Op de site Plakken en Knippen verscheen eerder deze week een artikel waarin Arjan van der Meij op zoek gaat naar tweeletterwoorden die ook de afkorting van een chemisch element zijn. En vervolgens probeert hij zo lang mogelijke woorden van die zinnen te maken, zoals "Ho, ga er in na pa!" Het deed me denken aan een opgave uit de ontzettend lastige NBV-kerstpuzzel van 2015 waarin een opdracht was om een zo lang mogelijke zin te maken met woorden die helemaal uit elementen zijn opgebouwd. Dat leverde inzendingen op zoals "AIVD besluit inwoners te vragen om op kerstavond hun kop te buigen over lastige hersenkrakers" maar ook nog véél langere verhalen. Je zult begrijpen dat ik me toen afvroeg of er ook straatnamen zijn die je helemaal als een verzameling elementen kunt schrijven.
Laat ik om te beginnen een voorbeeld geven van wat ik precies bedoel. Neem het Kronenburgerpark in Nijmegen, dat kun je opgesplitst in elementen schrijven als Kr-O-Ne-N-B-U-Rg-Er-P-Ar-K. Dat zijn achtereenvolgens de afkortingen van Krypton, zuurstof, neon, stikstof, boor, uranium, röntgenium, erbium, fosfor, argon en kalium. En zo kun je de veel voorkomende straatnaam Brink schrijven als Br-I-N-K of als Br-In-K. Heel veel straatnamen vallen voor deze zoektocht al direct af omdat ze op -straat, -weg of -laan eindigen, en omdat je die achtervoegsels al niet als elementen kunt schrijven geldt dat ook voor de hele straatnaam. Ik ging er daarom van uit dat er niet zo veel van die straatnamen zouden zijn, maar er blijken meer dan 3500 van die straatnamen te zijn in Nederland! Daarbij tel ik straatnamen die in meerdere plaatsnamen voorkomen maar één keer mee. In dit artikel neem ik je mee langs de langste, de kortste en de mooiste.
Lekker kort
De kortste straatnamen die je helemaal als elementen kunt schrijven zijn As, Es, Ra en B; dat zijn namelijk niet alleen straatnamen, maar ook de afkortingen van de elementen arseen, einsteinium, radium en boor. Daarmee zijn we snel klaar. Ook lekker kort zijn de drieletterige straatnamen die uit drie elementen van één letter zijn opgebouwd: Bos (B-O-S), Bun (B-U-N), Bus (B-U-S), Fok (F-O-K), Hof (H-O-F), Hop (H-O-P), Hub (H-U-B), Kof (K-O-F), Nok (N-O-K), Vos (V-O-S) en Wip (W-I-P). De langste straatnaam die je op deze manier uit eenletterige elementen op kunt bouwen is de Bisschopshof: B-I-S-S-C-H-O-P-S-H-O-F. Als je dat begin eenmaal hebt, vind je al snel ook andere straatnamen die met Bisschops- beginnen: Bisschopsberg, Bisschopskamp, Bisschopsland, Bisschopsrak en Bisschopswater kun je allemaal met afkortingen van elementen schrijven.
Lekker lang
Dan maar meteen door naar de allerlangste straatnamen die je als elementen kunt schrijven. Dat zijn Buitenplaats Herkingen (B-U-I-Te-N-P-La-At-S-H-Er-K-I-N-Ge-N), Architect Brandeserf (Ar-C-H-I-Te-C-Tb-Ra-Nd-Es-Er-F), Carolus Linnaeusborg (C-Ar-O-Lu-S-Li-N-Na-Eu-Sb-O-Rg), Prinses Ireneplateau (Pr-I-N-Se-S-I-Re-Ne-P-La-Te-Au) en Liesbeth Tilanusland (Li-Es-Be-Th-Ti-La-N-U-S-La-Nd). Om Buitenplaats Herkingen (in Herkingen) te schrijven, heb je trouwens vijftien elementen nodig en dat is ook een record.
Eigenlijk vind ik dat het Architect Brandeserf uit dat rijtje met langste namen niet meetelt, omdat je daarvoor de Tb (van terbium) nodig hebt maar in de straatnaam staat een spatie tussen die twee letters. Dat soort problemen (of slordigheidjes) heb je niet als je alleen naar aaneengeschreven straatnamen zonder spaties kijkt. In die categorie zijn dit de langste: Franciscanessenhof (F-Ra-N-C-I-S-Ca-Ne-S-Se-N-H-O-F), Schiermonnikoogerf (Sc-H-I-Er-Mo-N-N-I-K-O-O-Ge-Rf), Kronenburgerplaats (Kr-O-Ne-N-B-U-Rg-Er-P-La-At-S), Kersenplukkerserf (K-Er-Se-N-P-Lu-K-K-Er-S-Er-F), Norbertinessenhof (N-O-Rb-Er-Ti-Ne-S-Se-N-H-O-F), Smachtenburgerhof (Sm-Ac-H-Te-N-B-U-Rg-Er-H-O-F) en het Kersenplukkerserf (K-Er-Se-N-P-Lu-K-K-Er-Se-Rf). Allemaal mooi.
Lekker veel
Eerder in dit verhaal liet ik al zien dat je Brink op twee manieren uit elementen op kunt bouwen: Br-I-N-K en Br-In-K. Zo zijn er veel meer straatnamen die je op verschillende manieren uit elementen op kunt bouwen. De straatnaam met de meeste varianten is Schoutenbosch (in Castricum). Dat kun je bijvoorbeeld schrijven als S-C-H-O-U-Te-N-B-O-S-C-H of Sc-Ho-U-Te-N-B-O-Sc-H, maar ook als S-C-Ho-U-Te-Nb-Os-C-H of Sc-Ho-U-Te-Nb-O-Sc-H. In totaal zijn er zo 24 verschillende schrijfwijzen. Kijk zelf maar even of je ze met deze voorbeelden erbij allemaal kunt bedenken.
Lekker lekker
En dan nog wat mooie straatnamen tot slot. Ik vind Raar altijd wel een leuke straatnaam, niet alleen omdat die ehh, 'raar' is, maar ook omdat het een palindroom is. Het leuke is nu dat je deze ook met elementen kunt schrijven als Ra-Ar. De Paramaribohof vind ik een leuke straatnaam omdat daarin steeds afwisselend een medeklinker en een klinker staan; deze straatnaam kun je schrijven als P-Ar-Am-Ar-I-B-O-H-O-F. En de Suykerbackershof (S-U-Y-K-Er-Ba-C-K-Er-S-Ho-F) is wel bijzonder omdat je die ook in de moderne spelling 'Suikerbakkershof' als elementen kunt schrijven.
Vooruit, ik noem gewoon nog wat mooie straatnamen die allemaal uit elementen bestaan: Wonderfontein (W-O-Nd-Er-F-O-N-Te-I-N), Bruidssluier (Br-U-I-Ds-S-Lu-I-Er), Rubberplantage (Ru-B-B-Er-P-La-N-Ta-Ge), Prinsessenpark (Pr-In-Se-S-Se-N-P-Ar-K), Monarchvlinder (Mo-N-Ar-C-H-V-Li-Nd-Er), Provincieroute (Pr-O-V-I-N-C-I-Er-O-U-Te), Erfprinsbastion (Er-F-Pr-In-Sb-As-Ti-O-N), Inkarnaatklaver (I-N-K-Ar-Na-At-K-La-V-Er), Stationskwartier (S-Ta-Ti-O-N-S-K-W-Ar-Ti-Er) en Lantaarnopsteker (La-N-Ta-Ar-N-O-P-S-Te-K-Er).
De opdracht is nu natuurlijk om eens te kijken of je eigen straatnaam (of de naam van een straat waar je ooit gewoond hebt) uit elementen is op te bouwen. De mooiste vondsten kun je achterlaten in een reactie onder dit artikel.
(Met dank aan researchassistent Bobo, die voor dit verhaal wat gegevens heeft verzameld.)
(Voor de liefhebbers: ik heb ook wel eens een artikel geschreven over straatnamen die naar elementen zijn genoemd, zoals de Heliumstraat en de Plutoniumweg: Altijd in je element. Krypton, koper of kobalt, in welk element woon jij?)
Lekker kort
De kortste straatnamen die je helemaal als elementen kunt schrijven zijn As, Es, Ra en B; dat zijn namelijk niet alleen straatnamen, maar ook de afkortingen van de elementen arseen, einsteinium, radium en boor. Daarmee zijn we snel klaar. Ook lekker kort zijn de drieletterige straatnamen die uit drie elementen van één letter zijn opgebouwd: Bos (B-O-S), Bun (B-U-N), Bus (B-U-S), Fok (F-O-K), Hof (H-O-F), Hop (H-O-P), Hub (H-U-B), Kof (K-O-F), Nok (N-O-K), Vos (V-O-S) en Wip (W-I-P). De langste straatnaam die je op deze manier uit eenletterige elementen op kunt bouwen is de Bisschopshof: B-I-S-S-C-H-O-P-S-H-O-F. Als je dat begin eenmaal hebt, vind je al snel ook andere straatnamen die met Bisschops- beginnen: Bisschopsberg, Bisschopskamp, Bisschopsland, Bisschopsrak en Bisschopswater kun je allemaal met afkortingen van elementen schrijven.
Lekker lang
Dan maar meteen door naar de allerlangste straatnamen die je als elementen kunt schrijven. Dat zijn Buitenplaats Herkingen (B-U-I-Te-N-P-La-At-S-H-Er-K-I-N-Ge-N), Architect Brandeserf (Ar-C-H-I-Te-C-Tb-Ra-Nd-Es-Er-F), Carolus Linnaeusborg (C-Ar-O-Lu-S-Li-N-Na-Eu-Sb-O-Rg), Prinses Ireneplateau (Pr-I-N-Se-S-I-Re-Ne-P-La-Te-Au) en Liesbeth Tilanusland (Li-Es-Be-Th-Ti-La-N-U-S-La-Nd). Om Buitenplaats Herkingen (in Herkingen) te schrijven, heb je trouwens vijftien elementen nodig en dat is ook een record.
Eigenlijk vind ik dat het Architect Brandeserf uit dat rijtje met langste namen niet meetelt, omdat je daarvoor de Tb (van terbium) nodig hebt maar in de straatnaam staat een spatie tussen die twee letters. Dat soort problemen (of slordigheidjes) heb je niet als je alleen naar aaneengeschreven straatnamen zonder spaties kijkt. In die categorie zijn dit de langste: Franciscanessenhof (F-Ra-N-C-I-S-Ca-Ne-S-Se-N-H-O-F), Schiermonnikoogerf (Sc-H-I-Er-Mo-N-N-I-K-O-O-Ge-Rf), Kronenburgerplaats (Kr-O-Ne-N-B-U-Rg-Er-P-La-At-S), Kersenplukkerserf (K-Er-Se-N-P-Lu-K-K-Er-S-Er-F), Norbertinessenhof (N-O-Rb-Er-Ti-Ne-S-Se-N-H-O-F), Smachtenburgerhof (Sm-Ac-H-Te-N-B-U-Rg-Er-H-O-F) en het Kersenplukkerserf (K-Er-Se-N-P-Lu-K-K-Er-Se-Rf). Allemaal mooi.
Lekker veel
Eerder in dit verhaal liet ik al zien dat je Brink op twee manieren uit elementen op kunt bouwen: Br-I-N-K en Br-In-K. Zo zijn er veel meer straatnamen die je op verschillende manieren uit elementen op kunt bouwen. De straatnaam met de meeste varianten is Schoutenbosch (in Castricum). Dat kun je bijvoorbeeld schrijven als S-C-H-O-U-Te-N-B-O-S-C-H of Sc-Ho-U-Te-N-B-O-Sc-H, maar ook als S-C-Ho-U-Te-Nb-Os-C-H of Sc-Ho-U-Te-Nb-O-Sc-H. In totaal zijn er zo 24 verschillende schrijfwijzen. Kijk zelf maar even of je ze met deze voorbeelden erbij allemaal kunt bedenken.
Lekker lekker
En dan nog wat mooie straatnamen tot slot. Ik vind Raar altijd wel een leuke straatnaam, niet alleen omdat die ehh, 'raar' is, maar ook omdat het een palindroom is. Het leuke is nu dat je deze ook met elementen kunt schrijven als Ra-Ar. De Paramaribohof vind ik een leuke straatnaam omdat daarin steeds afwisselend een medeklinker en een klinker staan; deze straatnaam kun je schrijven als P-Ar-Am-Ar-I-B-O-H-O-F. En de Suykerbackershof (S-U-Y-K-Er-Ba-C-K-Er-S-Ho-F) is wel bijzonder omdat je die ook in de moderne spelling 'Suikerbakkershof' als elementen kunt schrijven.
Vooruit, ik noem gewoon nog wat mooie straatnamen die allemaal uit elementen bestaan: Wonderfontein (W-O-Nd-Er-F-O-N-Te-I-N), Bruidssluier (Br-U-I-Ds-S-Lu-I-Er), Rubberplantage (Ru-B-B-Er-P-La-N-Ta-Ge), Prinsessenpark (Pr-In-Se-S-Se-N-P-Ar-K), Monarchvlinder (Mo-N-Ar-C-H-V-Li-Nd-Er), Provincieroute (Pr-O-V-I-N-C-I-Er-O-U-Te), Erfprinsbastion (Er-F-Pr-In-Sb-As-Ti-O-N), Inkarnaatklaver (I-N-K-Ar-Na-At-K-La-V-Er), Stationskwartier (S-Ta-Ti-O-N-S-K-W-Ar-Ti-Er) en Lantaarnopsteker (La-N-Ta-Ar-N-O-P-S-Te-K-Er).
De opdracht is nu natuurlijk om eens te kijken of je eigen straatnaam (of de naam van een straat waar je ooit gewoond hebt) uit elementen is op te bouwen. De mooiste vondsten kun je achterlaten in een reactie onder dit artikel.
(Met dank aan researchassistent Bobo, die voor dit verhaal wat gegevens heeft verzameld.)
(Voor de liefhebbers: ik heb ook wel eens een artikel geschreven over straatnamen die naar elementen zijn genoemd, zoals de Heliumstraat en de Plutoniumweg: Altijd in je element. Krypton, koper of kobalt, in welk element woon jij?)
Reacties
Groet, Bert