Doorgaan naar hoofdcontent

Hoe oud is de weg naar Kralingen?

"Dat is zo oud als de weg naar Kralingen", zo kun je wel eens mensen horen zeggen als ze het over iets hebben dat echt heel oud is. Maar waar ligt die 'weg naar Kralingen' en hoe oud is die dan wel niet?

Kralingen is best oud. De eerste heren van Cralingen woonden in Slot Honingen, dat waarschijnlijk in de eerste helft van de dertiende eeuw is gebouwd in opdracht van Hugo van Cralinghen. In 1688 werd het gebied verkocht aan de stad Rotterdam. Het oude Kralingen is helemaal verdwenen. Door de turfwinning kwam het op een smalle strook land tussen de plassen te liggen en in de achttiende eeuw raakte het oorspronkelijke dorp ontvolkt. Een eeuw later werd een groot deel van het gebied weer drooggelegd en ontstond de Prins Alexanderpolder. Van het oorspronkelijke dorp is alleen de begraafplaats 'Oud-Kralingen' nog over.

Als Kralingen zo oud is, dan zal er vast ook een hele oude weg naar Kralingen zijn. En dat moet dan wel de spreekwoordelijke 'weg naar Kralingen' zijn. In het boek Spreekwoorden en zegswijzen schreef A. de Cock in 1908: "[in Kralingen] vindt men een zeer ouden weg, die waarschijnlijk dagteekent uit den tijd der Romeinen". Maar in Rotterdam is helemaal nooit een Romeinse weg aangetroffen. Anderen herleiden de uitdrukking tot de pelgrimstocht naar Kralingen. Daar stond namelijk een kapel die eeuwen geleden werd bezocht door vrome vissers, kort voordat ze op haringvangst gingen. Er is in Rotterdam wel een Kralingseweg, maar die naam is pas in 1895 officieel vastgesteld. In een oorkonde uit 1379 is echter ook al sprake van "land ... strekkende tot Cralingewech". Maar waar zou die weg dan liggen? Veel mensen houden het erop dat 'de weg naar Kralingen' lag op de plek waar nu de 's-Gravenweg ligt, die loopt van Nieuwerkerk aan den IJssel via Capelle aan den IJssel naar de Rotterdamse wijk Kralingen.

Overigens zijn er een heleboel dorpen en steden waar 'spreekwoordelijke wegen' naartoe lopen. Sommige mensen hebben het over "zo oud als de weg naar Rome" of "de weg naar Jeruzalem", in Heerlen gaat het meestal over "de weg naar Keulen" of "de weg naar Aken" en in Amsterdam had men het vroeger over "zo oud als de weg naar Jakarta". De oudste vorm waarin de uitdrukking voorkomt is echter simpelweg "zo oud als de weg" - zonder bestemming dus. Zo is de uitdrukking bijvoorbeeld al opgenomen in de Adagia van Reyer Gheurtz uit 1552. Later ging men daar plaatsnamen aan toevoegen, en 'Kralingen' was er daar dus één van.

Reacties

Waar is de volledige tekst te vinden behorend bij de oorkonde uit 1379
land ... strekkende tot Cralingewech?
In 1333 wordt het overzetveer van IJsselmonde naar Kralingen al benoemd.
Misschien de weg daarvandaan via het Kerckpad naar de Cralingewech?
Dinx zei…
@Anna:
Die informatie komt uit het boek 'Benoemen, nummeren en begrenzen', in 2002 uitgegeven door de VNG. Ik kan je helaas niet helpen aan de tekst uit de oorkonde zelf.
Anoniem zei…
Ik had begrepen dat de 'Oude weg naar Kralingen' begint in Zwijndrecht bij het pontje. Daar ongeveer was het water van de Merwede minder diep en kon men in vroeger tijden oversteken vanaf Dordrecht. De plek waar de huidige Rotterdamseweg nu begint zouden ongeveer zijn waar ' de oude weg naar Kralingen' begon. Weet niet of dit echt waar is, maar lijkt best plausibel verhaal. Mieke
Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Populaire posts van deze blog

Op hoerenjacht met drie groene eikels en een vette knol - de bijzondere straatnamen van Enkhuizen

In lijstjes met bijzondere of vreemde straatnamen kom je vaak dezelfde namen tegen. De Dubbeleworststeeg in Amsterdam bijvoorbeeld, of de Eendekotsweg in Gapinge. Opvallend is dat er in die lijstjes altijd wel één of meer straatnamen uit Enkhuizen staan, zoals de Hoerejacht of Tussen Hel en Vagevuur. Hoe komt Enkhuizen aan die bijzondere straatnamen?

Enkhuizen is een eeuwenoud stadje. Zeshonderd jaar geleden was het een haven- en vissersdorp aan de Zuiderzee. In 1356 kreeg het stadsrechten. Aan het eind van de middeleeuwen werden er havens gegraven en men legde vestingwerken aan. Dat leidde tot een bloeitijd in de zeventiende eeuw: Enkhuizen had toen een eigen kamer van de VOC en het had de grootste haringvloot van de Nederlanden. In die tijd ontstonden straatnamen nog in de volksmond; straten werden genoemd naar een opvallend kenmerk zoals een groot gebouw, de handel die er werd gedreven of een afbeelding op een uithangbord. De Breedstraat was gewoon een opvallend 'breede' st…

Wat is in Nederland de langste straat met één naam?

De Oudebildtdijk in de Friese gemeente Het Bildt wordt vaak de langste straat van Nederland genoemd. De straat loopt van Westhoek naar Oudebildtzijl en is volgens Google Maps in totaal 12,1 kilometer lang. Dat is best een eind inderdaad. Maar is het daarmee inderdaad de langste straat van Nederland? En meer specifiek: de langste straat die van begin tot eind dezelfde straatnaam heeft? Ik zal het maar meteen verklappen: dat is dus niet.

Als je gaat zoeken naar 'langste straat van Nederland' kom je allerlei straatnamen tegen. Ik zag dat ergens iemand de Voorstraat in Dordrecht noemde, maar die is 'slechts' 1.200 meter en daarmee met afstand niet de langste. De Laan van Meerdervoort in Den Haag wordt ook vaak genoemd, maar die is met een lengte van 5.800 meter ook zeker niet de langste straat van Nederland. Hier en daar lijkt men dat door te hebben, want daar noemt men het specifiek de langste láán van Nederland.

Ik vind gemakkelijke een paar straten die een stuk langer z…

Wat is de echte Monopoly-stad van Nederland? En waar ligt Ons Dorp?

Een tijd geleden heb ik al eens uitgelegd wie de straatnamen heeft gekozen voor het Nederlandse Monopoly-spel. De Nederlandse editie van het spel was de eerste waarin straatnamen uit verschillende steden werden gebruikt. Dus vroeg ik me af: is er misschien toch één stad te vinden die al die straatnamen heeft? Dan zouden ze daar mooi hun geheel eigen editie van het spel kunnen maken. Tijdens die zoektocht diende nog een tweede vraag zich aan: waar ligt Ons Dorp?

Laten we eerst eens even kijken hoe bijzonder die straatnamen uit het Monopoly-spel eigenlijk zijn. In de top-10 met straatnamen die in het Nederland het meest voorkomen, staat één straat uit Monopoly: de Dorpsstraat. Die komt in Nederland 315 keer voor, van Aalsmeer tot Zwolle. De Brink komt 67 keer voor, van Almelo tot Zuidwolde. Op 43 plaatsen ligt een Steenstraat, van Alphen aan den Rijn tot in Zwolle. Dan komen we bij een bijzonder geval: de Houtstraat komt 32 keer voor in Nederland (van Almere tot Wolvega), maar vreemd ge…

De langste straatnamen van Nederland

Wat zijn de langste straatnamen van Nederland? Ik zet deze mooie namen graag voor je op een rijtje.

Om de lengte van een straatnaam te bepalen volstaat het niet om op de straatnaamborden te kijken, want soms hangen er in één straat al borden met verschillende schrijfwijzen van dezelfde naam. Het is beter om uit te gaan van de officiële schrijfwijze van de straatnaam zoals die is vastgelegd in de BAG, de Basisregistraties Adressen en Gebouwen. Dat levert de volgende top-10 op:
Ir. Mr. Dr. van Waterschoot van der Grachtstraat in Heerlen (48 tekens in totaal, 38 tekens zonder punten en spaties)Burgemeester Baron van Voerst van Lyndenstraat in Gramsbergen (46/41 tekens)Wethouder Fierman Eduard Meerburg senior kade in Katwijk (45/40 tekens)Burgemeester Baron van Voorst tot Voorstweg in Tilburg (43/38 tekens)Burgemeester van Nispen van Sevenaerstraat in Laren (42/38 tekens)Burgemeester van Hövell tot Westerflierpad in Halfweg (42/38 tekens)Burgemeester Hoytema van Konijnenburglaan in Scherpe…