Over straatnamen met name

Er zijn genoeg mensen, dieren en dingen om duizenden straten naar te noemen. Toch kiezen gemeentes er weleens voor om zelf iets te verzinnen waar ze straten naar kunnen noemen. Plantjes bijvoorbeeld, of kastelen. Ik ontdekte dat toen iemand me vroeg naar de herkomst van de straatnaam Troostheide in Rotterdam. Want bestaat er eigenlijk wel troostheide? In de Rotterdamse wijk Ommoord zijn de straten eind jaren '70 genoemd naar kruiden, grassen en heides. In de heidebuurt liggen straten met namen zoals Lavendelheide , Struikheide , Dopheide en Kraaiheide . Die heidesoorten komen het meest voor in Nederlandse straatnamen. Andere straten heten er  Boomheide , Rotsheide , Sneeuwheide en Winterheide , en die hebben stuk voor stuk in Nederland ook een handvol vernoemingen. Volgens het Stadsarchief zijn straten zoals Berkheide , Daalheide en Troostheide ook allemaal naar heidesoorten genoemd, maar deze soorten vind ik in mijn oude Heidegids niet terug. Ze zijn in Nederland ook allemaal maar...

Een tijdje terug kwam in het nieuws dat Den Haag van plan is om een straat naar Pim Fortuyn te noemen. Voor- en tegenstanders buitelden meteen over elkaar heen. De ene groep vond het hoog tijd dat Fortuyn vernoemd zou worden, en dan het liefst in een statige straat in de buurt van het Binnenhof. De andere groep was juist van mening dat Fortuyn een haatzaaier was die vanwege zijn controversiële uitspraken helemaal niet bij Den Haag past.  In de hele discussie ging een detail verloren: de gemeente Den Haag had helemaal nog niet concreet besloten om een straat naar hem te noemen, maar alleen nog maar vastgesteld dat hij op een lijst met te vernoemen personen zou komen. Burgemeester Krikke vertelde dat er ook bij: "Wanneer er nieuwe straatnaamgeving benodigd is met het juiste naamgevingsthema, is Pim Fortuyn een van de kandidaten voor vernoeming". Veel gemeentes hebben zo'n 'wachtlijst' met kandidaten en het kan jaren duren voordat er daadwerkelijk een straat naar...

Na de Kerkstraat , de Schoolstraat en de Molenstraat is de Dorpsstraat de meest voorkomende straatnaam van Nederland. Bij een Dorpsstraat moet je natuurlijk meteen denken aan de hoofdstraat van een lieflijk klein dorp. Zo'n straat met een café en een kerk, en een bankje onder een boom. Maar hoe komt de grote stad Rotterdam aan een Dorpsstraat ? Simpel: die hebben ze gekocht. En het bleef niet bij één... De gemeente Rotterdam is in de laatste tweehonderd jaar flink gegroeid en daarbij zijn behoorlijk wat van de omliggende dorpen opgeslokt. Dat begon in 1816 toen de gemeente Cool werd geannexeerd. In 1886 volgde de annexatie van Delfshaven, in 1895 die van Charlois en Kralingen, in 1934 kwamen Hoogvliet en Pernis erbij, in 1941 annexeerde Rotterdam de gemeenten Hillegersberg, IJsselmonde, Overschie en Schiebroek en in 2010 kwam daar ten slotte Rozenburg nog bij. Bij de annexatie van Hoogvliet in 1934 kreeg Rotterdam zijn eerste Dorpsstraat . De hoofdstraat van Hoogvliet werd ...

Deze week kwam de Ajaxstraat in Rotterdam in het nieuws. Een Feyenoord-fan uit Rotterdam had ontdekt dat er in haar stad een straat naar de voetbalclub in Amsterdam was genoemd. Ze begon meteen een actie met als doel om de straatnaam te laten veranderen. De Rotterdams Ajaxstraat ligt in de wijk 110 Morgen. De straten in die wijk zijn genoemd naar figuren uit de Griekse mythologie. In de directe omgeving van de Ajaxstraat liggen straten zoals de Minervalaan , de Hectorstraat , de Agamemnonstraat en de Achillesstraat . De Ajaxstraat bestaat in Rotterdam al sinds de jaren vijftig. Er is wel vaker ophef over ontstaan; er gaan verhalen over Rotterdamse postbodes die weigerden om post in de Ajaxstraat te bezorgen. De vrouw die vorige week de oproep deed om de straatnaam te veranderen, woont zelf overigens niet de in de Ajaxstraat . Een rondgang onder de mensen die wél in de Ajaxstraat wonen, leert dat die gewoon met veel plezier in de straat wonen en geen moeite hebben met de naam. ...

Van straatnamen kun je gemakkelijk een heleboel leren. Als je na de Rubensstraat en de Rembrandtstraat in de Potterstraat terechtkomt, mag je aannemen dat Potter ook een beroemde schilder was - als je dat niet al wist. Als je in een oude binnenstad over de Paardenmarkt loopt, kun je raden dat daar vroeger in paarden gehandeld werd. En als je vanuit de Tangostraat via de Salsastraat en de Paso Doblesingel in de Quadrillestraat komt, zal quadrille ook wel een dans zijn. Weer wat geleerd! Ex-cabaretier Kees Torn leert zo ook steeds bij van de straatnamen die hij ziet. Hij schreef er zelfs een lied over: Post Sinds kort heb ik een tweede baantje bij de posterijen Waar ik wat extra centjes mee verdien Voordien zat ik in al mijn vrije tijd maar wat te kleien Tot ik gewoon geen asbak meer kon zien En post bezorgen is veel leuker dan je zou verwachten Want als ik de Coulombstraat binnen kom Dan neemt Coulomb onmiddellijk bezit van mijn gedachten En vroeger dacht ik zelden aan Coulomb Ik ...

Bij het vernoemen van straten naar personen wordt in Nederland in het algemeen de regel aangehouden dat de persoon minimaal tien jaar dood moet zijn. Die regel nemen ze in Rotterdam heel precies: Pim Fortuyn werd op 6 mei 2002 iets na zes uur 's avonds neergeschoten op het Media Park in Hilversum, en op 6 mei 2012 - (bijna) precies tien jaar later - werd in het centrum van Rotterdam om zes uur het straatnaambord van de 'Pim Fortuynplaats' onthuld. Het is de eerste officiële straatnaam die in Nederland naar Pim Fortuyn is genoemd. Sinds afgelopen zondag heet het plein langs de Korte Hoogstraat in de Rotterdamse binnenstad de Pim Fortuynplaats . Niet iedereen is het eens met de keuze voor deze plek. Een deel van de Fortuyn-volgers vindt dit pleintje tussen de hoge gebouwen veel te nietig. Zij hadden liever gezien dat er een grote belangrijke straat naar hem genoemd zou worden, op een prominente plek. Anderen vinden dit juist een gepaste locatie: op het plein staat immers ...

Onlangs reed ik op mijn fiets over de Burgemeester Le Fèvre de Montignylaan in Rotterdam. De huizen aan die laan zijn net zo statig als de straatnaam doet vermoeden. Maar anders dan die ene naam doet vermoeden, zijn de straten in de omgeving allemaal genoemd naar schilders. Ik fietste langs de Frans Halssingel, de Jan Weijnslaan en de Jeroen Boschlaan, en kwam toen langs de Mesdaglaan. Het viel me meteen op dat er geen voornaam op dat bordje stond. En dus vroeg ik me af wat eigenlijk de voornaam van Mesdag was. Ik kwam niet verder dan Panorama. 'Panorama Mesdag', dat klinkt toch heel bekend. Maar wie noemt zijn zoon nou 'Panorama'? Nee, het moest natuurlijk wat anders zijn. Waarom ken ik van een heleboel schilders de voornaam, behalve van Mesdag - toch ook niet de minste? En waarom was uitgerekend bij de Mesdaglaan geen voornaam gebruikt? Als ze netjes de voornaam op het bordje hadden gezet, had ik nu wel geweten hoe hij heette. Thuis heb ik het meteen opgezocht. De...

Het is slim om straatnamen te kiezen die je goed kunt uitspreken en waar geen misverstanden over kunnen ontstaan. Het is helemaal niet handig als je je straatnaam iedere keer weer moet spellen. Of als mensen denken dat ze je straatnaam goed verstaan hebben, maar er iets heel anders van gemaakt hebben. Voor je het weet, is je pizza koud, komt de ambulance te laat, wordt de post niet goed bezorgd, of kunnen je vrienden je nieuwe huis niet vinden. Neem nou de 'Zeisstraat'. Je moet die straatnaam maar eens een paar keer hardop uitspreken. De kans is groot dat mensen denken dat je het over een 'zijstraat' hebt. "Maar van welke straat bedoel je dan de zijstraat?" Het lijkt me geen handige straatnaam, en toch zijn er Zeisstraten in bijvoorbeeld Rotterdam, Breda en Purmerend. In alle gevallen is de Sikkelstraat niet ver weg. Een zeis en een sikkel - dat is ook wel een logische combinatie. En zo zijn er nog wel meer verwante gereedschappen te bedenken: Rotterdam...

"Dat is zo oud als de weg naar Kralingen" , zo kun je wel eens mensen horen zeggen als ze het over iets hebben dat echt heel oud is. Maar waar ligt die 'weg naar Kralingen' en hoe oud is die dan wel niet? Kralingen is best oud. De eerste heren van Cralingen woonden in Slot Honingen, dat waarschijnlijk in de eerste helft van de dertiende eeuw is gebouwd in opdracht van Hugo van Cralinghen. In 1688 werd het gebied verkocht aan de stad Rotterdam. Het oude Kralingen is helemaal verdwenen. Door de turfwinning kwam het op een smalle strook land tussen de plassen te liggen en in de achttiende eeuw raakte het oorspronkelijke dorp ontvolkt. Een eeuw later werd een groot deel van het gebied weer drooggelegd en ontstond de Prins Alexanderpolder. Van het oorspronkelijke dorp is alleen de begraafplaats 'Oud-Kralingen' nog over. Als Kralingen zo oud is, dan zal er vast ook een hele oude weg naar Kralingen zijn. En dat moet dan wel de spreekwoordelijke 'weg naar Kralinge...

De meeste steden hebben als regel dat er pas een straatnaam naar iemand genoemd wordt als die persoon meer dan tien jaar geleden overleden is. Maar het kan ook sneller.  Op 4 januari 2011 overleed voetballer Coen Moulijn. Een dag na het overlijden van de oud-Feyenoorder werd er in Rotterdam al over gesproken dat er een straat of plein naar hem zou moeten worden vernoemd. "Hij is een legende die voor altijd is verbonden aan de Maasstad", aldus burgemeester Aboutaleb, "Hij staat symbool voor de Rotterdamse mentaliteit: geen woorden, maar daden."  RTV Rijnmond zette meteen een poll online waar bezoekers konden stemmen welke bestaande straat ze naar Moulijn zouden willen noemen. Een paar opties: de Coolsingel zou voortaan Coensingel kunnen heten, of de Lijnbaan zou hernoemd kunnen worden naar Coenmoulijnbaan. Iemand stelde ook voor om de Maastunnel om te dopen tot Coentunnel - die hebben ze in Amsterdam immers ook eentje. De gemeente Rotterdam liet echter weten het lie...