamen, maar in een ruimere definitie horen er ook hydroniemen (namen van rivieren en zo), hodoniemen (het officiĂ«le woord voor straatnamen) en oroniemen (namen van bergen) bij. En die kun je dus stapelen. Ik moest daar vanmiddag aan denken toen ik langs de Schiebroekse Parkflat in Rotterdam kwam. Ooit was er een rivier en die noemde men de Schie, daar lag een moerassig la...

Allemaal gekke straatnamen - wat is de gekste straatnaam bij jou in de buurt?

De redactie van Dichtbij is op zoek gegaan naar de gekste straatnamen in een aantal regio's waar de krant wordt verspreid . Dat heeft een bonte verzameling met bijzondere straatnamen opgeleverd. Ik zet ze hieronder op een rijtje, en ik zal op een aantal hiervan binnenkort eens wat uitgebreider ingaan. De gekste straatnaam van Alkmaar : 1. Boezemsingel 2. Zwijnsmeerpad 3. Laan van Darmstadt De gekste straatnaam van Almere : 1. Sesamstraat 2. Tante Pollewopstraat 3. De Brommy en Tommystraat De gekste straatnaam van Amersfoort : 1. Achter de Heilige Geest 2. De Klapmuts 3. Trosjespeergaarde De gekste straatnaam van Amsterdam : 1. Dubbeleworststeeg 2. Gebed Zonder End 3. Balk in 't Oogsteeg De gekste straatnaam van het Gooi : 1. Groest (in Hilversum) 2. Schering en Inslag (twee kruisende straten in Laren) 3. Achter het Vosje (in Weesp) De gekste straatnaam van Leiden : 1. Korte Langestraat 2. Kakelbaksteeg 3. Aarstraat De gekste straatnaam van U...

De creatieve industrie - de Industrieweg, en andere originele straatnamen op het industrieterrein

De bedrijvigheid op industrieterreinen biedt volop mogelijkheden voor mooie straatnamen. De creatieve industrie is één van de topsectoren van de Nederlandse economie, maar op de industrieterreinen zie je weinig van die creativiteit terug. Het is tekenend dat Industrieweg tot de meest voorkomende straatnamen behoort. De straatnaam Industrieweg komt in Nederland al 200 keer voor, en dan tel ik alle varianten op de naam nog niet eens mee. Alles bij elkaar komen we zo op zeker 350 straatnamen die naar de 'industrie' zijn genoemd. Je gaat je bijna afvragen hoeveel industrieterreinen Nederland eigenlijk heeft. Op zich is het natuurlijk niet vreemd om een weg naar of langs de industrie de Industrieweg te noemen. Vroeger noemde men de markt waar boter werd verkocht ook de Botermarkt . En de kade waar de vaten bier werden gelost, was de Bierkade . Maar de Botermarkt en de Bierkade werden zo genoemd vanwege de bedrijvigheid die er al was. Tegenwoordig bedenkt men een naam als Indust...