Doorgaan naar hoofdcontent

Was Martin Oven de directeur van een staalfabriek?

Als je over de Amsterdamsestraatweg Utrecht uitrijdt, kun je op een gegeven moment linksaf de Martin Ovenweg in. Wie was die Martin Oven waar deze straat naar genoemd is?

De Martin Ovenweg ligt op het terrein waar tot 1984 de Demka-fabrieken gevestigd waren. Demka was een staalfabriek die zich in 1914 in Utrecht vestigde. De fabriek was jarenlang eigendom van de familie De Muinck Keizer (D.M.K., uit te spreken als 'Demka'), maar in 1964 kwam het bedrijf in handen van Hoogovens. Na een aantal reorganisaties werd het bedrijf in 1984 gesloten. Het complex werd opnieuw ingericht als bedrijventerrein. De straten op het terrein herinneren nog aan de oude fabriek: de Demkaweg, de Bramerijweg en de Martin Ovenweg.

Maar wie was die Martin Oven dan? Was dat soms de directeur van Demka? Nee, de persoon Martin Oven bestaat helemaal niet! Wat wel bestaat, is de 'Siemens-Martinoven'. Dat is een speciale oven waarmee je volgens het Siemens-Martinproces staal kunt bereiden uit ruwijzer. Het proces en de oven zijn bedacht door ingenieur Carl Wilhelm Siemens en vervolmaakt door de Franse ingenieur Pierre-Émile Martin. Het Siemens-Martinproces was jarenlang de standaard bij de productie van staal, tot de opkomst van het zuurstofblaasproces (oxystaalproces) in de jaren 1950.

Ze hadden in Utrecht een straat naar een van de uitvinders van de oven kunnen noemen, of zelfs naar allebei. In plaats daarvan hebben ze ervoor gekozen om een straat naar de oven te noemen. Ze hadden het voluit de Siemens-Martinovenweg kunnen noemen, maar blijkbaar vonden ze de rol van de Fransman belangrijker. Of misschien vonden ze dat 'Siemens' in de straatnaam te veel als reclame voor de multinational klinken (de multinational Siemens is overigens opgericht door de broer van Carl Wilhelm Siemens). Hoe dan ook, ze hebben er uiteindelijk voor gekozen om het officieel de 'Martin-ovenweg' te noemen.

Dat het als 'Martin Ovenweg' op de straatnaambordjes (en op Google Maps) terecht is gekomen, is waarschijnlijk de schuld van de bordenmaker. Maar door die onjuiste spatie op het bordje heb ik nu wel wat geleerd over de Siemens-Martinoven...

Reacties

Zuilenaar zei…
De Siemensstraat ligt in dezelfde wijk, de we hoeven niet treurig te zijn dat Siemans niet voldoende eer krijgt. Naar welke Siemens de straat vernoemd is, dat weet ik echter niet.

Populaire posts van deze blog

Wat zijn de regels voor nieuwe straatnamen?

Dorstige Smid , Mickey Mousestraat , Kerstomaatplantsoen . Tussen alle vragen die mensen me stellen over straatnamen, komen twee vragen iedere keer weer terug: wie bedenkt toch al die nieuwe straatnamen en wat voor regels gelden daarbij? Het vaststellen van straatnamen is een taak van de gemeente - het gebeurt in het algemeen door het College van B&W. Veel gemeentes hebben een speciale straatnaamcommissie, die advies uitbrengt aan het College. In de commissie zitten deskundigen met verschillende achtergronden, zoals een stadshistoricus en een stedenbouwkundige. De manier waarop in een gemeente de straatnamen worden vastgesteld, is vastgelegd in een 'Verordening Straatnaamgeving en huisnummering'. In die verordening kan een gemeente ook richtlijnen voor de straatnamen opnemen, maar dat is niet verplicht. Het kan ook zijn dat de straatnaamcommissie ongeschreven regels hanteert. Er is dus niet één vaste lijst met regels waar alle straatnamen in Nederland aan moeten vol...

Van Busbaan naar Beneden Rijkersloot - over alle gewijzigde straatnamen van 2024

Er wordt de laatste jaren veel gediscussieerd over straatnamen. Helden waar ooit een straat naar genoemd is vallen van hun voetstuk omdat ze in verband worden gebracht met slavernij, fout waren in de oorlog of andere misstanden hebben begaan. In dat soort discussies wordt vaak ook geroepen dat de vernoemde personen geen straatnaam verdienen en de straat dus hernoemd zou moeten worden. "Ze pakken ons onze straatnamen af!", roepen anderen dan weer. Maar gemeentes houden er helemaal niet van om straten een andere naam te geven. Ik krijg regelmatig de vraag hoeveel straatnamen er in Nederland worden gewijzigd. Voor het antwoord op die vraag heb ik me eens verdiept in alle straatnaamwijzigingen van 2024. Alle straatnamen van Nederland worden geregistreerd in de Basisregistratie Adressen en Gebouwen (BAG). In dat bestand worden ook de wijzigingen bijgehouden. Bert Hubert stuurde me een bestand met al deze wijzigingen in de BAG-database (waarvoor veel dank!). Dat bestand vormt de b...

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet. Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste lĂ¡Ă¡n van Nederland. Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk la...

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje. Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op: Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties) Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens) Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens) Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens) Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens) Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens) Burgemeester Hoytema van...